Serwis używa cookies. Korzystając z serwisu wyrażasz zgodę na używanie cookies, zgodnie z aktualnymi ustawieniami przeglądarki. Zapoznaj się z polityką prywatności.
zamknij   

szukaj

2014-03-13 22:10:52

Flota Czarnomorska - siły okrętowe

     W strukturze marynarki wojennej Rosji (WMF) funkcjonują samodzielne związki operacyjno-strategiczne – Flota Bałtycka, Flota Północna, Flota Oceanu Spokojnego i Flota Czarnomorska oraz operacyjna Flotylla Kaspijska. Podlegają one – pod względem administracyjnym i zaopatrzenia – okręgom wojskowym Sił Zbrojnych Federacji Rosyjskiej. Flota Czarnomorska z dowództwem w Sewastopolu podlega dowództwu Południowego Okręgu Wojskowego, natomiast pod względem operacyjnym podporządkowana jest Głównemu Dowództwu Marynarki Wojennej Federacji Rosyjskiej.

  Morze Czarne jest akwenem śródlądowym o maksymalnej rozciągłości równoleżnikowej 1150 km, a południkowej – jedynie 580 km. Powierzchnia morza wynosi 422 tys. kilometrów kwadratowych (dla porównania Morze Bałtyckie 415 tys. kilometrów kwadratowych), a razem z Morzem Azowskim, które dzieli cieśnina Kerczeńska – 461 tys. kilometrów kwadratowych. Średnia głębokość Morza Czarnego wynosi 1315 m, a maksymalna – 2258 m, zatem jest to pod tym względem akwen dogodny do działania okrętów podwodnych, stąd w składzie Floty Czarnomorskiej działały np. dwa z czterech krążowników śmigłowcowych projektu 1123 przeznaczonych do walki z podwodniakami. Ponadto, w związku z tym, że Flota Czarnomorska operowała na morzu zamkniętym jej siłę uderzeniową stanowiły głównie mniejsze jednostki rakietowe – nie przydzielono jej nigdy np. budowanych w dłuższej serii w latach osiemdziesiątych niszczycieli projektu 956 Sarycz.

Okręty Floty Czarnomorskiej w latach 1991-2013

  Po upadku ZSRR w 1992 roku Flota Czarnomorska była dość licznym związkiem sił morskich, powietrznych i lądowych, mimo że w latach 1988-1991 dotknęły ją – tak jak całe radzieckie siły morskie – pierwsze redukcje. W jej składzie znajdowały się wówczas 30. Dywizja Okrętów ZOP z 11., 21 i 70. Brygadą Okrętów ZOP oraz 150. Brygadą Okrętów Rakietowych, a także 14. Dywizja Okrętów Podwodnych z 27., 153. i 155. Brygadą Okrętów Podwodnych, samodzielna 112. Brygada Okrętów oraz jednostki pomocnicze i zabezpieczenia. Najmniejszymi jednostkami taktyczno-operacyjnymi floty były dywizjony, w skład których wchodziły jedynie okręty. Z kolei dywizje i brygady były związkami administracyjnymi i posiadały w swoich składach również brzegowe jednostki bojowe i zabezpieczenia.

W 1989 roku Flota Czarnomorska posiadała łącznie 23 duże i średnie okręty desantowe, siły te umożliwiały przezut dywizji zmotoryzowanej. Na zdjęciu duży okręt desantowy Cezar Kunikow w połowie lat 90. ub. wieku. fot. MO Rosji.

  W połowie 1992 roku Flota Czarnomorska składała się z flagowego krążownika rakietowego (Sława), krążownika śmigłowcowego (Moskwa), 12 dużych okrętów zop (Kercz, Azow, Nikołajew, Oczakow, Krasnyj Kawkaz, Krasnyj Krym, Komsomolec Ukrainy, Sdierżannyj, Skoryj, Sobrazitielnyj, Swieduszczij, Smietliwyj), 11 okrętów dozorowych – fregat i korwet (Biezzawietnyj, Biezukorizniennyj, Diejatielnyj, Ładnyj, Pytliwyj, Razitielnyj, SKR-27, SKR-40, SKR-84, SKR-110, SKR-112), 24 małych okrętów zop (Aleksandr Kuchanowicz, Izmaił, Dniepr, MPK-5, MPK-6, MPK-8, MPK-43, MPK-49, MPK-52, MPK-93, MPK-104, MPK-116, MPK-118, MPK-124, MPK-127, MPK-134, MPK-147, MPK-199, MPK-207, MPK-215, MPK-217, MPK-220, MPK-291, MPK-292), czterech atomowych okrętów podwodnych specjalnego przeznaczenia (AS-4, AS-6, AS-11, AS-17), trzech badawczych okrętów podwodnych (SS-226, SS-310, SS-533), 19 klasycznych okrętów podwodnych (B-6, B-9, B-36, B-38, B-41, B-67, B-105, B-109, B-326, B-380, B-435, B-854, B-871, S-37, S-67, S-128, S-243, S-376, S-384), 34 małych okrętów i kutrów rakietowych (Samum, Sztil, Bora, Briz, Wichr, Groza, Grom, Zarnica, Miraż, MRK-5, R-15, R-18, R-20, R-44, R-46, R-50, R-54, R-60, R-63, R-71, R-80, R-109, R-115, R-160, R-173, R-194, R-218, R-239, R-251, R-265, R-334, R-370), 10 dużych okrętów desantowych (Nikołaj Filiczenkow, BDK-6, BDK-46, BDK-47, BDK-54, BDK-64, BDK-65, BDK-67, BDK-69, BDK-104), 12 średnich okrętów desantowych (SDK-4, SDK-32, SDK-34, SDK-46, SDK-64, SDK-67, SDK-82, SDK-83, SDK-102, SDK-137, SDK-154, SDK-164), 13 małych okrętów desantowych (MDK-3, MDK-9, MDK-16, MDK-18, MDK-57, MDK-59, MDK-88, MDK-89, MDK-93, MDK-123, MDK-162, MDK-166, MDK-184), 26 kutrów desantowych, 51 trałowców, 16 okrętów rozpoznawczych i ponad 150 jednostek pomocniczych.

