Serwis używa cookies. Korzystając z serwisu wyrażasz zgodę na używanie cookies, zgodnie z aktualnymi ustawieniami przeglądarki. Zapoznaj się z polityką prywatności.
zamknij   

szukaj

2011-09-30 12:23:31

Bundeswehra po reformie

     Zmieniające się otoczenie strategiczne oraz ograniczenia budżetowe spowodowane światowym kryzysem gospodarczym powodują konieczność ciągłego dostosowywania struktur wojskowych do zmieniających się warunków. Jednym z państw, które podjęły się, w obliczu światowego kryzysu gospodarczego, kompleksowej reformy swoich sił zbrojnych są Niemcy. Zmiany, jakie dotknęły Bundeswehrę są tym istotniejsze, że oznaczają jednocześnie pełne uzawodowienie sił zbrojnych. Warto zatem pochylić się nad reformą niemieckiej armii, której ostateczny kształt został ujawniony 20 września bieżącego roku. Na uwagę zasługuje sam fakt szczegółowego opisu w ogólnodostępnych źródłach docelowej struktury Bundeswehry, rzecz nie do pomyślenia dla wielu spośród polskich decydentów zajmujących się obronnością.

      Reforma niemieckich sił zbrojnych oparta została o wytyczne dla polityki obronnej, przyjęte przez szefa niemieckiego MON Thomasa de Maizière 18 maja 2011 roku. Na podstawie wytycznych opracowano kształt sił zbrojnych w taki sposób, aby mogły one spełniać postawione przed nimi zadania. Jednocześnie założono, że utrzymanie zreformowanych sił zbrojnych w stanie zdolności bojowej (w tym odpowiednie wyposażenie) nie może generować kosztów, jakich Niemcy nie byłyby w stanie ponieść. Dzięki temu reforma Bundeswehry przeprowadzana jest w sposób spójny i skuteczny, dąży się do unikania kreowania fikcyjnych struktur, zamiast tego w maksymalny sposób zwiększając efektywność realizacji zadań. Do najważniejszych zadań, z jakimi zmagać się będzie w przyszłości niemiecka armia należą: ochrona granic państwa, realizacja zobowiązań sojuszniczych w ramach NATO oraz działania poza granicami NATO w ramach ochrony interesów narodowych (np. zwalczanie terroryzmu, zwalczanie piractwa morskiego, działania humanitarne). Przyjmuje się także, że prawdopodobieństwo klasycznych działań wojennych, czy to w ramach obrony terytorium Niemiec przed agresją, czy realizacji zobowiązań sojuszniczych w ramach NATO będzie się stopniowo zmniejszało. Z drugiej jednak strony coraz częściej zachodzić będzie konieczność prowadzenia działań ekspedycyjnych (antyterrorystycznych, stabilizacyjnych, udzielania pomocy ofiarom klęsk żywiołowych). Powoduje to konieczność zmian w strukturze Bundeswehry, odzwierciedlających zmieniające się zagrożenia. Należy jednocześnie podkreślić, że zmiany te wcale nie oznaczają rezygnacji z przygotowania do zwalczania konwencjonalnych zagrożeń, a jedynie przeniesienie środka ciężkości dla części postawionych przed niemiecką armią zadań. Celem reformy jest między innymi zdolność do działań konwencjonalnych w zakresie adekwatnym do możliwych zagrożeń, a także zdolności finansowych państwa i efektywności działania.

     Jednym z podstawowych założeń reformy niemieckich sił zbrojnych jest przejście z poboru powszechnego do w pełni zawodowych sił zbrojnych. Obowiązek służby wojskowej został oficjalnie zawieszony z dniem 1 lipca br., jednakże ostatni pobór, w marcu 2011 roku nie miał charakteru obligatoryjnego. Nie oznacza to jednak całkowitej rezygnacji z obowiązku służby wojskowej – pozostaje on w niemieckiej ustawie zasadniczej i jest jedynie zawieszony, podobnie jak w Polsce. Należy zatem wnioskować, że w wypadku niekorzystnego rozwoju sytuacji geopolitycznej powszechny obowiązek służby wojskowej w Republice Federalnej Niemiec zostanie przywrócony.

