Serwis używa cookies. Korzystając z serwisu wyrażasz zgodę na używanie cookies, zgodnie z aktualnymi ustawieniami przeglądarki. Zapoznaj się z polityką prywatności.
zamknij   

szukaj

2012-12-08 22:31:12

Lotnictwo marynarki wojennej Chin w 2012 roku

     Lotnictwo marynarki wojennej chińskiej Armii Ludowo-Wyzwoleńczej – PLANAF (People Liberation Army Navy Air Force, będziemy używać nazw anglojęzycznych z uwagi na ich rozpowszechnienie) pozostaje w cieniu sił powietrznych (PLAAF). Składa się na to kilka przyczyn. Po pierwsze: lądowy charakter państwa, niezależnie od jego wielkości i długości wybrzeża, po drugie: dotychczas obowiązująca doktryna przedkładająca obronę w pobliżu własnego terytorium zamiast projekcji siły na zewnątrz, po trzecie: marynarka wojenna zawsze była na końcu wydatków wojskowych Państwa Środka (według oficjalnych danych w 2011 roku budżet marynarki to około 10% wydatków militarnych Pekinu). Poza tym, co równie istotne, koszty nowoczesnych okrętów były dla chińskiej floty zbyt wysokie - za cenę jednego niszczyciela można było zakupić 500 masowo produkowanych lekkich maszyn myśliwskich, według oficjalnych poglądów bardziej efektywnych niż okręty (swoją drogą dyskusja czy do walki na morzu, szczególnie zamkniętym, takim jak Morze Żółte czy nasz Bałtyk, lepszy jest okręt czy samolot prowadzona jest w wielu krajach).

Wprowadzenie do służby pierwszego lotniskowca (Liaoning ma charakter szkolno-doświadczalny) pozwala na wzmocnienie znaczenia lotnictwa morskiego w Chinach.

   Jednakże w ostatnich latach widoczne są duże zmiany w doktrynie strategicznej marynarki wojennej Chińskiej Republiki Ludowo-Demokratycznej, związane z dążeniem do zwiększenia roli Pekinu jako mocarstwa regionalnego i utrzymania równowagi militarnej z Indiami, a w dalszej perspektywie – utworzenia floty „pełnego morza” i rywalizacji z państwami Zachodu (przede wszystkim ze Stanami Zjednoczonymi). Symptomami tych zmian w marynarce są przyjęcie do służby 25 września 2012 roku pierwszego lotniskowca Liaoning oraz budowa nowoczesnych dużych okrętów nawodnych obrony powietrznej – niszczycieli Typu 052C/D (tzw. „chińskich AEGIS”), wyposażonych w systemy radarowe AESA z antenami ścianowymi wbudowanymi w nadbudówkę oraz zestawy przeciwlotnicze średniego zasięgu. Wprawdzie pierwszy chiński okręt lotniczy nie jest jednostką najnowszą i technicznie zaawansowaną (jest to eks-Wariag, czyli zwodowany w Nikołajewie w 1988 roku okręt projektu 1143.6), jednakże posłuży przede wszystkim do szkolenia lotników i wypracowania zasad działania lotnictwa pokładowego. Według obecnych planów, na bazie konstrukcji Wariaga mają zostać zwodowane dwa lotniskowce Typ 089. Po ich przyjęciu do służby flota Państwa Środka ma dysponować około 2020 roku trzema lotniskowcami (wraz z Liaoning) oraz co najmniej 10 niszczycielami osłony (Typ 051C/Typ 052C/Typ 052D), umożliwi to wystawienie dwóch lotniskowcowych grup bojowych.