  Rozpad Związku Radzieckiego oznaczał, że siły morskie ZSRR na Morzu Czarnym znalazły się de facto na terenie nowego państwa – Ukrainy. Od czerwca 1992 roku okręty znajdujące się na tym obszarze podporządkowane były Flocie Czarnomorskiej Federacji Rosyjskiej i Ukrainy. Taki stan trwał do maja 1997 roku, kiedy Kijów i Moskwa podpisały porozumienie o kwestiach podziału Floty Czarnomorskiej. Kilkanaście okrętów przekazano nowo utworzonej marynarce Wojennej Ukrainy, jednocześnie postanowienie zezwalało Rosji na utrzymywanie bazy w Sewastopolu. Umowa obowiązywać miała przez 20 lat. Zgodnie z porozumieniem, na terytorium Krymu mogło stacjonować do 103 okrętów (w tym 14 podwodnych), a na dzierżawionych lotniskach do 22 samolotów wojskowych. Siły lądowe mogły utrzymywać 132 opancerzone wozy bojowe i 24 środki artyleryjskie.

  W latach 2005-2010, w czasie prezydentury Wiktora Juszczenko zapowiadano, że porozumienie nie zostanie przedłużone, a flota rosyjska powinna zostać przebazowana do Noworosyjska. Spowodowało to wzrost napięcia pomiędzy oboma krajami. Jednak po dojściu do władzy Wiktora Janukowycza, pochodzącego z bardziej prorosyjskiej Partii Regionów, w kwietniu 2010 roku podpisano ustawę o ratyfikacji porozumienia pomiędzy Ukrainą a Federacją Rosyjską w sprawie stacjonowania Floty Czarnomorskiej na terytorium Ukrainy. Według porozumienia możliwość stacjonowania floty rosyjskiej przedłużono o kolejne 32 lata - do 2042 roku z opcją na kolejne 5 lat. Rozmowy w sprawie nowych ustaleń wzbudzały wiele kontrowersji na Ukrainie. W zamian Ukraina otrzymała zapewnienie dostaw gazu po obniżonej cenie do 2020 roku.

W składzie Floty Czarnomorskiej znajdował się na początku 2014 roku okręt ratowniczy Kommuna. Stępkę po jednostkę typu Wołchow położono w dniu 12 listopada 1912 roku, a okręt podniósł banderę i rozpoczął służbę we flocie Cesarstwa Rosyjskiego w dniu 14 czerwca 1914 roku. W czasie służby we flocie ZSRR Kommuna przyjmowała na pokład ratownicze i specalne jednostki podwodne. Obecnie okręt posiada m.in. pojazd podwodny Saab Seaeye Panther Plus. fot. MO Rosji. 

  W tym samym czasie następowała znaczna redukcja sił morskich Floty – w ciągu dwóch dekad wycofano większość okrętów bojowych i pomocniczych, w tym prawie wszystkie duże okręty uderzeniowe. Inna sprawa, że były to jednostki już wówczas przestarzałe, mające za sobą często ponad 25 lat służby.

Obecny stan Floty Czarnomorskiej

  Dowództwu Floty Czarnomorskiej podlegają siły okrętowe, jednostki lądowe i lotnictwo morskie. Zasadniczymi bazami floty są Sewastopol i Noworosyjsk, a punkty bazowania znajdują się w Feodozji, Tuapse, Temiriuku i Taganrogu. Lotniska floty to Gwardiejskoje i Sewastopol-Kacza.

  247. Dywizjon Okrętów Podwodnych posiada formalnie dwie jednostki: okręt B-380 Swiatoj Kniaź Gieorgij i B-871 Ałrosa. Formalnie, ponieważ w grudniu 2013 roku rozpoczęto próby manewrowe najnowszego okrętu podwodnego floty – B-261 Noworosyjsk projektu 636.3 Warszawianka. Według planu okręt miał wejść do służby w połowie 2014 roku. Ta nowoczesna jednostka stanowi rozwinięcie udanego projektu 877EKM i posiada sześć wyrzutni dla 18 torped 53-65K, 53-56BA, SET-53M, TEST-71M, USET-80 lub 24 min dennych DM-1 oraz nowy system hydrolokacyjny.

  Pierwszy z wymienionych formalnie w służbie okrętów podwodnych – B-380 Swiatoj Kniaź Gieorgij – należy do typu 641B Som i stanowi głęboką modyfikację jednostek projektu 641, takich jak ukraiński „rodzynek” – Zaporożija. B-380, tak jak jego starszy odpowiednik w służbie Kijowa, był przez ponad dziewięć lat remontowany. W 2009 roku okręt zakonserwowano i do końca lutego 2014 roku nie podjęto decyzji o dalszym losie „Księcia”. Okręt jest teoretycznie uzbrojony w sześć rur torpedowych, a w jego wnętrzu można pomieścić 24 torpedy kalibru 533 mm, np. 53-65K, 53-65M, TEST-71M lub 44 miny. System hydrolokacyjny reprezentuje standard lat sześćdziesiątych.

