Serwis używa cookies. Korzystając z serwisu wyrażasz zgodę na używanie cookies, zgodnie z aktualnymi ustawieniami przeglądarki. Zapoznaj się z polityką prywatności.
zamknij   

szukaj
Bałtyk opuszcza rosyjski okręt desantowy Aleksandr Szabalin - kierunek M. Śródziemne.
Fiński szef MON Haglund zaproponował Szwecji pomoc w poszukiwaniach obcej jednostki podwodnej.
S.Szojgu: w br. zakończona zostanie większość przedsięwzięć militarnych do osłony rosyjskiej Arktyki
Australijski MON poinformował o planach modernizacji śmigłowców szturmowych Tiger.
Końcowy etap rotacji rosyjskiego kontyngentu pokojowego w Naddniestrzu.

2011-08-30 20:37:28

Zestaw przeciwlotniczy Poprad

     Wprowadzenie w latach dziewięćdziesiątych do służby przenośnego przeciwlotniczego zestawu rakietowego (PPZR) Grom, stanowiącego następcę rosyjskich kompleksów 9K32M Strzała-2M, skutkowało również, opartymi na konstrukcji Groma, projektami i koncepcjami rakietowych zestawów przeciwlotniczych w wersjach lądowych, lotniczych i okrętowych. Nowy PPZR i jego odmiany miały być podstawowymi przeciwlotniczymi systemami rakietowymi krótkiego zasięgu w Wojsku Polskim. Prace koncepcyjne i projektowe realizowały i realizują Mesko S.A., Centrum Rozwojowo-Wdrożeniowe Telesystem Mesko sp. z o.o., Ośrodek Badawczo-Rozwojowy Sprzętu Mechanicznego Sp. z o.o. oraz Wojskowy Instytut Techniczny Uzbrojenia, a także Centrum Naukowo-Produkcyjne Elektroniki Profesjonalnej Radwar i Przemysłowy Instytut Telekomunikacji (obecnie Bumar Elektronika S.A.).

   Równolegle zatem z wdrażaniem nowego PPZR w wersji przenośnej prowadzono prace nad jego aplikacjami m.in. na wozach bojowych, np. ZSU-23-4MP Biała, statkach powietrznych, okrętach oraz samobieżnymi i ciągnionymi zestawami przeciwlotniczymi, bazującymi na pociskach Grom. Opracowano m.in. uniwersalną podwójną modułową wyrzutnię przeznaczoną do montażu na dowolnych nośnikach, poczwórną wyrzutnię Gromów na dwukołowej holowanej przyczepie, zestawy przeciwlotniczy Stalagmit (gąsienicowy i kołowy na samochodzie terenowym Star 1466), zestaw Gad-G dla śmigłowców, zdalnie sterowane kontenerowe wyrzutnie okrętowe i inne.

Zestaw Poprad w drugiej wersji na podwoziu samochodu AMZ Dzik w 2005 roku.

     Jeśli chodzi o Poprada, to jego właściwym protoplastą był projekt samobieżnego wozu przeciwlotniczego na samochodzie terenowym lub zmodernizowanym w Polsce BRDM-2, opracowany w 2000 roku w WITU i Wojskowych Zakładach Mechanicznych nr 1 w Siemianowicach Śląskich, a zaprezentowany rok później. Zestaw był koncepcyjnie tożsamy z niemieckim systemem ASRAD na podwoziu wozu gąsienicowego Wiesel, lecz posadowiony na podwoziu Land Rover Defender 110 lub zmodernizowanego BRDM-2, ewentualnie na zbliżonych nośnością innych pojazdach terenowych. Wóz rakietowy posiadał kolumnę z czterema pociskami i z systemem śledzenia optycznego, a wóz dowodzenia - stację radiolokacyjną małego zasięgu, np. Ericsson Hard. Bateria składać się miała z czterech-sześciu wozów rakietowych, nazwanych umownie Żbik-P oraz wozu dowodzenia ze stacją radiolokacyjną i systemem dowodzenia Żbik-R. Ówczesne zapotrzebowanie Wojska Polskiego na taki system OPL wojsk krótkiego zasięgu szacowano nawet na 30-40 baterii, czyli 120-180 wyrzutni.