   Nadal jednak oficjalna doktryna marynarki wojennej Chin ludowych ma charakter obronny i zakłada użycie lotnictwa, okrętów podwodnych i szybkich okrętów uderzeniowych do porażenia podchodzących sił morskich przeciwnika, które znajdą się w odległości od 100 do 300 kilometrów od własnego wybrzeża. Lotnictwo myśliwskie PLANAF ma za zadanie – oprócz obrony obiektów na wybrzeżu – zwalczanie samolotów rozpoznawczych i lotnictwa ZOP przeciwnika, aby umożliwić swobodne operowanie własnym okrętom podwodnym. Natomiast sił nawodne marynarki (głównie lekkie jednostki), manewrujące w strefie przybrzeżnej, powinny niszczyć siły inwazyjne, zagrażające własnemu wybrzeżu. Wyjątkowe może być natomiast użycie lotnictwa myśliwskiego i uderzeniowego na dalszych rubieżach, np. w działaniach wokół wysp Paracelskich, tradycyjnego regionu spornego z Wietnamem, oddalonych od chińskich baz lotniczych o około 400 kilometrów. Jak się jednak wydaje wejście do służby nowych dużych jednostek nawodnych i sformowanie zespołów bojowych z okrętami lotniczymi, doprowadzi w ciągu dekady do modyfikacji tych założeń, w kierunku zintensyfikowania działań pełnomorskich.

Struktura i potencjał lotnictwa marynarki wojennej ChALW

Obecnie jednak nadrzędnemu celowi obrony wybrzeża podporządkowane są struktura i dyslokacja lotnictwa marynarki. Jest ono podzielone na trzy floty, odpowiadające za przydzielony akwen: Flotę Morza Żółtego, Flotę Morza Wschodniochińskiego i Flotę Morza Południowochińskiego. Każda z nich posiada dwie dywizje lotnicze składające się z co najmniej trzech pułków maszyn różnego rodzaju (myśliwskich, uderzeniowych, bombowych) i o różnych etatach (pułki myśliwskie po 24 maszyny, ale uderzeniowe prawdopodobnie jedynie po 12 samolotów, jeszcze mniej posiadają jednostki wyposażone w samoloty wielosilnikowe: nosiciele rakiet, patrolowe, zop). Ponadto każda flota posiada jednostkę śmigłowców, w której zgrupowane są wiropłaty pokładowe i bazowania lądowego. Obecnie trwa reorganizacja pułków – jednostki do tej pory samodzielne grupowane są w dywizje lotnicze. Według najnowszych danych Flota Morza Wschodniochińskiego dysponuje pododdziałem BSR-ów (BZK-005), kolejne bezpilotowe rozpoznawcze mają zasilić pozostałe floty. Za logistykę i wsparcie operacji lotniczych odpowiadają bazy lotnicze, na których stacjonują komponenty lotnicze - w kazdej bazie co najmniej jeden pułk bojowy lub szkolny.

JH-7 z pociskami przeciwokrętowymi stanowią główną silę uderzeniową PLANAF.

 Struktura chińskiego morskiego lotnictwa wojskowego:

Dowództwo

Jednostka

Typ

Baza

Jednostki centralnego podporządkowania

 

2. Samodzielny Pułk Lotniczy

Y-7/Y-8/Jak-42D/An-26/CL-650

Liangxiangzhen

 

2. Pułk Lotniczy (?)

JL-9G

Quinhauangdao

 

 Akademia Lotnictwa Marynarki

1. Pułk Szkolny

CJ-6A/Y-5

Huludao

2. Pułk Szkolny

JL-8H

Cahngzi/Wangcun

3. Pułk Szkolny

JL-9G

Xingcheng

4. Pułk Szkolny

Y-7/HYJ-7/Mi-8T/Z-9C/JL-8H

Changzi/Wangcun

Flota Morza Żółtego

 

 


2. Dywizja Lotnicza

4. Pułk Lotniczy

Y-8/Y-8J/Y-8JB/Y-8W/KJ-200

Jiaozhou

5. Pułk Lotniczy

SA-321Ja/Y-5/Z-8JH/Z-9C

Quingdao-Cangkou

SH-5

Quingdao-Tuandao

H-6D (?)