Ałrosa, jedyny aktywny okręt podwodny Floty Czarnomorskiej. Jednostka przeszła niedawno remont w macierzystej stoczni w Niżnym Nowogrodzie. Odbudowa rosyjskiego potencjału podwodnego na Morzu Czarnym właśnie się zaczyna - pierwszy okręt projektu 636.3 miał według planu wejść do służby w połowie 2014 roku. fot. MO Rosji.

  W związku z tym jedynym operacyjnym okrętem podwodnym Floty Czarnomorskiej jest B-871 Ałrosa. Okręt należy do udanego typu 877 Pałtus, okrętów względnie nowoczesnych i cichych, a przez to groźnych. Jako jedyna z serii Alrosa otrzymała pędnik w miejsce śruby, co dodatkowo zmniejszyło sygnaturę akustyczną okrętu. Jednostka jest wyposażona w 6 wyrzutni kalibru 533 mm i może przenosić 18 torped 53-65K, 53-56BA, SET-53M, TEST-71M, USET-80 lub 24 miny DM-1. System informacyjno-dowódczy MBU-110 Murena pozwala na wypracowywanie danych o pięciu celach jednocześnie, a zasadniczym sensorem jest kompleks hydrolokacyjny MGK-400 Rubikon-M. Ałrosa przeszła remont w latach 2011-2012 i pozostawała w pełnej gotowości – jedyny okręt podwodny Floty Czarnomorskiej wydaje się jej najgroźniejszym elementem bojowym.

  Kolejnym związkiem taktycznym jest 11. Brygada Okrętów do Zwalczania Okrętów Podwodnych, która ma w swoim składzie: krążownik rakietowy Moskwa projektu 1164 Atłant, duży okręt ZOP (krążownik przeciwpodwodny) Kercz, niszczyciel (klasyfikowany jako okręt patrolowy) Smietliwyj i dwie fregaty ZOP (okręty patrolowe) Ładnyj i Pytliwyj.

 Okręty Floty Czarnomorskiej w 1992 roku i w 2013 roku:

Klasa

Stan w 1992 roku

Stan w 2013 roku

Okręt podwodny

19

2

Krążownik śmigłowcowy

1

0

Krążownik rakietowy

1

1

Duży okręt ZOP

12

2

Okręt dozorowy

11

3

Mały okręt ZOP

24

 7

Duży okręt desantowy

10

7

Średni okręt desantowy

12

0

Mały okręt desantowy

13

0

Kuter desantowy

26

2

Mały okręt rakietowy

9

4

Kuter rakietowy

25

5

Trałowiec

51

11

Okręt rozpoznawczy

16

4

Kuter przeciwdesantowy

0

3

  Krążownik Moskwa (eks-Sława) to jednostka o wyporności pełnej 11 380 ton, a więc większej od amerykańskich okrętów typu Ticonderoga. Przeznaczeniem Atłantów w czasach ZSRR było uderzenie rakietowe (w tym pociskami z głowicami jądrowymi) na grupy okrętowe przeciwnika, w tym przede wszystkim na lotniskowcowe grupy uderzeniowe US Navy. Informacje o celach znajdujących się za horyzontem krążownik miał otrzymywać z satelitów oraz samolotów patrolowych Tu-95RC i Tu-142, w ostateczności miał być użyty śmigłowiec pokładowy.

  W latach 1982-1989 ukończono trzy jednostki projektu 1164. Czwarty okręt Ukraina (eks-Admirał Fłota Łobow), nieukończony i niszczejący od 1990 roku, pozostawał w 2013 roku w ręku Ukrainy w stoczni w Nikołajewie.

  Uzbrojenie ofensywne Moskwy obejmuje osiem wyrzutni SM-248 systemu P-500 Wulkan dla 16 ciężkich pocisków przeciwokrętowych 4K80 o zasięgu 550 km i prędkości 2-2,5 Ma. Rakiety posiadają 500 kg głowice konwencjonalne, w czasach ZSRR były również uzbrajane w ładunki jądrowe o mocy 350 kT. Obronę przeciwlotniczą i przeciwrakietową zapewniają: osiem ośmiokomorowych wyrzutni B-204 systemu S-300F Fort z pociskami 5W55RK o zasięgu 75 km oraz dwie podwójne wyrzutnie ZIF-122 systemu 4K33A Osa-MA dla rakiet 9M33M2 i nowszych o zasięgu 12 km. Zapas pocisków średniego zasięgu wynosi 64 sztuki, a krótkiego – 40 sztuk. System Fort pozwala zwalczać 12 pociskami sześć celów jednocześnie ale z uwagi na to, że jednostka posiada jeden radar kierowania 3R41 – jedynie w sektorze 90 stopni w azymucie. Artyleryjskie systemy Moskwy to dwie wieże AK-130 z 130-mm zdwojonymi armatami uniwersalnymi A-218 oraz sześć stanowisk AK-630 z sześciolufowymi armatami 30-mm A-213 przeciwko rakietom woda-woda (okręt ma trzy radary MR-123 Wympieł-A kierowania ogniem stanowisk AK-630 i może zwalczać za ich pomocą jednocześnie trzy cele). Do walki z okrętami podwodnymi okręt ma śmigłowiec Ka-27P, dwie pięciorurowe wyrzutnie PTA-53-1134 dla torped SET-65 oraz dwie wyrzutnie rakietowych bomb głębinowych RBU-6000. Stacje radiolokacyjne, rozpoznania radiotechnicznego i walki elektronicznej oraz system dowodzenia Lesorub-1164 odpowiadają standardom lat osiemdziesiątych, w ostatnich latach przeprowadzono na krążowniku jedynie modernizację podsystemów nawigacyjnych i łączności.

