Serwis używa cookies. Korzystając z serwisu wyrażasz zgodę na używanie cookies, zgodnie z aktualnymi ustawieniami przeglądarki. Zapoznaj się z polityką prywatności.
zamknij   

szukaj

2019-05-23 08:52:45

Offset na śmigłowce AW101 – suplement

     W dniu 8 kwietnia br. sekretarz stanu w MON Marek Łapiński podpisał umowę offsetową o wartości 395,9 mln PLN związaną z postępowaniem na pozyskanie śmigłowców dla Marynarki Wojennej RP w wersji zwalczania okrętów podwodnych i wyposażonych w sprzęt medyczny pozwalający na prowadzenie bojowych akcji poszukiwawczo-ratowniczych (ZOP/CSAR). Następnie, 26 kwietnia br. zawarty został kontrakt na dostawy 4 śmigłowców AW101 wyceniony na 1,65 mld PLN brutto. Już w chwili zawarcia umowy offsetowej informowaliśmy, że jej zakres jest znacząco mniejszy od wymagań offsetowych postawionych uczestnikom postępowania. Dzięki uzyskaniu dodatkowych informacji z różnych źródeł, w tym z resortu obrony narodowej, dziś możemy napisać znacznie więcej na ten temat.

AW101_fot. Leonardo

Można się cieszyć, że dzięki umowie offsetowej część prac związanych z obsługą techniczną zakupionych śmigłowców AW101 będą realizowały Wojskowe Zakłady Lotnicze Nr 1 z Łodzi, jednocześnie trzeba mieć świadomość, że ze względu na ograniczoną wielkość zamówienia zakres tych prac będzie istotnie ograniczony. Fot. Leonardo.

Wstęp

  Podstawą do wymagania offsetu od oferentów była realizacja postępowania w trybie art.346 ust.1 lit.b Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE) oraz ustawa z dnia 26 czerwca 2014 roku "o niektórych umowach zawieranych w związku z realizacją zamówień o podstawowym znaczeniu dla bezpieczeństwa państwa".

  Głównym celem wymaganego offsetu było uzyskanie jak największych zdolności w zakresie wsparcia eksploatacji pozyskiwanych śmigłowców zwalczania okrętów podwodnych (ZOP) przez Centrum Wsparcia Eksploatacji Śmigłowców Sił Zbrojnych RP, które postanowiono zlokalizować w Wojskowych Zakładach Lotniczych Nr 1 S.A. w Łodzi.

  Dodatkowo, część prac związanych z eksploatacją śmigłowców, w zakresie wsparcia użytkowania systemów wyposażenia do zwalczania okrętów podwodnych (tj. stacji hydrolokacyjnej, systemu pław radiohydroakustycznych oraz systemu wyrzutnika pław sygnalizacyjnych) ma realizować Centrum Morskich Technologii Militarnych Politechniki Gdańskiej.

  Zanim przejdziemy do omówienia samych wymagań offsetowych warto napisać kilka słów wyjaśnienia na temat przyjętych w tym dokumencie poziomów obsługi technicznej. Zdefiniowano 3 takie poziomy:

  • Poziom podstawowy O (Organizational Level) – obejmuje czynności kontrolno-sprawdzające wykonywane bezpośrednio na statku powietrznym przed wylotem, pomiędzy wylotami i po wylocie, a także usuwanie prostych niesprawności poprzez wymianę uszkodzonych podzespołów przez użytkownika lub zakład remontowy. Efektem realizacji czynności poziomu „O” powinno być potwierdzenie sprawności technicznej statku powietrznego oraz możliwość wykonywania zadania lotniczego. Ten poziom obsługi występuje najczęściej na poziomie bazy lotniczej.
  • Poziom średniozaawansowany I (Intermediate Level) – obejmuje czynności serwisowe, kontrolno-sprawdzające, testy, kalibrację, wymianę uszkodzonych podzespołów oraz naprawy realizowane w oparciu o infrastrukturę, dokumentację techniczną, mobilną aparaturę ATE (Automatic Test Equipment) i oprzyrządowanie testujące zakładu remontowego lub użytkownika. Ten poziom obsługi może występować zarówno na  poziomie bazy lotniczej jak i zakładu remontowego.
  • Poziom zakładowy D (Depot Level) – obejmuje czynności serwisowe, naprawę (remont, SRU – Subsystem (Subassembly) Repairable Unit, LRU – Line Replacment Unit), kalibrację części, zespołów, podzespołów, agregatów w oparciu o infrastrukturę, dokumentację techniczną, stanowiska testowe, urządzenia montażowe oraz oprzyrządowanie specjalistyczne zakładu remontowego. Ten poziom obsługi występuje najczęściej na poziomie zakładu remontowego.