     Łączy się to z redukcją stanu liczebnego armii. Obecnie Bundeswehra liczy ponad 206 000 żołnierzy, po wdrożeniu reform jej liczebność nie będzie przekraczać 185 000 żołnierzy wszystkich rodzajów sił zbrojnych. Jeszcze pod koniec ub. r. niemieckie siły zbrojne liczyły do 250 000 żołnierzy. Wspomagać ich będzie do 55 000 pracowników cywilnych. Ze 185 000 żołnierzy 170 000 będzie żołnierzami zawodowymi (w tym 2500 rezerwistów, służących w skadrowanych batalionach wojsk lądowych), a od 5 000 do 15 000 żołnierzy pełnić będzie ochotniczą służbę kandydacką. Redukcje dotykać mają wszystkich szczebli i być zorientowane na zachowanie zdolności do wykonywania zadań bojowych. Co ważne, zgodnie z zasadą zwiększania efektywności struktur znacznym redukcjom ulegnie także zatrudnienie w samym Ministerstwie Obrony – z 3 100 do 2 000 etatów.

      Niemieckie siły zbrojne składać się będą z 5 ściśle współdziałających ze sobą rodzajów sił zbrojnych: wojsk lądowych (Heer) liczących od 55 570 do 61 320 żołnierzy, sił powietrznych (Luftwaffe) liczących od 22 550 do 23 000 żołnierzy, marynarki wojennej (Marine) o liczebności od 13 050 do 13 850 marynarzy, służby medycznej liczącej od 14 620 do 15 120 żołnierzy oraz inspektoratu wsparcia sił zbrojnych (Streitkräftebasis), liczącego od 36 750 do 38 750 żołnierzy. Dalsze 30 460 do 32 960 żołnierzy będzie pełnić służbę w jednostkach wsparcia (szkolnych, zajmujących się utrzymaniem infrastruktury, personelu, IT). Te ostatnie liczby nie są wliczane do liczebności rodzajów sił zbrojnych z uwagi na brak możliwości wysłania tychże żołnierzy do misji zagranicznych, spowodowany charakterem pełnionych przez nich obowiązków. Taka liczebność pozwolić ma na ciągłe utrzymywanie 10 000 żołnierzy Bundeswehry w misjach zagranicznych, dzięki czemu Niemcy będą w stanie brać udział jednocześnie w dwóch misjach zagranicznych jako państwo z własnym obszarem odpowiedzialności. Liczba ta nie obejmuje marynarzy zaangażowanych w morskie działania ekspedycyjne.

      W celu optymalizacji struktury Bundeswhery podjęto kilka decyzji, dotyczących lokowania poszczególnych jednostek, czy elementów wyposażenia w szeregach konkretnego rodzaju sił zbrojnych. Ma to pomóc w ujednoliceniu logistyki, ograniczeniu kosztów funkcjonowania wojsk i zwiększenia efektywności wykorzystania poszczególnych elementów sił zbrojnych. I tak, do Luftwaffe trafią wszystkie ciężkie śmigłowce transportowe CH-53 oraz wszystkie pododdziały wojsk obrony przeciwlotniczej. W wojskach lądowych znajdą się natomiast wszystkie średnie śmigłowce transportowe NH-90 oraz wszystkie pododdziały rozminowania i zwalczania improwizowanych ładunków wybuchowych. Do inspektoratu wsparcia sił zbrojnych trafią wszystkie jednostki wsparcia dowodzenia dalekiego zasięgu, wszystkie pododdziały przeciwdziałania skutkom użycia broni masowego rażenia oraz wszystkie orkiestry wojskowe. Oczywiście, elementy rodzajów sił zbrojnych będą ze sobą ściśle współpracować w celu zapewnienia pożądanej zdolności bojowej (np. osłony przeciwlotniczej bazy kontyngentu ekspedycyjnego wojsk lądowych).