Flagowy okręt floty - gwardyjski krążownik rakietowy Moskwa. Jego możliwości bojowe są ograniczone przez brak okrętów osłony, choć uzbrojenie rakietowe pozwalało kiedyś panować ogniem nad połową Morza Czarnego. Okręt klasy krążownik, uzbrojony w starsze typy systemów przeciwlotniczych i przeciwrakietowych, powinien operować w asyście eskortowców uzbrojonych w nowoczesne kompleksy z rakietami woda-powietrze. Jednak Flota Czarnomorska nie posiada jednostek osłony z przawdziwego zdarzenia - marynarka wojenna Federacji Rosyjskiej dysponuje zaledwie siedmioma okrętami projektu 1155 Friegat i pięcioma projektu 956 Sarycz. fot. MO Rosji.

  Mniejszy od Moskwy jest Kercz, oficjalnie klasyfikowany jako duży okręt zop. Jednostka projektu 1134-B o wyporności pełnej 8950 ton powstała w latach 1971-1974. W latach dziewięćdziesiątych przeszła częściową modernizację systemów radiolokacyjnych i elektronicznych. Uzbrojenie przeciwpodwodne Kercza to dwie podwójne wyrzutnie KT-100U1 systemu URK-5 Rastrub-B z pociskami rakietowymi 85R z torpedami UMGT-1, dwa wielolufowe miotacze rakietowych bomb RBU-1000 i dwa TBU-6000 oraz dwie pięciorurowe wyrzutnie PTA-53-1134B dla 10 torped 56-65K lub SET-65. Dodatkowo okręt posiada  śmigłowiec pokładowy, ale w praktyce maszyny tego typu nie latają z uwagi na wyczerpanie resursów. Artyleria krążownika to dwie dwulufowe wieże AK-726 z armatami kalibru 76 mm ZIF-57 i cztery 30 mm stanowiska AK-630 z dwoma radarami MR-123 Wympieł-A, a przeciwlotnicze zestawy rakietowe to dwie dwuprowadnicowe wyrzutnie B-192 systemu M-11 Sztorm z rakietami W-611M o zasięgu do 33 km i dwie wyrzutnie systemów Osa-M ze starszymi rakietami 9M33M2. Każdy z kompleksów Sztorm i Osa może zwalczać równocześnie tylko jeden cel.   

  Ciekawym okrętem floty jest Smietliwyj. Jednostka weszła do służby jako duży okręt do zwalczania okrętów podwodnych projektu 61M w 1969 roku (do zmodyfikowanego typu 61MP należał ostatni niszczyciel polskiej floty – ORP Warszawa – wycofany w 2003 roku), ale w latach 1990-1995 przeszła w stoczni w Nikołajewie modernizację według projektu 01090, dla testów nowych rakiet przeciwokrętowych.

  Jako jednostka projektu 61M Smietliwyj był wyposażony w dwie wieże AK-726 z dwoma armatami kalibru 76 mm każda, dwie wyrzutnie ZIF-101 dla rakiet przeciwlotniczych W-600 systemu M-1 Wołna o zasięgu 22 km, pięciorurowy aparat PTA-53-61 dla torped 53-65 lub SET-65, dwa miotacze RBU-1000 i dwa RBU-6000 oraz mógł przenosić śmigłowiec przeciwpodwodny Ka-25PŁ.

  Po modernizacji zlikwidowano rufową wieżę AK-726 oraz lądowisko dla śmigłowców i zabudowano w ich miejscu kompleksu wykrywania okrętów podwodnych MNK-300 Kajra z anteną na 300-metrowej kablolinie. Dodatkowo na miejscu wyrzutni rakietowych bomb głębinowych RBU-1000 na śródokręciu zamontowano dwa stelaże na cztery kontenery rakiet przeciwokrętowych 3M24 Uran każdy.

Dorozowiec Smietliwyj, dawny okręt projektu 61M, w 2012 roku w Sewastopolu. Między kominami kontenery z pociskami woda-woda 3M24 Uran. Widoczne jednak mocno przestarzałe stacje radiolokacyjne - od lewej za kominem: kierowania ogniem Jatagan systemu przeciwlotniczego Wołna, ostrzegawcze MR-500 Kliwer i MR-310 Angara, drugi radar Jatagan oraz prawie niewidoczny z tego ujęcia MR-105 Turiel - radar kierowania ogniem wieży AK-726. fot. MO Rosji.

  Dwie fregaty do zwalczania okrętów podwodnych Ładnyj i Pytliwyj należą do typu 1135 Buriewiestnik. Ich zasadniczym uzbrojeniem jest podwójna wyrzutnia KT-M-1135 rakietotorped URK-5 Rastrub-B, a różnica pomiędzy projektem 1135, a zmodyfikowanym 1135M polega na tym, że ten ostatni posiada zamiast URK-4 Mietiel nowszą wersję URK-5B Rastrub, zamiast dwóch AK-726 dwie wieże AK-100 z dwulufowym systemami artyleryjskimi większego kalibru – 100 mm AK-214 i nowszy typ stacji hydrolokacyjnej Tytan-2T. Poza tym Buriewiestniki posiadają dwie wyrzutnie rakiet Osa-M lub Osa-MA, dwie wyrzutnie rakietowych bomb głębinowych RBU-6000, dwie czterorurowe wyrzutnie torped PTA-53-1135 dla standardowych torped SET-65, do 18 min oraz śmigłowiec Ka-27P. Ładnyj przeszedł w 2013 roku kapitalny remont połączony z modernizacją systemów radiolokacyjnych.