Wymagania offsetowe

  Przejdźmy do omówienia wymagań offsetowych (zdolności krytycznych) określonych w postępowaniu. Zdefiniowano ich łącznie 65 w 8 obszarach (od A do H) i podzielono na trzy kategorie:

  • NZK – niezbędne zdolności krytyczne. Były to zdolności produkcyjne, serwisowe i obsługowo-naprawcze w polskim przemyśle obronnym niezbędne z punktu widzenia ochrony podstawowego interesu bezpieczeństwa państwa (PIBP). Łącznie określono 7 tego rodzaju zobowiązań, których złożenie było obowiązkowe. Bez nich oferta offsetowa powinna zostać odrzucona.
  • IZK – innowacyjne zdolności krytyczne, służące tworzeniu innowacyjnej bazy technologicznej i przemysłowej, istotne z punktu widzenia ochrony PIBP. Były to wymagania opcjonalne, za które wykonawcy mogli otrzymać dodatkowe punkty za ofertę offsetową. Łącznie określono 31 zobowiązań tego rodzaju.
  • PZK – pozostałe zdolności krytyczne, służące tworzeniu bazy technologicznej i przemysłowej, istotne z punktu widzenia ochrony PIBP. Podobnie jak w przypadku IZK, były to wymagania opcjonalne, za które wykonawcy mogli otrzymać dodatkowe punkty za ofertę offsetową. Łącznie określono 27 zobowiązań tego rodzaju.

  Poniżej opisano dla jakich obszarów zdefiniowano wymagania offsetowe oraz ile ich było.

  • Obszar A – obejmował zdolność do administrowania, kierowania i koordynowania przemysłowym wsparciem śmigłowca. Jego celem było uzyskanie przez Centrum Wsparcia Eksploatacji Śmigłowca SZ RP (CWEŚ) zdolności do administrowania, kierowania i koordynowania procesami funkcjonalnymi podmiotów, które posiadają i/lub nabędą kompetencje niezbędne do uczestnictwa w przemysłowym wsparciu eksploatacji śmigłowców. Określono w nim razem 7 wymagań offsetowych, w tym 2 NZK i 5 PZK.
  • Obszar B – obejmował zdolność do wykonywania przez CWEŚ dla oferowanego śmigłowca czynności obsługi technicznej na poziomie O oraz wybranych czynności na poziomie I oraz D. Określono w nim razem 3 wymagania offsetowe, w tym 1 NZK i 2 IZK.
  • Obszar C – obejmował zdolność do wykonywania dla oferowanego śmigłowca czynności do poziomu D włącznie, w odniesieniu do płatowca oferowanego śmigłowca, jego instalacji, układów, wyrobów kompletujących i elementów zespołu przeniesienia napędu. Określono w nim razem 22 wymagania offsetowe, w tym 4 NZK, 4 IZK i 14 PZK.
  • Obszar D – obejmował zdolność do wykonywania dla oferowanego śmigłowca czynności do poziomu D włącznie, w odniesieniu do silnika i pomocniczego zespołu napędowego APU. Określono w nim tylko 2 wymagania offsetowe w kategorii IZK.
  • Obszar E – obejmował zdolność do wykonywania dla oferowanego śmigłowca czynności do poziomu D włącznie, w odniesieniu do elementów awioniki związanych z systemami łączności, rozpoznania, kierowania uzbrojeniem, detekcji okrętów podwodnych i ochrony własnej śmigłowca. Określono w nim razem 17 wymagań offsetowych, w tym 11 IZK i 6 PZK.
  • Obszar F – obejmował zdolność do wykonywania dla oferowanego śmigłowca czynności do poziomu D włącznie, w odniesieniu do uzbrojenia i wyposażenia specjalnego śmigłowca. Określono w nim 3 wymagania offsetowe w kategorii IZK.
  • Obszar G – obejmował zdolność do produkcji lub montażu produkcyjnego w odniesieniu do wybranych zespołów śmigłowca ZOP. Określono w nim razem 8 wymagań offsetowych, w tym 6 IZK i 2 PZK.
  • Obszar H – obejmował wdrożenie w CWEŚ zdolności do wykonywania procesu integracji alternatywnego lub dodatkowego wyposażenia i uzbrojenia śmigłowca ZOP oraz wyposażenia do jego naziemnej obsługi. Określono w nim 3 wymagania offsetowe w kategorii IZK.