     Jednocześnie Ministerstwo Obronu Narodowej w 2000 roku opracowało wstępne wymagania na samobieżny rakietowy zestaw przeciwlotniczy bazujący na pociskach Grom. W powiązaniu z nimi, w 2001 roku rozpoczęto w CNPEP Radwar oraz Mesko, WAT i Wojskowych Zakładach Mechanicznych nr 1 prace nad całkowicie polskim systemem tego typu nazwanym PP-G (Platforma Przeciwlotnicza z pociskami Grom). Jednak pierwszy projekt zestawu, oparty na importowanym procesorze i głowicy oraz elementach systemów przeciwlotniczych Blenda i Loara, nie został zaakceptowany. Kolejny projekt zrealizowano i już wiosną 2003 roku przeprowadzono próby mechanizmów wyrzutni, pod koniec roku próby zakładowe, w tym strzelania we wrześniu tego roku. W 2004 roku dokonano pierwszych udanych przechwyceń celów przez pociski odpalane z kompletnej wyrzutni. Pierwsza wersja PP-G miała hydraulicznie unoszoną obrotową kolumnę śledząco-celowniczą zawierającą dwa zespoły po dwie wyrzutnie Grom, system sterowania i kontroli, centralny system chłodzenia głowic pocisków, optoelektroniczną głowicę śledzącą z kamerą termowizyjną lub telewizyjną, dalmierz laserowy i interrogator IFF krótkiego zasięgu. Kolumna zamontowana była początkowo na samochodzie terenowym Iveco 40.13WM, a następnie - od 2005 roku - na polskim samochodzie opancerzonym z AMZ-Kutno Sp. z o.o. o nazwie Dzik-P.

Zbliżenie na kolumnę z wyrzutniami montowaną na kutnowskim Dziku.

  W kolejnych latach prowadzono prace doskonalące zestaw, w tym analizy dotyczące docelowego nośnika dla wyrzutni. Wojsko żądało pojazdu o większych możliwościach terenowych i lepiej opancerzonego, w tym wyposażonego zamykany przedział mieszczący kolumnę śledząco-celowniczą w położeniu opuszczonym. We wrześniu 2006 roku rozpoczęto poszukiwania nowego nośnika i w następnym roku przeprowadzono analizę zasadności umieszczenia systemu na innym podwoziu. Jeszcze w tym samym roku światło ukończono nową odmiana Poprada na pojeździe opancerzonym AMZ-Kutno o nazwie Żubr-P, który wybrano ostatecznie jako nośnik systemu w roku następnym. Jednocześnie, w 2005 roku opracowano wstępną propozycję systemu Poprad M, inaczej Sea Poprad, czyli kolumny przeciwlotniczej w wersji okrętowej, kierowanej przez okrętowy system walki. Poprad M nie wzbudził jednak zainteresowania potencjalnego użytkownika.

   Jednocześnie w kwietniu 2007 roku zaakceptowano dokumentację techniczną Samobieżnego Zestawu Przeciwlotniczego Poprad i rozpoczęto przymiarki do rozpoczęcia produkcji seryjnej. Wojska Lądowe wstępnie określały swoje zapotrzebowanie na co najmniej cztery baterie. W baterii znajdować się miały trzy plutony po cztery wozy, czyli dwanaście wyrzutni, dysponujących 48 sztukami gotowych do odpalenia pocisków, trzy wozy dowodzenia i stacja radiolokacyjna, co oznaczało produkcję co najmniej 42 sztuk wozów ogniowych i odpowiedniej ilości stacji radiolokacyjnych, pojazdów dowodzenia i pocisków - co najmniej 200 sztuk mechanizmów startowych i odpowiednia liczba pocisków Grom. W baterie Popradów miały być wyposażone w pierwszej kolejności 12. i 17. Brygady Zmechanizowane oraz 21. Brygada Strzelców Podhalańskich (po dwanaście sztuk w dywizjonie przeciwlotniczym) oraz 6. Brygada Desantowo-Szturmowa i 25. Brygada Kawalerii Powietrznej - po plutonie z czterema wyrzutniami w bateriiach przeciwlotniczych batalionów. Łącznie w pierwszej fazie miało zostać zamówionych właśnie 42 sztuk SZP Poprad.