  41. Brygada Okrętów Rakietowych posiada 166. Dywizjon Okrętów Rakietowych i 295. Dywizjon Kutrów Rakietowych. Łącznie w ich składzie znajdowało się pięć jednostek projektu 1241 Mołnia, w tym jedna w remoncie, dwie – projektu 1239 i dwie - projektu 1234 Owod. Okręty rakietowe projektu 1241, należą do długiej serii jednostek budowanych dla własnych sił morskich, jak i na eksport, m.in. Marynarka Wojenna RP dysponowała czterema jednostkami 1241RE ze starym systemem rakietowym z pociskami P-21/22. Podobnie był uzbrojony kuter R-71 projektu 12417, który następnie eksperymentalnie zamiast obu AK-630 posiadał moduł rakietowo-artyleryjski 3M87 Kortik. Pozostałe Mołnie Floty Czarnomorskiej dysponują dwoma wyrzutniami KT-152M kompleksu P-100 Moskit z czterema naddźwiękowymi rakietami 3M80 o zasięgu 90 km, wieżą AK-176M z armatą kalibru 76 mm A-221 i dwoma wieżami AK-630 oraz stelażem MTU-4S dla przenośnych rakiet przeciwlotniczych np. 9K310 Igła. Dwie stosunkowo nowoczesne jednostki projektu 1239 to szybkie (ponad 50 węzłów) okręty na poduszce powietrznej – Bora i Samum dysponują dwoma wyrzutniami KT-190 kompleksu P-100 Moskit z ośmioma rakietami 3M80, zestawem Osa-MA, wieżą AK-176M i dwoma AK-630M. Stanowią najgroźniejszy element uderzeniowy floty. Ostatnie dwie jednostki projektu Owod-E/1 mają różne uzbrojenie – Sztil dwie wyrzutnie KT-15M dla czterech poddźwiękowych pocisków woda-woda P-20 Termit o zasięgu 40 km, zestaw przeciwlotniczy Osa-M i dwulufową wieżę AK-725 z armatami 57 mm, a Miraż – dwie wyrzutnie KT-120 dla sześciu poddźwiękowych pocisków P-120 Malachit o zasięgu 150 km, zestaw przeciwlotniczy Osa-M, armatę AK-176M i dwie wieże AK-630.

  Łącznie, teoretycznie operacyjne okręty Floty Czarnomorskiej dysponują możliwością odpalenia salwy 66 pocisków przeciwokrętowych, w tym 48 naddźwiękowych (16 – P-500 Wulkan, 32 – 3M80 Moskit, 6 – P-120 Małachit, 8 – 3M24 Uran i 4 – P-20 Tiermit).  

Symbol możliwości ofensywnych Floty Czarnomorskiej - mały okręt rakietowy Samum. Wypierająca 1050 ton jednostka posiada siłownię złożoną z dwóch turbin gazowych i dwóch silników wysokoprężnych o łacznej mocy 41220 kW (56000 KM), co pozwala osiągnąć prędkość aż 55 węzłów. Do tworzenia poduszki powietrznej okręt posiada dwa diesle o mocy po 2425 kW (3300 KM). Z nieoficjalnych informacji wynika jednak, że system jest jednak wyjątkowo awaryjny. fot. MO Rosji.

  197. Brygada Okrętów Desantowych posiada siedem dużych okrętów desantowych – trzy projektu 1171 Tapir i cztery projektu 775 Ropucha. Trzy pierwsze jednostki mogą przewieźć 20 czołgów, 47 transporterów lub 52 ciężarówki i 313 lub 440 żołnierzy, natomiast cztery Ropuchy – po 10 czołgów lub 12 transporterów i 340 żołnierzy. Jednostki projektu 1171, jak i 775 posiadają uzbrojenie przeciwlotnicze do samoobrony (odpowiednio dwudziałową wieżę ZIF-31B z armatami kalibru 57 mm, działka 2M-3M kalibru 25 mm, przenośne zestawy przeciwlotnicze lub dwie dwudziałowe wieże ZIF-31B i przenośne zestawy przeciwlotnicze na projekcie 775/II albo wieże AK-176 i AK-630 oraz przenośne zestawy przeciwlotnicze) oraz artyleryjskie wyrzutne rakietowe (po dwie 40-lufowe MS-73 Grad-M kalibru 122 mm) do ostrzału brzegu. Łącznie brygada byłaby zdolna do transportu i desantu na nieprzygotowany brzeg słabej brygady zmechanizowanej z pododdziałami wsparcia. 