  Jak widać, zakres wymagań offsetowych był bardzo szeroki, choć z łącznie 65 wymagań tylko 7 było obowiązkowych.

  Obaj oferenci biorący udział w postępowaniu na pozyskanie śmigłowców ZOP/CSAR (tj. konsorcjum w składzie: Airbus Helicopters SAS i Heli Invest Sp. z o.o. Services S.K.A. oraz Wytwórnia Sprzętu Komunikacyjnego „PZL-Świdnik” S.A.) otrzymali wymagania o takiej samej treści.

Umowa offsetowa

  W kolejnym rozdziale omówiony zostanie zakres podpisanej umowy offsetowej. W szczególności wskażemy, które z wymagań offsetowych mają zostać zrealizowane.

  Umowa offsetowa dotycząca zakupu śmigłowców AW101 została podpisana 8 kwietnia br. pomiędzy Skarbem Państwa Rzeczypospolitej Polskiej reprezentowany przez Ministra Obrony Narodowej oraz firmą Leonardo MW Ltd. Jej wartość to 395 882 750 PLN, a okres obowiązywania wynosi 10 lat.

  Offsetodawcami są firmy: Leonardo MW Ltd., Thales DMS France SAS oraz MES SpA, natomiast głównym odbiorcą offsetu będą Wojskowe Zakłady Lotnicze Nr 1 S.A. w Łodzi. Dodatkowym offsetobiorcą będzie także Centrum Morskich Technologii Militarnych Politechniki Gdańskiej, w zakresie zobowiązań wynikających z czterech wymagań offsetowych z obszaru C.

  Zgodnie z informacją przekazaną przez Ministerstwo Obrony Narodowej podpisana umowa offsetowe obejmuje łącznie 9 następujących zobowiązań offsetowych:

  W obszarze A trzy zobowiązania obejmujące:

  • „Utworzenie w WZL Nr 1 S.A. licencjonowanego Centrum Wsparcia Eksploatacji Śmigłowców (CWEŚ) realizującego administrowanie, kierowanie i koordynowanie wykonywania czynności obsługiwania technicznego, serwisowania, napraw śmigłowca ZOP/CSAR, wyposażonego w Interaktywną Elektroniczną Publikację Techniczną;
  • Zapewnienie kontynuacji asysty technicznej przez offsetodawców do końca umowy offsetowej, tj. 10 lat.”

  Przez Elektroniczną Publikację Techniczną należy w tym przypadku rozumieć Dokumentację Techniczną zgodnie z definicją określoną w Decyzji nr 349/MON Ministra ON z dnia 21 marca 2014 r. „w sprawie szczegółowego trybu postępowania w zakresie kwalifikowania zamówień i oceny występowania podstawowego interesu bezpieczeństwa państwa”.

  Opisane powyżej zobowiązania offsetowe w praktyce wypełniają zapisy 3 następujących wymagań offsetowych z obszaru A:

  • A1 - NZK. Dokumentacja opisowa śmigłowca, dokumentacja techniczna śmigłowca oraz dokumentacja w zakresie procedur i procesów;
  • A6 - PKZ. Asysta techniczna we wdrożeniu administrowania, kierowania i koordynowania czynności: obsługi technicznej, produkcji i montażu wybranych elementów oraz integracji dodatkowego wyposażenia i uzbrojenia;
  • A7 - NKZ. Udzielenie na okres co najmniej 30 lat licencji wyłącznej na administrowanie, kierowanie i koordynowanie czynności: obsługi technicznej, produkcji i montażu wybranych elementów oraz integracji dodatkowego wyposażenia i uzbrojenia.

  W obszarze A spełniono zatem dwa wymagania offsetowe niezbędne (NZK) oraz jedno pozostałe (PZK). Warto także wspomnieć, że dla wymagania A7 - NZK offsetodawca zobowiązał się udzielić licencji na okres 35 lat.

  W obszarze B jedno zobowiązanie obejmujące:

  • „Prowadzenie czynności obsługiwania technicznego na Poziomie O i I poprzez przeprowadzanie w szczególności czynności: przygotowawczych, wstępnych, przedlotowych, startowych i polotowych, jak również demontażu, montażu i sprawdzenia jego systemów, instalacji i układów śmigłowca AW101”.

  Co ciekawe, opisane powyżej zobowiązania offsetowe wypełniają zapisy 2 następujących wymagań offsetowych z obszaru B:

  • B1 - NZK. Pozyskanie przez CWEŚ dla oferowanego śmigłowca zdolności niezbędnych do wykonywania czynności na Poziomie O;
  • B2 - IZK. Pozyskanie przez CWEŚ dla oferowanego śmigłowca zdolności niezbędnych do wykonywania wybranych czynności na Poziomie I.

