Serwis używa cookies. Korzystając z serwisu wyrażasz zgodę na używanie cookies, zgodnie z aktualnymi ustawieniami przeglądarki. Zapoznaj się z polityką prywatności.
zamknij   

szukaj

2014-09-27 17:49:54

Nowe okręty podwodne z możliwością przenoszenia pocisków manewrujących

     W dniu 25 września br. odbyło się posiedzenie Parlamentarnego Zespołu ds. Wojska Polskiego, podczas którego omówiono aktualny stan realizacji programu pozyskania dla Marynarki Wojennej RP okrętów podwodnych nowego typu znanych pod kryptonimem Orka. Z przedstawionych informacji wynika, że w trzecim kwartale tego roku zatwierdzono zaktualizowane Wstępne Założenia Taktyczno-Techniczne (WZTT) tego programu. Zgodnie z zapisami tego dokumentu, planowane do pozyskania okręty podwodne mają posiadać możliwość uzbrojenia w manewrujące pociski rakietowe dalekiego zasięgu, co jest istotną zmianą w stosunku do wcześniejszych planów.

  Posiedzenie rozpoczęły prezentacje ofert dwóch potencjalnych wykonawców w przetargu na nowe okręty podwodne - szwedzkiej firmy Saab oraz francuskiej DCNS. Natomiast w drugiej części spotkania szef szefostwa techniki morskiej kmdr Dariusz Olejnik z Inspektoratu Uzbrojenia (IU) zaprezentował stan przygotowań do ogłoszenia tego przetargu.

  Z przedstawionych informacji wynika, że dla programu Orka zakończono już pełną fazę analityczno-koncepcyjną. Aktualnie trwają natomiast prace związane z opracowaniem założeń offsetowych i od terminu ich zakończenia uzależniona jest decyzja o ogłoszeniu przetargu.

  W ramach zakończonej fazy analityczno-koncepcyjnej, w III kwartale 2014 roku podjęto dwie istotne decyzje. Pierwsza z nich dotyczyła zatwierdzenia przez ministra obrony narodowej wniosku o dokonanie oceny występowania podstawowego interesu bezpieczeństwa państwa. Uznano, że taki interes występuje, co wynika z dążenia do maksymalnego zaangażowania polskiego przemysłu zbrojeniowego oraz konieczności utworzenia centrum serwisowania na bazie przedsiębiorstw o znaczeniu gospodarczo-obronnym. Konsekwencją podjętej decyzji będzie realizacja planowanego postępowania na podstawie decyzji nr 118/MON Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 kwietnia 2013 roku, z pominięciem ustawy - Prawo zamówień publicznych. Przetarg prowadzony będzie w trybie zamówienia otwartego, z zachowaniem równego traktowania wszystkich wykonawców.

  Druga z ważnych decyzji dotyczyła zatwierdzenia przez ministra obrony narodowej wniosku w sprawie pozyskania okrętów podwodnych, w którym zawarto między innymi zaktualizowane WZTT. Jak się okazuje, po aktualizacji zakładają one możliwość zaimplementowania na nowych jednostkach przenoszenia manewrujących pocisków rakietowych dalekiego zasięgu. W odpowiedzi na zadane pytania kmdr Olejnik doprecyzował, że planowane do zakupu okręty podwodne pod względem sprzętowym muszą być zbudowane w taki sposób, aby posiadały możliwość zastosowania na nich rakiet manewrujących. Choć nie powiedziano tego podczas spotkania, zmiana ta jest konsekwencją podjętej już jakiś czas temu decyzji Sztabu Generalnego WP o pożądanym wzmocnieniu potencjału odstraszania, poprzez pozyskanie pocisków manewrujących dla okrętów podwodnych. Jednocześnie jednak kmdr Olejnik stwierdził, że "w ocenie Ministerstwa Obrony Narodowej zakup pocisków manewrujących winien być poprzedzony dogłębną analizą działań w zakresie Strategii Bezpieczeństwa Narodowego RP oraz zadań stawianych przed Siłami Zbrojnymi RP". Ponadto z zapisów WZTT wynika, że "wykorzystywanie nowego typu uzbrojenia [jakim są pociski manewrujące dalekiego zasięgu - red.] wymaga stworzenia między innymi: systemu kontroli nad użyciem rakiet manewrujących przez poszczególne szczeble dowodzenia, niezależnej bazy danych umożliwiającej wyznaczenie celów, a także systemu planowania misji".