Jednostki Floty Czarnomorskiej:

Klasa

Projekt

Nazwa

Numer burtowy

Wodowanie

W służbie

Okręt podwodny

641B

Swiatoj Kniaź Gieorgij

B-380

??.08.1982

30.12.1982

Okręt podwodny

877

Ałrosa

B-871

10.09.1989

1.12.1990

Krążownik rakietowy

1164

Moskwa

121

27.07.1979

30.12.1982

Duży okręt ZOP

1134-B

Kercz

713

21.07.1972

25.12.1974

Okręt dozorowy

61M

Smietliwyj

810

26.08.1967

25.09.1969

Okręt dozorowy

1135

Ładnyj

801

07.05.1980

29.12.1980

Okręt dozorowy

1135M

Pytliwyj

808

16.04.1981

30.11.1981

Mały okręt ZOP

1124M

Kasimow

055

07.12.1985

7.10.1986

Mały okręt ZOP

1124M

Jejsk

054

12.04.1989

26.12.1989

Mały okręt ZOP

1124M

Poworino

053

06.05.1988

03.04.1989

Mały okręt ZOP

1124

Aleksandrowiec

059

14.02.1982

31.08.1982

Mały okręt ZOP

1124M

Suzdaniec

071

27.03.1983

03.10.1983

Mały okręt ZOP

1124M

Muromiec

064

??.??.1981

10.12.1982

Mały okręt ZOP

11451

Władimiriec

060

20.08.1990

30.12.1990

Duży okręt desantowy

1171

Saratow

150

01.07.1964

18.08.1966

Duży okręt desantowy

1171

Orsk

148

29.02.1968

05.12.1968

Duży okręt desantowy

1171

Nikołaj Filiczenkow

152

29.03.1975

30.12.1975

Duży okręt desantowy

775/II

Cezar Kunikow

158

 

30.09.1986

Duży okręt desantowy

775/II

Nowoczerkassk

142

17.04.1987

30.11.1987

Duży okręt desantowy

775/II

Jamał

156

 

30.04.1988

Duży okręt desantowy

775/III

Azow

151

19.05.1989

12.10.1990

Mały okręt rakietowy

1239

Bora

615

??. 10.1987

30.12.1989

Mały okręt rakietowy

1239

Samum

616

12.10.1992

26.02.2000

Mały okręt rakietowy

1234E

Sztil

620

23.10.1978

16.02.1979

Mały okręt rakietowy

12341

Miraż

617

19.08.1986

24.02.1987

Kuter rakietowy

12417

R-71

962

14.09.1983

10.06.1985

Kuter rakietowy

12411

R-60

955

30.12.1986

12.12.1987

Kuter rakietowy

12411

R-109

952

13.04.1990

20.10.1990

Kuter rakietowy

12411

R-239

953

28.07.1989

30.12.1989

Kuter rakietowy

12411

R-334

954

30.12.1988

21.09.1989

Trałowiec

12660

Żelezniakow

901

17.07.1986

30.12.1988

Trałowiec

1265

Lejetnant Ilin

438

23.11.1981

03.07.1982

Trałowiec

1265

Mineralnyje Wody

426

18.03.1989

24.11.1989

Trałowiec

1261

RT-46

 

??.??.1985

??.??.1985

Trałowiec

1261

RT-278

 

??.??.1990

??.??.1990

Trałowiec

266

Turbinist

912

??.??.1974 

30.12.1975

Trałowiec

266

Iwan Głoubiec

911

??.??.1973

30.11.1973

Trałowiec

266

Kowrowiec

913

??.??.1974

21.11.1974

Trałowiec

266

Wiceadmirał Żukow

909

??.??.1977 

15.01.1978

Trałowiec

266ME

Walentin Pikuł

770

??.??.2000

30.01.2002

Trałowiec

02668

Wiceadmirał Zacharin

908

26.05.2006

17.01.2009

Okręt rozpoznawczy

864

Priazowie

 

30.09.1986

12.06.1987

Okręt rozpoznawczy

861M

Ekwator

 

30.03.1968

31.10.1968

Okręt rozpoznawczy

861M

Kildin

 

31.12.1969

23.05.1970

Okręt rozpoznawczy

861M

Liman

 

19.08.1970

23.12.1970

Kuter przeciwdesantowy

21980

P-191

840

05.05.2011

15.05.2012

Kuter przeciwdesantowy

21980

P-349

841

16.06.2012

14.11.2012

Kuter przeciwdesantowy

21980

P-350

842

15.04.2013

22.08.2013

  184. Brygada Okrętów Obrony Wybrzeża zabezpiecza rejon podejść do portu w Noworosyjsku. W jej składzie znajduje się 181. Dywizjon Okrętów ZOP z czterema okrętami projektu 1124M i 170. Dywizjon Trałowców z dwoma jednostkami projektu 1265 i po jednej typów 266ME, 02668, 12660, 1258 i 12592. Natomiast 68. Brygada Okrętów Obrony Wybrzeża ma swoim składzie 149. Grupę Okrętów ZOP z trzema jednostkami projektu 1124M i jedną projektu 11451 oraz 150. Grupę Okrętów Minowo-trałowych z czterema trałowcami projektu 266M, a także 102. Oddział Specjalnego Przeznaczenia Walki Podwodną Dywersją. 68. Brygada zabezpiecza akwen w rejonie Sewastopola.

Duży okręt desantowy Saratow projektu 1171. Priorytetem dla Floty Czarnomorskiej jest obecnie odbudowa potencjału ofensywnego - o ile nie nastąpią drastyczne redukcje finansowania, do 2016 roku powinny wejść do słuzby na Morzu Czarnym cztery nowoczesne fregaty i cztery konwencjonalne okręty podwodne. Biorąc pod uwagę fakt prawie zupełnego zaniechania budowy okrętów desantowych, wydaje się, że po 2020 roku Rosjanie nie będą posiadali na Morzu Czarnym jednostek tej klasy. fot. MO Rosji.