Organizacja inspektoratu wsparcia:

Najważniejsze skróty: KSA - dowództwo rozpoznania, SKA - dowództwo wsparcia, FuUstg (NATO/SbW) - wspomaganie dowodzenia (NATO/Bundeswehra), TerrAufg - obrona terytorialna, FJg - strzelcy, Wach - wartowniczy, TrUbPl -ośrodek szkolenia. 

     Trzon sił lądowych stanowić będą 2 dywizje ogólnowojskowe oraz dywizja szybkiego reagowania. Pod każdą z dywizji ogólnowojskowych podlegać będą 3 brygady ogólnowojskowe. Każda z brygad ogólnowojskowych będzie posiadać dwa lub trzy bataliony piechoty zmotoryzowanej, piechoty zmechanizowanej lub piechoty górskiej, batalion czołgów (w dwóch brygadach bataliony czołgów będą skadrowane), batalion rozpoznawczy, batalion saperski oraz batalion zaopatrzenia. Ponadto, w podporządkowaniu każdej z dywizji będą skadrowany batalion wsparcia i batalion artylerii, a także skadrowany batalion artylerii lub skadrowany specjalny batalion inżynieryjny. Łącznie w składzie dwóch dywizji ogólnowojskowych Bundeswehry znajdzie się 9 batalionów grenadierów pancernych (piechoty zmechanizowanej), wyposażonych w 44 bwp, docelowo bwp Puma, 3 bataliony piechoty zmotoryzowanej (docelowo kto Boxer), 3 bataliony strzelców górskich, 6 batalionów pancernych (w tym 2 skadrowane) wyposażonych w 58 czołgów Leopard 2A6 każdy, 3 dywizjony artylerii polowej (w tym 1 skadrowany), każdy z trzema bateriami haubic samobieżnych Pzh 2000 i baterią artyleryjskich wyrzutni rakietowych MLRS oraz jednostki wsparcia, zaopatrzenia i rozpoznania.

Organizacja komponentu wojsk lądowych:

Najważniejsze skróty: Div Schnelle Kr - dywizja szybkiego reagowania, FschJg - spadochroniarze, KSK - jednostka specjalna, Tiger/NH90 - pułki smigłowców, Jg- strzelcy zmotoryzowani, GebJg - piechota górska, PzGren - strzelcy zmechanizowani, Pz - czołgi, Aufkl - rozpoznanie, Vers- zaopatrzenie, (s)Pi - saperzy, UstEinz - broń wsparcia, D/F - niemiecko-francuska brygada, AusbdKdo - szkolenie, DEU Anteille - korpus międzynarodowy. 

      Dywizja szybkiego reagowania składać się będzie z brygady desantowo-szturmowej, z dwoma pułkami desantowo–szturmowymi, jednostki specjalnej KSK (Kommando Spezialkräfte), pułku śmigłowców bojowych Tiger oraz dwóch pułków średnich śmigłowców transportowych NH-90. Ponadto, w strukturach Heer znajdzie się niemiecko–francuska brygada, podporządkowana Eurokorpusowi – ze składu Bundeswehry trafią do niej 2 bataliony piechoty zmotoryzowanej, dywizjon artylerii samobieżnej oraz batalion zabezpieczenia. Wreszcie, wojskom lądowym podlegać bataliony wsparcia dowodzenia dla korpusów wielonarodowych: Wielonarodowego Korpusu Północno – Wschodniego, Eurokorpusu oraz I. Korpusu Niemiecko–Holenderskiego. W strukturach niemieckich wojsk lądowych znajdą się także jednostki szkolne, zabezpieczenia i ochrony, odpowiedzialne za zabezpieczenie funkcjonowania oddziałów liniowych wojsk lądowych.