  Jak ustalił autor, resort obrony informuje tylko o jednym zobowiązaniu na poziomie O i I ponieważ na etapie negocjacji umowy offsetowej wymaganie B1 - NZK zostało rozszerzone o część zdolności z wymagania B2 – IZK. Mówiąc bardziej zrozumiale, umowa offsetowa obejmuje uzyskanie przez CWEŚ zdolności do obsługi technicznej śmigłowca na poziomie O (co było wymogiem obowiązkowym) oraz zdolności do częściowej obsługi technicznej śmigłowca na poziomie I (wymaganie opcjonalne).

  W obszarze C pięć zobowiązań obejmujących:

  • „1. Pozyskanie technologii i know-how do zdejmowania i nanoszenia powłok malarskich śmigłowców AW101;
  • 2. Pozyskanie technologii i know-how do wyważania śmigłowca AW101;
  • 3. Wykonywanie obsługiwania technicznego do Poziomu D Śmigłowcowego Systemu Akustycznego;
  • 4. Wykonywanie obsługiwania technicznego do Poziomu D na Systemie Pław Radiohydroakustycznych;
  • 5. Wykonywanie obsługiwania technicznego do Poziomu D systemu sygnalizacyjnego".

  Opisane powyżej zobowiązania offsetowe wypełniają zapisy 6 następujących wymagań offsetowych z obszaru C:

  • C2 - PZK. Uzyskanie przez CWEŚ zdolności do zdejmowania i nanoszenia powłok malarskich płatowca (co odpowiada pierwszej zdolności wymienionej przez MON);
  • C22 - PZK. Wykonywania czynności wyważenia śmigłowca ZOP oraz określania jego środka ciężkości (co odpowiada drugiej zdolności wymienionej przez MON);
  • C13 - NZK. Wykonywanie czynności do Poziomu D włącznie w odniesieniu do wyposażenia specjalistycznego dedykowanego do zwalczania okrętów podwodnych, tj.: systemu stacji hydrolokacyjnej* (co odpowiada trzeciej zdolności wymienionej przez MON);
  • C15 - NZK. Wykonywania czynności do Poziomu D włącznie w odniesieniu do wyposażenia specjalistycznego dedykowanego do zwalczania okrętów podwodnych tj. systemu pław radioakustycznych* (co odpowiada czwartej zdolności wymienionej przez MON);
  • C16 - NZK. Wykonywania czynności do Poziomu D włącznie w odniesieniu do wyposażenia specjalistycznego dedykowanego do zwalczania okrętów podwodnych tj. systemu wyrzutnika pław sygnalizacyjnych* (co odpowiada piątej zdolności wymienionej przez MON);
  • C14 - NZK. Wykonywanie czynności do Poziomu D włącznie w odniesieniu do wyposażenia specjalistycznego dedykowanego do zwalczania okrętów podwodnych, tj. dodatkowej funkcjonalności stacji hydrolokacyjnej.*

*) Ze względu na ochronę danych wrażliwych nie podaliśmy pełnej nazwy wymagań C13, C15 i C16 oraz szczegółów wymagania C14.  

  Ostatni wymóg C14 – NZK nie został wymieniony przez MON jako zakres zawartej umowy offsetowej, jednak resort obrony tłumaczy, że wymaganie to będzie realizowane poprzez rozszerzenie zobowiązania offsetowego związanego z systemem stacji hydrolokacyjnej (C13 – NZK), co ustalono podczas negocjacji offsetowych. 

  Beneficjentem wymagań offsetowych: C13, C14, C15 i C16 będzie Centrum Morskich Technologii Militarnych Politechniki Gdańskiej, natomiast wszystkich pozostałych CWEŚ, czyli Wojskowe Zakłady Lotnicze Nr 1 S.A. w Łodzi.

Punktacja ofert offsetowych

  Oferty offsetowe były punktowane, przy czym za spełnienie wymagań IZK i PZK oferent otrzymywał o połowę mniej punktów niż w przypadku wymagań NZK. Niestety, punktacja oferty offsetowej w niewielkim stopniu miała wpływ na ocenę ofert na dostawy. Liczba punktów otrzymanych w wyniku oceny ofert offsetowych stanowiła kryterium wyboru oferty ostatecznej tylko w przypadku gdyby wszystkie złożone, ważne oferty uzyskały taką sama liczbę punktów, a kryterium ceny nie umożliwiłoby wskazania najkorzystniejszej oferty na dostawy.