Laiyang

Y-5

Quingdao-Cangkou

6. Pułk Lotniczy

Y-8X/Y-8JB

Tuchengzi

 

5. Dywizja Lotnicza

13. Pułk Lotniczy

JH-7A

Shanghaiguan

14. Pułk Lotniczy

JH-7A

Yantai Laishan

15. Pułk Lotniczy

J-8FH/J-8FR/JZ-8F

Jiaozhou

Flota Morza Wschodniochińskiego

 

4. Dywizja Lotnicza

10. Pułk Lotniczy

Su-30MK2

Ningbo-Zhuangqiao

11. Pułk Lotniczy

Mi-8/Ka-28/Ka-31

Ningbo-Zhuangqiao

12. Pułk Lotniczy

J-10AH/J-10SH

Feidong/Huangyang

 

6. Dywizja Lotnicza

16. Pułk Lotniczy

JH-7A

Shanghai-Dachang

17. Pułk Lotniczy

H-6G

Changzhou/Benniu

18. Pułk Lotniczy

JH-7A

Yiwu

Flota Morza Południowochińskiego

8. Dywizja Lotnicza

22. Pułk Lotniczy

J-11BH/J-11BSH

Jialaishi

23. Pułk Lotniczy

H-6G/H-6DU

Guiping/Mengshu

24. Pułk Lotniczy

J-7EH/JJ-7

Jialaishi

9. Dywizja Lotnicza

25. Pułk Lotniczy

J-8BH/J-8DH/JJ-6

Lingshui

26. Pułk Lotniczy

Y-7/Z-8/Z-8J/Z-8S/Z-9C

Sanya/Yaxian

27. Pułk Lotniczy

JH-7A/JJ-7A

Ledong/Foluo

  Niektóre aspekty przyszłości PLANAF pozostają niejasne. Na przykład, nie wiadomo w jakim stopniu na przyszłośc lotnictwa marynarki mają trwające reformy wojskowe w Chinach, które w założeniu mają doprowadzić do zmniejszenia liczebności armii i ilości przestarzałego sprzętu oraz zwiększenia możliwości bojowych wszystkich rodzajów sił zbrojnych. Lotnictwo floty jest strukturą relatywnie niewielką na tle sił lądowych i wydaje się, że w najbliższych latach zachowa swoje najważniejsze komponenty organziacyjne.

Samoloty i śmigłowce PLANAF

   Zasadniczym celem lotnictwa marynarki jest obrona powietrzna obszaru działań i wywalczenie przewagi w powietrzu. Z tego względu najbardziej elitarnymi jednostkami PLANAF są pułki lotnicze (myśliwskie) wyposażane sukcesywnie w najnowsze maszyny typów J-10/Su-30MK2/J-11. Do tej pory w jednomiejscowe J-11BH wyekwipowano jeden pułk (24 szt.), podobne są ilości oryginalnych dwumiejscowych Su-30MK2 i lekkich jedno- i dwumiejscowych J-10AH/SH. Nowoczesne maszyny trafiają najpierw do dywizji operujących nad Morzem Wschodniochińskim i Morzem Południowochińskim. Najstarsze myśliwce typu J-7, w wersji EH, przystosowanej do odpalania pocisków przeciwokrętowych, znajdujące się na wyposażeniu jednego pułku, są uzupełnianie przez maszyny kolejnej generacji J-8 w różnych podwariantach (dwa pułki): w 2010 roku wykazywane były odmiany: J-8-I, J-8D, J-8E i J-8F, obecnie nie ma już najstarszych maszyn tego typu.

Su-30MK2 zostały dostarczone z Rosji w 2004 roku. 