  Pięć małych okrętów przeciwpodwodnych reprezentuje projekt 1124M Albatros, a jedna – starszą wersję 1124. Te uniwersalne korwety posiadają wyrzutnię systemu Osa-MA, wieżę AK-176M z armatą kalibru 76 mm, dwa zestawy przeciwrakietowe AK-630M, dwie dwururowe wyrzutnie DTA-53-1124 dla torped zop typów TEST-71, SET-65, SET-53M i SET-53 o kalibrze 533 mm, dwie wyrzutnie RBU-6000 dla rakietowych bomb głębinowych, klasyczne bomby tego typu lub 18 min. Okręt projektu 1124 ma starszą wersję zestawu przeciwlotniczego Osa-M i zdwojoną armatę kalibru 57 mm w wieży AK-725. Jedyna we flocie mała korweta zop projektu 11541 Sokoł jest uzbrojona w armatę AK-176M, system artyleryjski AK-630M i ręczne wyrzutnie pocisków przeciwlotniczych 9K34 Strzała-3 lub Igła. Do walki z jednostkami podwodnymi okręt posiada dwie czterorurowe wyrzutnie TR-244 z lekkimi torpedami SET-40U kalibru 400 mm. Ważną rolę w systemie ochrony baz floty pełnią najnowsze kutry przeciwdywersyjne projektu 21980 wyposażone w wielkokalibrowe karabiny maszynowe kalibru 14,5 mm i wyrzutnie granatów przeciwdywersyjnych.

  Z kolei 11 okrętów przeciwminowych reprezentuje mozaikę aż sześciu typów – największe z nich to pełnomorskie trałowce projektu 266M/266ME Akwamarin uzbrojone w zestawy AK-306 (po dwa), wyrzutnie rakietowych bomb głębinowych RBU-1200 (po dwie) i zestaw trałów kontaktowych, magnetycznych i akustycznych. Dwa trałowce bazowe projektu 1265 mają wieżę AK-230 ze zdwojoną armatą kalibru 30 mm, stanowisko 2M-3M z armatami kalibru 25 mm i dwa stelaże dla przenośnych zestawów Igła. Zestaw trałów obejmuje urządzenia kontaktowe i akustyczne. Największy z morskich trałowców floty - Żelezniakow projektu 12660 – jest uzbrojony w system artyleryjski AK-176M, zestaw AK-630, dwie czteroprowadnicowe wyrzutnie rakiet Igła i zestaw trałów kontaktowych i niekontaktowych. Dwa najmniejsze okręty przeciwminowe to trałowiec redowy TR-46 oraz trałowiec rzeczny RT-278 – uzbrojone odpowiednio w wkm kalibru 12,7 mm i stanowisko 2M-3M z armatą kalibru 25 mm. Oba mają jedynie trały kontaktowe. 

  Najnowszym trałowcem floty jest Wiceadmirał Zacharin – morski trałowiec projektu 02668, stanowiący rozwinięcie typu 266ME. Okręt posiada jeden zestaw AK-306, dwa stanowiska MTPU-1 z wkm kalibru 14,5 mm, trały kontaktowe i niekontaktowe oraz podwodny pojazd poszukiwawczy Liwadja.

  Flota dysponuje również dwoma nieuzbrojonymi kutrami desantowymi projektów 1176 i 11770, zdolnymi do przewiezienia jednego czołgu, dwóch pojazdów opancerzonych lub adekwatnego gabarytowo i masowo ładunku. Oba są jednostkami stosunkowo nowymi, ale z dostępnych informacji wiadomo, że były one w lutym 2014 roku niesprawne.

  Istotną rolę pełni 519. Samodzielny Dywizjon Okrętów Rozpoznawczych, którego dowódcy podporządkowane są trzy jednostki projektu 861M, zbudowane w Polsce. Są to pełnomorskie okręty rozpoznawcze, obecnie już dość leciwe, wyposażone w kompleksy rozpoznania radioelektronicznego. Znacznie nowocześniejszy jest okręt projektu 864 przenoszący bogaty zestaw systemów rozpoznania elektronicznego i hydrolokacyjnego. Jednostka o nazwie Priazowie posiada również uzbrojenie do samoobrony – dwie wieże AK-630M i dwie poczwórne wyrzutnie MTU-4S dla zestawów przeciwlotniczych Igła, choć na dostępnych zdjęciach nie widać radaru kierowania ogniem MR-123, co oznacza, że armaty są kierowane ręcznie.

Jeden z najnowszych holowników Floty Czarnomorskiej - RB-389. Jednostka weszła do służby do 2011 roku. fot. MO Rosji.

  Do przedstawionego powyżej zestawienia należy doliczyć kilkadziesiąt jednostek pomocniczych i zabezpieczenia, w tym okręty ratownicze, zaopatrzeniowe, hydrograficzne, holowniki, zbiornikowce i inne. Znajdują sie one w róznym stanie gotowości - od pełnej, oznaczającej możliwość prawie natychmiastowej reakcji, po najniższą, wskazującą na bliskie skreślenie danego okrętu z listy czynnych jednostek floty. 

Nowe okręty na Morze Czarne

  W latach 1992-2013 do służby na Morzu Czarnym wszedł de facto tylko jeden okręt o znacznej wartości bojowej – mały okręt rakietowy – jednostka projektu 1239 na poduszce powietrznej, budowana zresztą przez ponad 10 lat. Dopiero w ostatnich latach pojawiły się szansę na odbudowę realnego potencjału floty. Posiadane bowiem obecnie przez Rosję na tym akwenie okręty nie dysponują realnymi możliwościami wykonywania pełnego spektrum zadań stawianych flocie. Wprawdzie ocena potencjału Floty Czarnomorskiej pozwala wysnuć wniosek, że okręty rosyjskie są mają możliwość walki minowej i osłony podejść do własnych punktów bazowania, ale nie do zadań ofensywnych na pełnym morzu – z uwagi na niskie możliwości w zakresie obrony przeciwlotniczej. Poszczególne jednostki są zdolne jedynie do ograniczonej samoobrony przed samolotami i rakietami przeciwokrętowymi.