  W rezultacie, firma składająca ofertę offsetową nie miała praktycznie żadnej motywacji do zaoferowania większej liczby zobowiązań offsetowych niż określone 7 niezbędnych zdolności krytycznych (NZK).

  W przekazanych wyjaśnieniach, resort obrony narodowej wskazał także, że na decyzję o wyznaczeniu tylko 7 niezbędnych zdolności krytycznych miała wpływ ograniczona wielkość zamówienia tj. tylko na 4 śmigłowce ZOP/CSAR. W tym miejscu warto bowiem napisać, że MON formalnie potwierdziło, że zawarta umowa na dostawy AW101 nie zawiera prawa opcji.

  Wymagania offsetowe których nie udało się zrealizować w tym postępowaniu, resort obrony zamierza pozyskiwać przy okazji kolejnych zamówień na dostawy śmigłowców dla Sił Zbrojnych RP.

  Ofertę offsetową złożoną przez firmę Leonardo MW Ltd. oceniono zgodnie z kryteriami „Założeń do Oferty Offsetowej…”. Została ona przyjęta przez Zespół Negocjacyjny, pozytywnie zaopiniowana przez Komitet Offsetowy oraz zatwierdzona przez Sekretarza Stanu w Ministerstwie Obrony Narodowej (nie było podstaw do jej odrzucenia).

Wnioski

  • Umowa offsetowa obejmuje wszystkie 7 niezbędnych zdolności (wymagań) krytycznych (NZK) ujętych w wymaganiach offsetowych.
  • Umowa offsetowa obejmuje łącznie 9 zobowiązań offsetowych odpowiadających swoim zakresem w pełni 10 wymaganiom offsetowym i jednemu częściowo (B2), spośród łącznie 65 wymagań.
  • Umowa offsetowa nie obejmuje żadnych wymagań offsetowych określonych w wymaganiach dla obszarów: D, E, F, G i H.
  • Ocena oferty offsetowej nie stanowiła kryterium oceny oferty na dostawy.
  • Na etapie negocjacji zapisów umowy offsetowej zakres zobowiązań offsetowych ustalono na nieco innym poziomie niż wynikało to wprost z wymagań offsetowych, co miało miejsce w przypadku wymagań B1 i B2 oraz C13 i C14 (rozszerzono wymaganie B1 o część B2 i połączono wymagania C13 i C14).

  Uzyskane zobowiązania offsetowe pozwolą na utworzenie Centrum Wsparcia Eksploatacji Śmigłowców AW101 w Wojskowych Zakładach Lotniczych Nr 1 S.A. w Łodzi. Niestety, będzie ono mogło wykonywać tylko ograniczony zakres obsługi technicznej AW101, na Poziomie O oraz częściowo na Poziomie I, natomiast nie uzyskano żadnej zdolności do obsługi na Poziomie D, za wyjątkiem obsługi części wyposażenia do zwalczania okrętów podwodnych przez Centrum Morskich Technologii Militarnych Politechniki Gdańskiej.

  Oznacza to, że łódzki zakład będzie w stanie wykonywać jedynie część: czynności serwisowych i kontrolno-sprawdzających, testów, kalibracji oraz czynności związanych z wymianą niektórych uszkodzonych podzespołów AW101. Dodatkowo ma uzyskać zdolności do zdejmowania i nanoszenia powłok malarskich oraz wykonywania czynności wyważenia śmigłowca i określania jego środka ciężkości. Natomiast poważniejsze naprawy, remonty lub ewentualne modernizacje będą musiały odbywać się już w zakładach producenta. Przy zamówieniu 4 śmigłowców trudno jednak było oczekiwać większego offsetu szczególnie, że zwiększenie zakresu oferty offsetowej nie przekładało się na wyższą ocenę oferty na dostawy.

Tomasz Dmitruk

Autor pragnie podziękować Ministerstwu Obrony Narodowej za udzielone informacje.




Rejestracja

Funkcja chwilowo niedostępna

×

Logowanie

×

Kontakt

×
Amerykańskie pociski manewrujące - AGM-158A JASSM, AGM-158B JASSM-ER, LRASM

Amerykańskie pociski manewrujące - AGM-158A JASSM, AGM-158B JASSM-ER, LRASM

W 1986 roku w USA zainicjowano program Tri-Service Standoff Attack Missile (TSSAM), który miał doprowadzić do opracowania rodziny modułowych pocisk...

więcej polecanych artykułów