Zmodyfikowany Poprad (kolumna rakietowa na podwoziu AMZ Żubr-P w 2008 roku.

  Pomimo faktu, że już w 2007 roku zestaw rekomendowano do produkcji seryjnej i wdrożenia w Siłach Zbrojnych RP, z powodu braku decyzji odnośnie podwozia dopiero latem 2010 roku program nabrał tempa i we wrześniu tego roku przeprowadzono próby poligonowe zestawu na nowym nośniku. Ich pozytywny przebieg zdecydował o podpisaniu przez MON, w listopadzie tego roku, umowy na dostawę dwóch seryjnych wozów ogniowych w pełnej komplementacji, tj. na podwoziu Żubr-P, do połowy następnego roku, a strzelania potwierdzające możliwości Poprada zaplanowano na wrzesień 2011 roku. Według przedstawionych wówczas planów Dowództwa Wojsk Lądowych od 2012 do 2018 roku zakupione mają być cztery pełne baterie SZP Poprad (48 pojazdów) z pociskami Grom lub zmodernizowanymi Grom-M - inaczej Piorun.

   Ponadto w 2006 roku ukończono, wykorzystujący elementy Poprada, Zintegrowany Modułowy Rakietowo-Artyleryjski System Obrony Przeciwlotniczej Krótkiego Zasięgu (ZMRASOPKZ) Kobra, czyli mobilny system przeciwlotniczy klasy V-SHORAD opracowany przez CNPEP Radwar, Zakłady Mechaniczne Tarnów S.A. i Mesko na zamówienie Indonezji. Obecnie Kobra jest propozycją eksportową w ofercie Grupy Bumar. Podstawowym modułem systemu jest bateria, w skład której wchodzi standardowo wóz dowodzenia WD-95 BCCV z głowicą optoelektroniczną WGS-158 na samochodzie terenowym Land Rover 110 w układzie 6x4 - o nazwie Huzar - z holowanym agregatem prądotwórczym, sześć holowanych przez Huzary zestawów rakietowo-artyleryjskich ZUR-23-2KG-I, dwa samobieżne zestawy rakietowe Poprad i radiolokator obserwacji okrężnej MMSR (Mobilna Małogabarytowa Stacja Radiolokacyjna) w wersji kontenerowej na Huzarze. Łącznie bateria posiada osiem pojazdów, dwa SZP i sześć zestawów rakietowo-artyleryjskich.

Opis techniczny systemu

  Samobieżny zestaw przeciwlotniczy Poprad służy do wykrywania, identyfikacji, śledzenia i zwalczania celów powietrznych, w odległości do 5,5 km i na pułapie 3,5 km, przy użyciu samonaprowadzających się pocisków rakietowych Grom w dzień i w nocy, w każdych warunkach atmosferycznych. Zestaw posiada centralne zasilanie rakiet w czynnik chłodzący oraz pracuje w zautomatyzowanym systemie dowodzenia obroną przeciwlotniczą. SZP zapewnia wykrywanie, rozpoznawanie i niszczenie celów powietrznych na bliskich odległościach i małych wysokościach z pełnym wykorzystaniem parametrów taktycznych przenośnego przeciwlotniczego zestawu rakietowego Grom. Zestaw składa się z następujących podstawowych zespołów:

  • pojazdu bazowego Żubr-P,

  • głowicy śledząco-celowniczej, składającej się z zespołu napędowego głowicy, dwóch podwójnych zespołów startowych rakiet, sensorów wykrywania i śledzenia celów, urządzenia identyfikacji swój-obcy;

  • systemu kierowania ogniem i kontroli;

  • zespołu nawigacji i orientowania;

  • zespołu łączności i transmisji danych;

  • zespołu zasilania elektrycznego z agregatem prądotwórczym.