  Wracając do kwestii modernizacji Floty Czarnomorskiej – kryzys ukraińsko-rosyjski zintensyfikowany w lutym 2014 roku, po zdjęciu Wiktora Janukowycza z funkcji prezydenta, zastał okrętową część Floty Czarnomorskiej w fazie już zainicjowanej, pierwszej po 1992 roku a jednocześnie gruntownej modernizacji. Do 2016 roku w linii znaleźć się miało co najmniej 12 okrętów o znacznym potencjale. Biorąc pod uwagę, że pod koniec 2013 roku na Morzu Czarnym Rosja teoretycznie posiadała siedem bojowych okrętów pełnomorskich, byłoby to faktyczne odrodzenie Floty Czarnomorskiej.

  Po pierwsze, w 2010 roku zdecydowano, że flotę zasili sześć nowych fregat projektu 11356M, stanowiących rozwinięcie jednostek typu 11356 Talwar budowanych dla Indii. Okręty dla Rosji o nazwach Admirał Grigorowicz, Admirał Essen, Admirał Makarow, Admirał Korniłow, Admirał Butakow i Admirał Istomin, zostały rozpoczęte w latach 2010-2014. Fregaty projektu 11356M mają mieć stanowisko artyleryjskie A-190 z armatą kalibru 100 mm, dwa zestawy rakietowo-artyleryjskie 9M87 Kortik-M z dwoma 30-mm armatami i ośmioma rakietami 3M311-1 o zasięgu 10 km oraz wyrzutnie przenośnych rakiet Igła-1. Ich głównym uzbrojeniem ofensywnym będzie osiem pionowych wyrzutni dla pocisków woda-woda 3M55 Oniks lub rakiet systemu Kalibr, w tym przeciwokrętowych 3M54, przeciwpodwodnych 91R i przeciwko celom brzegowym 3M14. Do zwalczania statków powietrznych na dystansach do 50 km służyć będzie system Sztil-1 z pociskami 9M317M. Pozostałe systemy uzbrojenia zop, pięciorurowa wyrzutnia DTA-53-956 dla torped 53-65K i SET-65 oraz dwa miotacze RBU-6000. Hangar zapewni bazowanie śmigłowca Ka-27PŁ.

Pierwszy z sześciu nowych - B-261 Noworsyjsk w basenie stoczni Admiraltejskie Wierf w Sankt Petersburgu. Flota Czarnomorska, nawet w obecnum stanie ilościowym i co ważniejsze, technicznym (według nieoficjalnych informacji część aktywnych okrętów nie jest w stanie wyjść w morze), ma znaczną przewagę nad będącymi w jeszcze gorszym stanie siłami morskimi Ukrainy. Mniejszy potencjał od rosyjskiego mają marynarki wojenne Bułgarii i Rumunii, Flota Czarnomorska nie może się natomiast mierzyć z turecką, która posiada 16 fregat, w tym osiem niemieckiego projektu MEKO i osiem głęboko zmodernizowanych eks-amerykańskich typu Oliver Hazard Perry, osiem korwet oraz 14 okrętów podwodnych. fot. militaryrussia.ru

  Wejście do służby całej serii „Admirałów”, planowane w latach 2014-2016, pozwoli na wycofanie okrętów projektów 0190 i 1135 i odbudowę możliwości ofensywnych floty nawodnej. Pojawiają się również już od kilku lat plany przebazowania dwóch fregat typu 11540 z Kronsztadu – okrętów Nieustraszimyj i Jarosław Mudryj, tym samym na Bałtyku pozostałyby nowsze, ale i mniejsze korwety projektu 20381, z których trzy, Sterieguszczyj, Sobrazitielnyj, Bojkij, przyjęto do służby w latach 2007-2013, a ostatnia Stojkij ma zasilić Flotę Bałtycką w 2014 roku.

  Po drugie, w skład floty wejść ma również w latach 2014-2016 sześć okrętów podwodnych projektu 636.3 Warszawianka. Stępki pod cztery jednostki zostały już położone - ostatnia w dniu 20 lutego 2014 roku pod B-265 Krasnodar. Pierwszy okręt typu 636.3, wspomniany wcześniej B-261, ma rozpocząć służbę w polowie 2014 roku, prawie równocześnie powinny zejść na wodę B-237  Rostow na Donu i B-262 Staryj Oskoł. Dwie ostatnie Warszawianki - Nowogorod Wielikij i Kołpino mają zostać zbudowane w latach 2015-2016, ale biorąc pod uwagę typowy harmonogram pracy budującej te okręty stoczni w Sankt Petersburgu, zapewne ich przyjęcie do służby nastąpi w późniejszych latach.  

Robert Ciechanowski




Rejestracja

Funkcja chwilowo niedostępna

×

Logowanie

×

Kontakt

×
„Wiatrówka” dla Merkawy Mk 4, czyli izraelski Aktywny System Ochrony  ASPRO-A Trophy

„Wiatrówka” dla Merkawy Mk 4, czyli izraelski Aktywny System Ochrony ASPRO-A Trophy

Mimo, że izraelski Aktywny System Ochrony (ASO) Trophy nie jest ani pierwszym seryjnie wprowadzonym do uzbrojenia tego typu systemem, ani też nie w...

więcej polecanych artykułów