Serwis używa cookies. Korzystając z serwisu wyrażasz zgodę na używanie cookies, zgodnie z aktualnymi ustawieniami przeglądarki. Zapoznaj się z polityką prywatności.
zamknij   

szukaj
Rosyjska baza morska w rejonie Murmańska chroniona będzie systemami S-400 Triumf.
Pierwszy lot zmodernizowanego rosyjskiego bombowca Tu-160.
Import uzbrojenia przez Europę Wschodnią w latach 2006-13 wyniósł 12,15 mld USD (1/3 z USA).
W 2015 roku Argentyna rozpocznie produkcję seryjną własnych taktycznych bezzałogowców (Lipan).
Meksykańska marynarka w najbliższych miesiącach podpisze umowy na 27 samolotów i śmigłowców.
Rosjanie utworzyli na uniwersytecie w Saratowie 1szy ośrodek do tworzenia nanouzbrojenia.
Cztery koroporacje do połowy grudnia mają złożyć brazylijskiej armii propozycje na transporter 4x4.
Pierwszy seryjny transportowiec Ił-76MD-90A przekazany dla rosyjskiego lotnictwa.

2013-10-17 16:03:58

Budżet i plany inwestycyjne MON w roku 2014

     Na początku września br. rząd przyjął projekt budżetu na rok 2014, w którym zaplanowano wydatki na obronność kraju w wysokości 32 mld PLN. Kilka dni później, 17 września, przyjęta została uchwała Rady Ministrów w sprawie ustanowienia programu wieloletniego „Priorytetowe Zadania Modernizacji Technicznej Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej w ramach programów operacyjnych”. W uchwale tej określono zakres i finansowanie czternastu najważniejszych programów operacyjnych dotyczących modernizacji technicznej Sił Zbrojnych, na realizację których w latach 2014-2022 planuje się przeznaczyć kwotę 91,5 mld PLN. Biorąc pod uwagę zapisy tych dwóch dokumentów, warto poznać na co zostaną przeznaczone środki finansowe będące w dyspozycji Ministerstwa Obrony Narodowej w roku 2014.

Projekt budżetu na rok 2014

    Na początku przyjrzyjmy się założeniom przyszłorocznego budżetu. Na wykonanie zadań związanych z obronnością kraju zaplanowano wydatki w wysokości 32.036 mld PLN, co jest zgodne z formułą zawartą w ustawie z 2001 roku o przebudowie i modernizacji technicznej oraz finansowaniu SZ RP (wydatek nie mniejszy niż 1,95% PKB roku poprzedniego). Przypomnijmy, że łączne wydatki na obronność Polski w roku 2013 planowane były na 31,4 mld PLN, ale w wyniku przyjętej we wrześniu nowelizacji budżetu, zostały zmniejszone do kwoty 28,2 mld PLN. Porównując całkowitą wartość dostępnych środków w stosunku do planu z roku bieżącego w 2014 roku zauważalny jest ich niewielki wzrost, dokładnie o 0,6 mld PLN (+1,9%).

   Na zaplanowaną kwotę 32,036 mld składają się środki w wysokości 28,260 mld PLN przeznaczone na „Obronę Narodową” (część 29 budżetu) oraz 3,483 mld PLN na „Rezerwę celową” (część 83 budżetu) - dotyczącą finansowania programu wieloletniego "Priorytetowe zadania modernizacji technicznej Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej w ramach programów operacyjnych" oraz 0,287 mld PLN na pozostałe wydatki ujęte w różnych częściach budżetu państwa.

Porównanie planowanych wydatków na obronność kraju [kwoty w mld zł] w roku 2013 i 2014, z podziałem na główne ich kategorie.