    Zasadniczym systemem wykrywania celów, zarówno w ramach autonomicznego poszukiwania celów, jak i poszukiwania celu o współrzędnych przekazanych przez zewnętrzny system wykrywania, jest śledząco-celownicza głowica optoelektroniczna. Składa się ona z podnoszonej kolumny z napędami, na której zamontowana jest głowica z kamerą termowizyjną, kamerą światła dziennego, dalmierzem laserowym i interrogatorem IFF krótkiego zasięgu. Ze względu na minimalizację gabarytów zestawu w pozycji transportowej, przy zapewnieniu możliwości pracy dookólnej, głowica śledząco-celownicza wraz z kolumną napędową podnoszona jest hydraulicznie.

Stacja radiolokacyjna MMSR, pokłosie programu Loara, w 2008 roku.

  Z boków głowicy znajdują się zespoły startowe rakiet Grom. Każdy z zespołów startowych przeznaczony jest do zamocowania dwóch rakiet. W skład zespołu startowego wchodzą: system wielokrotnego zasilania azotem do schłodzenia głowicy rakiety, zespół zdalnego odryglowania rakiet, zespół czujnikowy i pomiarowy oceny stanów pracy urządzeń zespołu startowego, jak i każdej zainstalowanej rakiety, zespół cyfrowej komunikacji zespołu startowego z systemem komputerowym zestawu. Zespół napędowy kolumny, składający się z bezprzekładniowych układów napędowych w obu osiach, opartych na silnikach momentowych, umożliwia automatyczne dostosowanie prędkości ruchu głowicy do stanu pracy wyrzutni (ograniczenie prędkości przy rozaretowaniu lub odryglowaniu dowolnej wyrzutni) oraz daje uniwersalność i możliwość modernizacji w przyszłości, zarówno w nowy układ sterowania, jak i stabilizacji linii celowania.

  Głowica posiada kamerę telewizyjną PCO, kamerę termowizyjną Sagem Matis z chłodzoną matrucą, o polu widzenia od 2,5 do 12 stopni i zasięgu wykrycia celu do 10000 m, dalmierz laserowy DL-1 (Ni-Yag) o zasięgu 300-20000m i interrogator IFF IKZ-02-1. Napędy pozwalają na kąty podniesienia w elewacji od -10 do +70 stopni, prędkość naprowadzania w azymucie i elewacji do 100 stopni na sekundę i przyspieszenie kątowe do 60 stopni/sekundę.

Pulpit operatora zestawu Poprad.

    Zespół nawigacji i orientowania obejmuje m.in. system nawigacji inercyjnej, np. PIT UNZ-30 lub Honeywell Talin 3000 oraz odbiornik GPS, natomiast w skład zespołu łączności i transmisji danych wchodzą radiostacja UKF, np. Radmor RRC-9310A i radiostacja KF, np. CTM RKP-8100, zestaw łączności przewodowej, np. aparat telefoniczny AP i blok zasilania.

  Nośnikiem systemu jest opancerzony pojazd terenowy Żubr-P, w układzie napędowym 4x4, z zamykaną skrzynią ładunkową mieszczącą kolumnę śledząco-celowniczą. Pojazd ogniowy przystosowany jest do przewożenia dodatkowych ośmiu rakiet zapasowych. Na pojeździe zamontowano również agregat prądotwórczy. Masa Żubra-P wynosi 15 ton, długość 6950 mm, szerokość 2450 mm, wysokość (z kolumną opuszczoną) 2650 mm, a prześwit 400 mm. Silnik wysokoprężny Iveco Tector NEF N60 ENT C o mocy 202 KW (275 KM) zapewnia prędkość do 100 km/h. SZP Poprad może być zamontowany na innym dowolnym pojeździe o odpowiedniej nośności, np. Żbik, Tur II, Iveco LMV, Mowag Eagle lub innych.