  Z powyższych informacji wynika, że choć Orki będą dostosowane do przenoszenia wspomnianych rakiet, to w planowanym postępowaniu nie zostaną one nabyte. Integracja systemów okrętowych z ewentualnie wybranym w przyszłości pociskiem, będzie musiała zostać zrealizowana prawdopodobnie już po zakończeniu budowy okrętów. Spełnienie wszystkich wspomnianych warunków pozyskania pocisków manewrujących będzie wymagało czasu i wcale nie jest przesądzone, że ten rodzaj broni odstraszania w przyszłości stanie się orężem nowych okrętów podwodnych. Warto także zauważyć, że decydując się na zakup pocisków manewrujących w ramach odrębnego postępowania, prawdopodobienstwo uzyskania korzystnych warunków umowy będzie mniejsze, niż w przypadku negocjacji takiego kontraktu łącznie z okrętami podwodnymi, a także wymagać będzie poniesienie dodatkowych kosztów, wynikających z konieczności przeprowadznia procesu integracji.

  Wprowadzone w WZTT zmiany miały także za zadanie zwiększenie konkurencyjności. Zdaniem IU w planowanym postępowaniu co najmniej czterech wykonawców powinno spełniać obecne wymagania. Wśród możliwych oferentów IU widzi uczestników spotkania, czyli firmy Saab i DCNS oraz stocznie z Niemiec, Hiszpanii i Korei Południowej.

MdCN – fot. MDBA

  Według aktualnych wymagań, okręty podwodne nowego typu będą musiały posiadać możliwość przenoszenia manewrujących pocisków rakietowych dalekiego zasięgu. Jednak droga do tego, aby stały się one realnym uzbrojeniem tych jednostek jest jeszcze daleka. Na zdjęciu start pocisku manewrującego MdCN wystrzelonego z okrętu podwodnego – fot. MDBA.

  W dalszej części swojej prezentacji kmdr Olejnik szczegółowo przedstawił jak będzie wyglądał proces pozyskania Orki. Ma on przebiegać w dwóch etapach, których rozpoczęcie mają poprzedzić następujące działania:

  • powołanie komisji przez szefa Inspektoratu Uzbrojenia - co będzie miało miejsce w październiku 2014 roku,
  • uruchomienie postępowania w sprawie pozyskania,
  • publikacja ogłoszenia,
  • składanie przez wykonawców wniosków o dopuszczenie do udziału w postępowaniu,
  • analiza wniosków i rozesłanie zaproszeń do składania ofert wstępnych nie zawierających ceny."

Następnie przeprowadzony zostanie pierwszy etap przetargu, który zakłada:

  • "przygotowanie i składanie przez wykonawców ofert wstępnych nie zawierających cen,
  • analizę ofert wstępnych oraz rozesłanie zaproszeń do negocjacji,
  • negocjacje z wykonawcami,
  • opracowanie wniosków z negocjacji i propozycji zmian do WZTT,
  • zaakceptowanie przez ministra obrony narodowej i gestora wprowadzonych zmian do WZTT,
  • rozesłanie zaproszeń do składania ofert ostatecznych."

Postępowanie zakończyć ma etap drugi, w którym nastąpi:

  • "przygotowanie i składanie przez wykonawców ofert ostatecznych,
  • ocena ofert ostatecznych,
  • wybór najkorzystniejszej oferty."