   Uderzenia na okręty przeciwnika mają realizować ciężkie bombowce starszej generacji – trzy pułki H-6D/DU/G, czyli czterosilnikowych maszyn uzbrojonych w dwa pociski przeciwokrętowe CJ-601 (zmodyfikowane radzieckie P-15) oraz cztery pułki JH-7A – dwumiejscowych samolotów uderzeniowych, następców archaicznych H-5 i Q-5. JH-7A uzbrajane są zasadniczo w cztery poddźwiękowe pociski YJ-82, zbliżone swoimi charakterystykami do Exoceta. H-6 i JH-7A wspierają przerobione na latające tankowce eks-bombowe H-6DU (według nieoficjalnych danych marynarka posiada tylko trzy takie maszyny). Dodatkowo do działań uderzeniowych mogą zostać wykorzystane posiadane Su-30MK2.

   Zadania patrolowe i rozpoznawcze na potrzeby floty wykonują czterosilnikowe Y-8J dozoru radiolokacyjnego, wyposażone w system radarowy Argus-2000 (Skymaster) kupiony w latach 90. w Wielkiej Brytanii (według nieoficjalnych danych do tej pory dostarczono jedynie dwie tego typu maszyny) i Y-8JB wykonujące zadania ELINT. Inną wersją maszyn patrolowych są Y-8X (cztery sztuki), które są wyekwipowane w radar AN/APS-504(V)3. Ostatnie dane mówią również o posiadaniu przez PLANAF samolotów AEW&C KJ-200, czyli zmodyfikowanych Y-8 z radarem z anteną ścianową umieszczoną na wysięgnikach nad kadłubem. Flotę maszyn patrolowych uzupełniają trzy czterosilnikowe amfibie SH-5, służące do dalekich partoli przeciwpodwodnych. Czwarty zbudowany egzemplarz SH-5 jest w wersji przeciwpożarowej. SH-5 mają zostać uzupełnione przez lądowe Y-8Q w wersji zwalczania okrętów podwodnych, których prototyp znajduje się w próbach.

Y-8JB służą również do wskazywania celów.

Samoloty i śmigłowce PLANAF w połowie 2012 roku:

Typ

Liczba

Uwagi

J-11BH

24

 

Su-30MK2

23

 

J-10AS/SH

20

 

J-8DH/EH/FH

>48

Według innych źródeł również wersja J-8B

J-7EH

>30

Według innych źródeł również wersja J-7D

JH-7A

35

 

Q-5I

30

Wycofywane

H-6D/G/DU

30

Według niektórych źródeł jedynie 16

KJ-200

?

 

Y-8X

6

Według niektórych źródeł jedynie 4

Y-8JB

?

 

Y-8J

2

 

SH-5

4

 

Jak-42D

?

 

JL-9G

12

 

JL-8

12

 

JJ-6

30

 

CJ-6A

12

 

Y-7/HYJ-7

10

 

Y-5

?

Według niektórych danych tylko 3

SA 321/Z-8

28

 

Z-9

21

 

AS 365

3

 

Mi-8

8

 

Ka-28

12

Dostawy kolejnych 6 w toku

Ka-31

9

 

    Szkolenie pilotów marynarki odbywa się na tłokowych CJ-6A (pułk), a następnie na JL-8 (pułk), które zastępują JJ-6, wywodzące się z MiGa-19. Szkolenie spadochronowe oraz dla pilotów samolotów śmigłowych realizowane jest na Y-5, czyli chińskich An-2 (pułk) i Y-7/HYJ-7 (dwa pułki). Podporządkowany dowództwu PLAN pułk, latający na JL-9G, jest jednostką treningu operacyjnego. Poza tym marynarka posiada szkolny pułk śmigłowców, z maszynami Z-9C, czyli licencyjnymi francuskimi SA 365 oraz rosyjskimi Mi-8, służącymi do szkolenia zaawansowanego. Kilka-kilkanaście Z-9 przystosowanych ma być do zadań zwalczania okrętów podwodnych i ratownictwa, rozwijana jest wersja zwalczania okrętów nawodnych Z-9D, ale jak na razie nie zaobserwowano seryjnych maszyn tej ostatniej odmiany. Część rosyjskich pokładowych Ka-28, czyli eksportowych Ka-27 zostało przystosowanych do zadań zop, trzy służą jako maszyny SAR. Ciężkie SA 321 Super Frelon i ich licencyjne odpowiedniki (Z-8) wykonują zadania transportowe, przewozu ważnych osobistości i ratownicze (dwa Z-8E) oraz bojowe: przeciw okrętom podwodnym i nawodnym.