   System Poprad pracuje w trzech głównych trybach pracy:

  • automatycznym - wykrycie i wskazanie celu ze szczebla nadrzędnego, przechwycenie i śledzenie celu własnym systemem optoelektronicznym, przechwycenie celu przez rakietę, start rakiety na komendę operatora,

  • autonomicznym - automatyczny, cykliczny przegląd wybranego fragmentu przestrzeni, wskazanie i śledzenie celu własnym systemem optoelektronicznym, przechwycenie i śledzenie celu przez rakietę, start rakiety na komendę operatora,

  • ręcznym – poszukiwanie, wykrycie, wskazanie i śledzenie celu ręczne przez operatora, przechwycenie celu przez rakietę, start rakiety na komendę operatora.

Wyrzutnia SZP Poprad w wersji wdrożeniowej. fot. Mariusz Cielma i Tomasz Kwasek.

     Bateria SZP Poprad składać się ma z wozu dowodzenia, opracowanych na bazie pojazdu WD-2001, czterech do sześciu wozów ogniowych Żubr-P i stacji radiolokacyjnej Soła na analogicznym nośniku Żubr-R. Zestaw działa w lokalnej sieci dowodzenia obroną przeciwlotniczą, co zapewnia możliwość wskazywania celów przez zewnętrzne środki rozpoznania i dowodzenia. Wóz ogniowy jest wyposażony urządzenia automatyzacji dowodzenia, tj. terminal Rega-4, współpracujący z wozem dowodzenia baterii, który posiada terminal Rega-2. Współpraca umożliwia pozyskiwanie informacji o sytuacji powietrznej z podsystemu rozpoznania szczebla taktycznego OPL Wojsk Lądowych, jak i z lokalnej mobilnej małogabarytowej stacji radiolokacyjnej Soła.

Dane taktyczno-techniczne zestawu Poprad:

Pozioma strefa rażenia [m]

500-5000

Maksymalna wysokość rażenia [m]

2500-3500

Minimalna wysokość rażenia [m]

10

Parametr kursowy – samolot odrzutowy [m]

2000

Parametr kursowy – samolot śmigłowy/śmigłowiec [m]

2500

Czas do samolikwidacji [s]

14-17

Prędkość celu zbliżającego się [m/s]

360

Prędkość celu oddalającego się [m/s]

320

Prawdopodobieństwo rażenia – bez zakłóceń

0,6

Prawdopodobieństwo rażenia – zakłócenia

0,4

Czas przejścia w położenie bojowe [s]

30

Czas reakcji – położenie w gotowości [s]

<5

    MMSR Soła to stacja radiolokacyjna krótkiego zasięgu o zasięgu wykrycia do 40 km, pułapie wykrycia do 8 km, mogąca śledzić jednocześnie do 64 celów, w tym śmigłowce w zawisie. Antena radaru, podnoszona hydraulicznie na wysokość do 4,5 m i obracająca się z prędkością 30 obr./min. (60 obr./min. przy zasięgu 1-20 km), generuje pojedynczą szeroką wiązkę nadawczą oraz pięć wiązek odbiorczych, co zapewnia pokrycie w elewacji do +55 stopni. Stacja pracuje w paśmie S (antena zasadnicza) i C (przystawka antenowa do wykrywania śmigłowców). Skanowanie przestrzeni powietrznej w elewacji następuje za pomocą elektronicznie kształtowanych wiązek w elewacji, natomiast w azymucie przeszukiwanie odbywa się za pomocą mechanicznego obracania anteny. Żubr-R z MMSR Soła ma wymiary identyczne z wersją Żubr-R poza wysokością - 2700 mm ze złożoną anteną radaru.

Tomasz Kwasek




Rejestracja

Funkcja chwilowo niedostępna

×

Logowanie

×

Kontakt

×
Narodowe systemy radiolokacyjne dla Tarczy Polski

Narodowe systemy radiolokacyjne dla Tarczy Polski

Uwaga śledzących postępowanie w sprawie pozyskania zestawów obrony powietrznej średniego zasięgu kryptonim Wisła skupiona jest obecnie na rywalizac...

więcej polecanych artykułów