Część

Dział

Pozycja wydatków

Projekt budżetu 2013

Projekt budżetu 2014

Zmiana

 

 

Wydatki obronne razem

31,4475

32,0365

1,9%

Część 29

obrona narodowa”

 

Obrona narodowa (MON)

31,1708

28,2609

- 9,3%

 

700

Gospodarka mieszkaniowa (dotacje dla Wojskowej Agencji Mieszkaniowej)

0,8970

0,7472

- 16,7%

 

710

Działalność usługowa (dotacje dla Agencji Mienia Wojskowego)

0,0013

0,0005

- 61,5%

 

750

Administracja publiczna (funkcjonowanie urzędu MON)

0,2615

0,2702

3,3%

 

752

Obrona narodowa (działalność podstawowa Sił Zbrojnych)

22,6641

19,6899

- 13,1%

 

753

Obowiązkowe ubezpieczenia społeczne (emerytury i renty wojskowe)

6,6916

6,8956

3,0%

 

755

Wymiar sprawiedliwości (prokuratura i sądy wojskowe)

0,0652

0,0579

- 11,2%

 

803

Szkolnictwo wyższe (akademie i wyższe szkoły oficerskie)

0,2070

0,2195

6,0%

 

851

Ochrona zdrowia (składki ubezpieczeniowe, specjalizacje medyczne, dotacje inwestycyjne dla SPZOZ)

0,3437

0,3222

- 6,3%

 

921

Kultura i ochrona dziedzictwa narodowego (muzea wojskowe)

0,0394

0,0579

47,0%

 

 

Pozostałe resorty

0,2767

3,7756

1264,5%

Część 28 'Nauka”

752

Projekty badawcze i celowe w dziedzinie obronności

0,1570

0,1680

7,0%

Część 20

Gospodarka”

752

Zadania związane z utrzymaniem mocy rezerwowych ze względu na potrzeby Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej

0,0843

0,0876

3,9%

Część 83 „Rezerwy celowe”

752

Środki na finansowanie programu wieloletniego "Priorytetowe zadania
modernizacji technicznej Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej w ramach
programów operacyjnych"

0,0000

3,4835

100%

Inne

Inne

Inne niż ON części budżetu państwa

0,0354

0,0365

3,0%

 

Wydatki majątkowe

Projekt w 2013

Projekt w 2014

Zmiana

 

8,1688

8,1559

- 0,3%

Udział wydatków majątkowych w planowanych wydatkach MON

26,2%

25,7%*

* część 29 obrona narodowa plus część 83 "rezerwy celowe"

 

   Spośród szczegółowych wydatków wchodzących w zakres działu 752 „Obrona narodowa (działalność podstawowa Sił Zbrojnych RP)” warto wspomnieć o pozycji dotyczącej wydatków na zagraniczne misje pokojowe. W 2014 roku na ten cel zaplanowano kwotę w wysokości 292,7 mln PLN. To dużo mniej niż w tym roku, gdzie początkowo była to kwota 559,9 mln PLN, a po nowelizacji 453,1 mln PLN. Oczywiście redukcja ma związek z malejącym zaangażowaniem Polski w misję w Afganistanie, najważniejszego beneficjenta naszych wydatków na operacje zagraniczne.

   Z punktu widzenia zakupów dotyczących modernizacji technicznej Sił Zbrojnych, najbardziej istotne są planowane wydatki majątkowe. W roku przyszłym na ten cel zaplanowano 8,156 mld PLN (4,810 mld w ramach części 29 „Obrona Narodowa” i 3,345 mld PLN w ramach części 83 „Rezerwa celowa” na finansowanie rządowego programu wieloletniego) - to 25,7 % całości budżetu (środki MON plus program wieloletni). W poprzednich latach zrealizowane wydatki majątkowe wynosiły: 5,548 mld (22,2 % całości budżetu) w 2010 roku, 5,885 mld (22,2 %) w  2011 roku i 6,114 mld PLN (22,0%) w roku 2012. W tym roku na ten cel planowano wydatkować początkowo kwotę 8,168 mld PLN (26,2 %), a po nowelizacji budżetu kwota ta niestety zmalała do 6,292 mld PLN (22,5 %). Po raz kolejny więc MON stoi przed szansą znacznego zwiększenia udziału procentowego wydatków majątkowych ponad „magiczny” poziom 22 %. W roku 2013 to się nie udało, może przyszły rok będzie bardziej szczęśliwy.