     Luftwaffe zostanie podzielona na 3 dowództwa: centrum operacji powietrznych, dowództwo zadaniowe i dowództwo wsparcia i zabezpieczenia. Zadaniem centrum operacji powietrznych będzie planowanie i kontrola operacji powietrznych nad terytorium Niemiec oraz utrzymywanie niemieckich elementów wielonarodowych grup zadaniowych sił powietrznych w ramach porozumień międzynarodowych. W szczególności pod centrum operacji powietrznych podlegać będą niemieckie kontyngenty w Europejskim Dowództwie Lotnictwa Transportowego (EATC), systemie rozpoznawczym NATO AGS oraz systemie wczesnego ostrzegania o sytuacji powietrznej AWACS. Pod dowództwo operacji powietrznych podlegać będą także oficerowie łącznikowi Luftwaffe w UE i NATO. Wreszcie, częścią dowództwa operacji powietrznych będzie batalion wsparcia operacji lotniczych.

Organizacja niemieckich sił powietrznych:

Najważniejsze skróty: Zentrum LuftOps - centrum operacji lotniczych, EinsVbde - dowództwo grup zadaniowych, EinsFuBer - kontrola przestrzeni powietrznej, FlaRak - pułki rakiet przeciwlotniczych, MR EF - pułki samolotów Typhoon, JaboG - pułki samolotów Tornado, LTG - pułki transportowców, HSG - pułk śmigłowców, AG - pułk lotnictwa rozpoznawczego, UstgVbde - dowództwo jednostek wsparcia.

      Elementem stanowiącym o sile bojowej Luftwaffe będzie dowództwo zadaniowe, któremu podlegać będą zarówno komponenty lotnicze jak i naziemne. W skład komponentu lotniczego wejdą: 3 skrzydła lotnictwa taktycznego wyposażone w samoloty wielozadaniowe Eurofighter 2000, skrzydło lotnictwa bombowego wyposażone w samoloty Tornado, skrzydło lotnictwa rozpoznawczego, skrzydło lotnictwa transportowego na samolotach A400M, skrzydło śmigłowców transportowych CH-53, centrum lotniczej walki radioelektronicznej oraz jednostki szkoleniowe i zabezpieczenia technicznego. Komponent lądowy będzie natomiast tworzony przez 2 pułki radiotechniczne, skrzydło przeciwlotnicze, w skład którego wejdzie do 16 baterii przeciwlotniczych średniego i bliskiego zasięgu – zestawy Patriot/MEADS średniego zasięgu, MANTIS C-RAM oraz Wiesel 2 Ozelot bliskiego zasięgu, pułk ochrony obiektów oraz pułk wsparcia dowodzenia.

     Dowództwo wsparcia i zabezpieczenia sił powietrznych zawierać będzie elementy logistyki, wsparcia eksploatacji statków powietrznych i wyposażenia naziemnego oraz zabezpieczenia. Będą to między innymi centra wsparcia eksploatacji wraz z jednostkami szkolącymi personel techniczny, jednostki medycyny lotniczej, szkoła podoficerska i oficerska Luftwaffe, batalion szkoleniowy sił powietrznych oraz batalion wsparcia.

     Podobnie jak pozostałe rodzaje sił zbrojnych, marynarka wojenna zostanie podzielona na jednostki bojowe i wsparcia. Trzon siły bojowej marynarki wojennej stanowić będą dwie flotylle. W skład pierwszej flotylli okrętów wejdą niszczyciele min, korwety klasy K130, okręty podwodne klasy U212, planowane okręty wsparcia logistycznego, batalion piechoty morskiej, jednostki płetwonurków bojowych oraz jednostki pomocnicze. W skład drugiej flotylli okrętów wejdą natomiast wszystkie posiadane przez Marine fregaty – 3 okręty klasy F124 i 5 fregat klasy F123, 4 planowane fregaty klasy F125 oraz 3 okręty transportowe wraz z jednostkami pomocniczymi. W siłach pomocniczych znajdą się jednostki dowodzenia, wsparcia dowodzenia, medyczne i szkolne.