Z-9C w czasie prób zrzutów lekkiej torpedy.

   Przyszłość PLANAF to kontynuacja wymiany najstarszych samolotów i śmigłowców wszystkich klas i wprowadzenie nowych typów. J-10 zastąpią J-7 i J-8, J-11 wzmocnią możliwości wywalczania przewagi w powietrzu, a kolejne ciężkie H-6M (z nowym radarem, systemem automatycznego omijania przeszkód i czterema węzłami podwieszeń pod skrzydłami) oraz JH-7A z nowymi pociskami pozwolą całkowicie wycofać Q-5. Ostatnie doniesienia agencyjne mówią również o planowanym zamówieniu 50 sztuk maszyn myśliwskich JF-15, czyli odmiany lekkich JF-17 budowanych wspólnie z Pakistanem, prawdopodobnie w celu zastąpienia najstarszych odmian J-7 i J-8. Podstawowymi maszynami rozpoznawczymi i patrolowymi pozostaną różne wersje Y-8, a zadania szkolne i pomocnicze lotnictwo marynarki będzie realizować przy użyciu JL-8, JL-9 oraz Y-7. Kontynuowane będą również dostawy śmigłowców: ciężkich Z-8 i lekkich Z-9 w różnych wersjach (głównie zop).

   Najważniejszy jednak program lotniczy marynarki związany jest z samolotami pokładowymi. Zakup lotniskowca wprowadził chińską marynarkę do elitarnego klubu flot z dużymi okrętami lotniczymi. Liaoning nie od razu zwiększy możliwości projekcji siły przez siły morskie Państwa Środka, ale na pewno pozwoli PLANAF opracować koncepcje operacji lotniczych z udziałem lotnictwa pokładowego i przetestować je w praktyce. Zresztą okręt jest oficjalnie określany jako „lotniskowcowa platforma szkolenia pilotów”. Przyszłość lotnictwa pokładowego PLANAF to nowe ciężkie myśliwce J-15/J-15S, pojawiły się również zdjęcia maszyny szkolnej JL-9G z charakterystycznym hakiem do lądowania na pokładzie okrętu. Grupa lotnicza Liaoninga będzie składać się z maszyn J-15, czyli pokładowych myśliwców stanowiących wersję J-11BH (J-15/J-15S stacjonują w Huangdicun), śmigłowców Z-8 w wersji rozpoznania radiolokacyjnego oraz Ka-31, czyli również maszyn AEW. W tym roku ujawniono również zdjęcia JZY-01, czyli maszyny klasy E-2 Hawkeye, zbudowanej na bazie płatowca Y-7. Oficjalnie nie jest to maszyna pokładowa, ale jak to już wielokrotnie bywało z chińskim sprzętem wojskowym – nic nie jest w tym zakresie przesądzone.

23 listopada br. chińskie lotnictwo morskie dokonało historycznego wydarzenia. Po raz pierwszy na pokładzie lotniskowca Liaoning wylądował samolot myśliwski J-15. Zdjęcia Chinese Military Rewiev.

Robert Ciechanowski 




Rejestracja

Funkcja chwilowo niedostępna

×

Logowanie

×

Kontakt

×
NAREW według PGZ - maksymalizacja wykorzystania posiadanego potencjału oraz lat doświadczeń

NAREW według PGZ - maksymalizacja wykorzystania posiadanego potencjału oraz lat doświadczeń

Postępy w Planie Modernizacji Technicznej Sił Zbrojnych na szczeblu średniego zasięgu jak i krótkiego zasięgu prowadzą do zaognienia dyskusji dotyc...

więcej polecanych artykułów