 

Jeżeli zapadnie decyzja i powiodą się negocjacje cenowe z producentem, w 2014 roku dla potrzeb Lotnictwa Marynarki Wojennej zostaną zakupione morskie samoloty patrolowe bazujące na C-295. fot. Airbus Military.

Co będzie przedmiotem zakupów modernizacyjnych?

   W ramach czternastu rządowych, wieloletnich programów priorytetowych, finansowanych z 83 część budżetu "Rezerwy celowe", zakłada się:

  • W ramach programu „System obrony powietrznej” wydatkowanie 152 mln PLN. Z niewielkiej planowanej kwoty widać, że w 2014 roku nie przewiduje się jeszcze rozstrzygnięć w sprawie zakupów rakietowych systemów obrony przeciwlotniczej krótkiego (Narew) i średniego zasięgu (Wisła). Zarezerwowane środki zostaną prawdopodobnie przeznaczone na finansowanie już podpisanych umów na stacje radiolokacyjne Soła o wartości 150 mln PLN (planowana dostawa 2 egzemplarzy w 2014 roku i 6 kolejnych w 2015 roku) oraz na przenośne przeciwlotnicze zestawy rakietowe Grom (w tym roku podpisano umowę o wartości 81 mln PLN na dostawę 200 pocisków). Być może w przyszłym roku dojdzie także do podpisania umowy na dostawę przeciwlotniczych zestawów rakietowych Poprad, ale ich finansowanie prawdopodobnie rozpocznie sie dopiero w roku 2015.
  • W ramach programu „Śmigłowce wsparcia bojowego, zabezpieczenia i VIP” wydatkowanie 141 mln PLN. W grudniu 2011 Inspektorat Uzbrojenia (IU) zawarł z PZL-Świdnik umowę na dostarczenie polskiemu lotnictwu 4 (modernizacja) śmigłowców PZL W-3PL Głuszec, 5 dyspozycyjnych W-3WA VIP (z których do tej pory dostarczono 3 sztuki) i modernizację 10 innych wiropłatów, w tym 8 Mi-2. Wartość kontraktu wyceniono na 380 mln PLN. Zarezerwowane środki zapewnią kontynuację finansowania tej umowy. W przyszłym roku nie planuje się wydatków na pozyskanie 70 nowych śmigłowców wielozadaniowych, na które toczy się obecnie postępowanie przetargowe. Prawdopodobnie rozstrzygnięcie przetargu w którym uczestniczy Sikorsky (S-70 International Hawk), AgustaWestland (AW149) i Eurocopter (EC725 Caracal) nastąpi w połowie przyszłego roku, a pierwsze dostawy planowane są już od roku 2015, być może wówczas nastąpią także pierwsze płatności. Resort obrony może również liczyć się z podpisaniem kontraktu na śmigłowce dopiero w 2015 roku, przy dużej skali zlecenia samo rozstrzygnięcie wcale nie musi kończyć sprawy, a jest początkiem szczegółowych negocjacji. Bardzo prawdopodobne są także odwołania od wyników przetargu co dodatkowo wykluczałoby zakładany termin dostaw już od 2015 roku.
  • W ramach programu „Zintegrowane systemy wsparcia dowodzenia oraz zobrazowania pola walki – C4ISR” wydatkowanie 403,8 mln PLN. W ramach tego programu kontynuowane będą zakupy elementów systemu dowodzenia: Mobilnych Modułów Stanowisk Dowodzenia, aparatowni transmisyjnych i teleinformatycznych, wozów dowodzenia i wozów dowódczo-bojowych oraz systemu monitorowania położenia wojsk własnych (BMS/BFT) w pododdziałach wyposażonych w KTO Rosomak. Prowadzone będą także prace związane z zakończeniem wdrożenia taktycznego systemu transmisji danych LINK 16 oraz rozwój i modernizacja systemu obrony przed cyberatakami. Ze względu na poufny charakter tych zakupów, MON nie informuje publicznie o zakresie i wartości podpisanych umów.