     Wojskowa służba zdrowia będzie odpowiedzialna za świadczenie usług medycznych na rzecz żołnierzy Bundeswehry w kraju i poza jego granicami. Realizacji zadań wojskowej służby zdrowia będzie służyć sieć wojskowych placówek służby zdrowia (szpitali, szpitali polowych, centrów opieki medycznej) wsparta przez kilka instytutów, jednostki medyczne szybkiego reagowania oraz jednostki szkolne i wsparcia. Pod inspektorat wsparcia sił zbrojnych podlegać będą jednostki wsparcia, w tym logistyczne, wsparcia dowodzenia, rozpoznania strategicznego, walki radioelektronicznej, jednostki terytorialne (w tym do walki ze skutkami użycia broni masowego rażenia), odpowiedzialne za utrzymanie infrastruktury, zabezpieczenia, współpracy wojskowo – cywilnej (CIMIC), zajmujące się wykorzystaniem systemów teleinformatycznych, administracyjne i inne jednostki pomocnicze. Oprócz tego w skład inspektoratu wsparcia sił zbrojnych wejdą jednostki szkolne, w tym wojskowe akademie technologii informacyjnych i polityki bezpieczeństwa.

     Podsumowując, reforma niemieckich sił zbrojnych wpłynie w znaczący sposób na ich przyszły kształt i zdolność realizowania zadań bojowych. Widać wyraźnie próby zachowania jak największego potencjału bojowego, przy jednoczesnej redukcji nadmiernie rozbudowanych struktur dowódczych – i tak np. w wojskach lądowych liczba dowództw dywizji zmniejsza się z pięciu do trzech, natomiast liczba batalionów ogólnowojskowych ulega zwiększeniu – z 17 do 18. Dzięki oddzieleniu od siebie jednostek bojowych i wsparcia, rodzaje wojsk Bundeswehry zyskały bardziej elastyczną i modułową strukturę, co w przyszłości ułatwi realizację operacji połączonych. Przesunięcia niektórych jednostek między rodzajami wojsk struktury przestały się dublować, dzięki czemu będą bardziej efektywne a koszty ich funkcjonowania ulegną znacznemu zmniejszeniu.

     Nie można jednak nie zauważyć znacznego spadku zdolności bojowych w dziedzinach takich jak lotnictwo, czy obrona przeciwlotnicza. Przejście na armię zawodową, bez wzrostu finansowania, wiąże się z koniecznością istotnych redukcji stanów liczebnych wojsk. Jednocześnie siły zbrojne zyskują w większym zakresie możliwość brania udziału w siłach zagranicznych, z uwagi na lepsze wyszkolenie żołnierzy oraz społeczną akceptację dla udziału zawodowych żołnierzy w misjach wojskowych. Największej redukcji podlegać będą te rodzaje sił, które według przewidywań analityków prawdopodobnie nie będą potrzebne do wykonywania zadań bojowych w nadchodzących latach, a ich utrzymanie powoduje duże koszty.

     Wydaje się, że Niemcy podjęły spójny program reformy sił zbrojnych, który skupiać się będzie na zapewnieniu zdolności najbardziej prawdopodobnych zagrożeń. struktury zaprojektowane zostały w taki sposób, aby przy obecnym i przewidywanym poziomie finansowania możliwe było utrzymanie ich zdolności bojowej, bez konieczności dokonywania kolejnych, nieplanowych cięć w wypadku wystąpienia najmniejszych nawet problemów finansów publicznych. Dzięki temu nowa struktura Bundeswehry będzie relatywnie stabilna i pozwoli na realizację większości postawionych przed nią zadań, choć oczywiście proces jej modernizacji nie będzie się odbywać bez problemów, o czym świadczą choćby ostatnie doniesienia o problemach z rekrutacją ochotników do służby wojskowej.

Jakub Palowski




Rejestracja

Funkcja chwilowo niedostępna

×

Logowanie

×

Kontakt

×
Możliwy poślizg ze wstępną gotowością bojową pierwszego dywizjonu F-35 Lightning II

Możliwy poślizg ze wstępną gotowością bojową pierwszego dywizjonu F-35 Lightning II

31 października br. dowództwo Korpusu Piechoty Morskiej Stanów Zjednoczonych poinformowało, że możliwy jest poślizg z ogłoszeniem wstępnej gotowośc...

więcej polecanych artykułów