  Mimo tak rozbudowanej procedury, IU planuje, że podpisanie umowy z wykonawcą nastąpi do końca 2015 roku. Natomiast dostawy wszystkich trzech planowanych do budowy okrętów podwodnych powinny nastąpić w latach 2022-23.

  Dostawę trzeciej jednostki do 2023 roku należy uznać za przyśpieszenie harmonogramu, bowiem do tej pory deklarowano jej budowę do 2025 roku (a jeszcze wcześniej do 2030 roku). Niestety z planów tych wynika również, że pierwsza Orka zostanie przekazana Marynarce Wojennej dopiero w 2022 roku, a nie jak wcześniej planowano w 2019 roku. Trudno się jednak dziwić takiej dacie. Już w chwili ogłoszenia dialogu technicznego przewidywaliśmy, że dostarczenie pierwszej jednostki w 2019 roku jest mało realne. Doświadczenia z budowy nowoczesnych okrętów podwodnych wskazują, że na ich powstanie potrzeba zazwyczaj od 5 do 6 lat. Biorąc to pod uwagę i przyjmując rozpoczęcie budowy prototypowej jednostki w 2016 roku, optymistycznie możemy przyjąć, że jej wprowadzenie do służby nastąpi najszybciej w 2021 roku. Perspektywa dostawy pierwszej Orki w 2022 roku wydaje się odległa, jednak jest to termin bardziej realny niż MON podawało wcześniej.

  Na zakończenie swojej wypowiedzi, kmdr Olejnik poinformował uczestników posiedzenia o potencjalnych możliwościach budowy nowych okrętów podwodnych przez krajowy przemysł okrętowy. Według opinii IU "w przypadku budowy okrętów w Polsce, [...] będzie ona polegała w głównej mierze na montażu gotowych elementów dostarczonych od dostawcy technologii. Przewiduje się, że pierwszy okręt będzie budowany za granicą, podczas jego budowy będzie odbywało się szkolenie specjalistów, którzy będą prowadzili montaż kolejnych egzemplarzy w Polsce. Ważne jest, aby polski przemysł pozyskał technologię i zaplecze techniczne, które pozwoli na realizowanie remontów i modernizacji okrętów podczas dalszej eksploatacji, w celu uzyskania niezależności w zakresie serwisu."

 T.Siemoniak o okrętach podwodnych

  Budowa okrętów podwodnych jest najbardziej opóźnionym zadaniem Planu Modernizacji Technicznej SZ RP na lata 2013-2022. Jak bardzo jest ono opóźnione niech świadczy wypowiedź ministra Siemoniaka z marca 2013 roku, udzielona na jednym z portali społecznościowych. Wówczas dwie pierwsze Orki planowano pozyskać w latach 2016-2018, a obecnie mówi się już o latach 2022-2023.

  Program pozyskania okrętów podwodnych nowego typu po dwóch latach dyskusji i uzgodnień dokumentacji zbliża się do etapu ogłoszenia przetargu. Planowanie jego zakończenia w 2015 roku wydaje się jednak założeniem zbyt optymistycznym, co może skutkować kolejnymi opóźnieniami. Pozytywnie natomiast należy ocenić decyzję o zmianie WZTT w zakresie zapewnienia jednostkom zdolności do przenoszenia pocisków manewrujących dalekiego zasięgu. Choć nie gwarantuje ona jeszcze ich uzbrojenia w oręż odstraszania, to jednak otwiera drogę do dalszych działań w tym kierunku.

Tomasz Dmitruk




powered by Disqus

Rejestracja

Funkcja chwilowo niedostępna

×

Logowanie

×

Kontakt

×
Bojowy wóz rozpoznawczy Svatawa (BWR-1S/BPzV/BPsV)

Bojowy wóz rozpoznawczy Svatawa (BWR-1S/BPzV/BPsV)

Gdy w armiach potencjalnego przeciwnika - NATO, w latach 80-tych XX wieku rozpoznanie ogólnowojskowe realizowano poprzez kołowe czy to gąsienicowe ...

więcej polecanych artykułów