  • W ramach programu „Modernizacja Wojsk Pancernych i Zmechanizowanych” wydatkowanie 0 PLN. Program nowej platformy pancernej Rydwan dopiero się rozpoczyna i w 2014 roku nie przewidziano jeszcze jego finansowania. Prowadzone będą prace projektowo-badawcze, ale ze środków pochodzących z części na badania i rozwój. Brak środków oznacza, że zakładana modernizacja czołgów Leopard 2A4 i zakup kolejnych wozów tego typu w Niemczech nie wchodzi w skład projektu rządowego, a będzie finansowany z budżetu resortu obrony.
  • W ramach programu „Zwalczanie zagrożeń na morzu” wydatkowanie 845,8 mln PLN. W planowanej kwocie znajdują się zapewne środki na pozyskanie kolejnych rakiet NSM dla Nadbrzeżnego Dywizjonu Rakietowego (być może również płatności na wzmiankowany od pewnego czasu zakup drugiego NDR) oraz finansowanie podpisanej w tym roku umowy na patrolowiec Ślązak (pierwszy etap o wartości 115,91 mln PLN) i prototyp niszczyciela min Kormoran II (pierwszy etap o wartości 693,72 mln PLN). Nic nie wskazuje na to, aby w przyszłym roku finansowane były projekty innych klas okrętów o których mowa w koncepcji modernizacji MW (prawdopodobnie rozpoczną się jednak przetargi na ich budowę).
  • W ramach programu „Rozpoznanie obrazowe i satelitarne” wydatkowanie 60,2 mln PLN. Środki zarezerwowane w roku 2014 na ten program są niewielkie (cały program zakłada wydatkowanie do 2022 roku 2,5 mld PLN). Dostawy nowych bezzałogowych systemów powietrznych planowane są dopiero od roku 2015. W przyszłym roku finansowane będzie więc prawdopodobnie utworzenie i wyposażenie Ośrodka Rozpoznania Obrazowego, który odpowiadać będzie za zarządzanie całym podsystemem rozpoznania obrazowego.
  • W ramach programu „Indywidualne wyposażenie i uzbrojenie żołnierza – TYTAN” wydatkowanie 40 mln PLN. Również w tym programie zarezerwowana kwota jest niewielka w stosunku do planowanej całości – 3,14 mld PLN, choć wydaje się wyższą niż tylko na potrzeby dopracowania projektu. Prawdopodobnie pozwoli na zakup kilkudziesięciu zestawów wyposażenia osobistego żołnierza przeznaczonych do prowadzenia testów i ewentualnie uruchomi proces zakupu nowego karabinka MSBS.
  • W ramach programu „Modernizacja Wojsk Rakietowych i Artylerii” wydatkowanie 319,2 mln PLN. W ramach tego programu powinna być finansowana głównie umowa podpisana w 2008 roku (z aneksem z 2012 roku) na pozyskanie do końca października 2015 kompletnego dywizjonowego modułu ogniowego, wyposażonego w 24 armatohaubice Krab kalibru 155 mm. W ramach tego programu finansowane może być także dostarczenie radiolokacyjnych zestawów rozpoznania artyleryjskiego Liwiec. Umowa na dostawę 7 zestawów o wartości 170 mln PLN podpisana w styczniu tego roku przewiduje dostarczenie pierwszego egzemplarza radiolokatora dopiero pod koniec 2015 roku, zakres płatności w 2014 roku nie powinien być znaczący. Finansowane prawdopodobnie będzie pozyskanie kolejnych Zautomatyzowanych Zestawów Kierowania Ogniem „Topaz” przeznaczonych dla dywizjonów artylerii rakietowej wyposażonych w wyrzutnie WR-40 Langusta. W ramach tego programu operacyjnego planuje się także dostarczenie Siłom Zbrojnym modułów ogniowych 120 mm moździerzy samobieżnych RAK wykorzystujących podwozie kołowe (Rosomak) i gąsienicowe (LPG). Praca rozwojowa na ich opracowanie kończy się w 2013 roku. W przyszłym roku prowadzone będą badania kwalifikacyjne prototypowych egzemplarzy, po czym powinna zostać podpisana umowa na dostawy, te rozpoczną się jednak dopiero w roku 2015.
  • W ramach programu „Symulatory i trenażery” wydatkowanie 205 mln PLN. Obecnie w ramach tego programu realizowana jest umowa na pozyskanie taktycznego system treningowego użycia broni strzeleckiej Śnieżnik i Śnieżnik-1. W 2014 roku za kwotę 24 mln PLN Siły Zbrojne otrzymać mają 3 kolejne zestawy, doposażony zostanie także jeden już użytkowany. W tym roku IU prowadził postępowania przetargowe na pozyskanie symulatora katapultowania z samolotu PZL-130 TC-II Orlik, wirtualnego systemu taktycznego pola walki, symulatora lotu samolotu MiG-29, oraz symulatora lotu śmigłowca SW-4 Puszczyk. Prowadzono także analizę rynku dotyczącą pozyskania symulatora lotu śmigłowca W-3 Sokół oraz dialogi techniczne dotyczące dostawy trenażera do nauki operatorów Radiolokacyjnego Zestawu Rozpoznania Artyleryjskiego Liwiec oraz komputerowego systemu dydaktycznego z oprogramowaniem do szkolenia obsług radarów NUR-15M, NUR-12ME i NUR-12M. Zaplanowane środki powinny zapewnić finansowanie umów.
  • W ramach programu „Samolot szkolno-treningowy AJT” wydatkowanie 240 mln PLN. We wrześniu tego roku IU zakończył etap negocjacji technicznych w postępowaniu na pozyskanie 8 (z opcją 4 dodatkowych) odrzutowych samolotów szkolno-treningowych AJT wraz z innym wyposażeniem szkolnym. Obecnie trwa etap składania ostatecznych ofert. Rozstrzygnięcie postępowania powinno nastąpić w I kwartale 2014 roku. Przyjęty na 2014 rok poziom finansowania tego zadania zakłada już pierwszą płatność, co pozwala mieć nadzieję, że zgodnie z planem dojdzie do zawarcia umowy, a pierwsze samoloty zostaną dostarczone w 2016 roku.
  • W ramach programu „Samoloty transportowe” wydatkowanie 452,5 mln PLN. W ramach tego programu realizowane są dwie umowy, na dostawę 5 samolotów C-295M CASA (z których do tej pory dostarczono 3 sztuki) oraz na dostawę 8 samolotów M-28B/PT Bryza (Glass Cockpit) wraz z symulatorem lotu (z których do tej pory dostarczono 7 samolotów). Do końca bieżącego roku powinny zostać dostarczone brakujące samoloty obu typów, natomiast w 2014 roku powinien być przekazany symulator lotu Bryzy. Finansowanie samolotów CASA (kwota 300 mln PLN) było zaplanowane na rok 2013, jednak w wyniku cięć budżetowych prawdopodobnie zostanie przeniesione na rok 2014.
  • W ramach programu „Kołowe Transportery Opancerzone Rosomak” wydatkowanie 607,8 mln PLN. Dzięki podpisanym w lipcu tego roku porozumieniom między WZM Siemianowice i Patria Land Systems możliwa stała się dalsza produkcja KTO Rosomak w Polsce. Do końca tego roku MON deklaruje podpisanie zamówienia na kolejne transportery. Zarezerwowana kwota pozwoli na wyprodukowanie w przyszłym roku kilkudziesięciu nowych Rosomaków, choć wielkość produkcji będzie poniżej maksymalnych możliwości siemianowickich zakładów (w szczytowym okresie do 16 wozów miesięcznie).
  • W ramach programu „Przeciwpancerne pociski kierowane Spike” wydatkowanie 16,2 mln PLN. Podpisana w 2003 roku umowa na produkcję 264 wyrzutni i 2675 przeciwpancernych pocisków Spike kończy się w 2013 roku. Od 2015 do 2018 roku ma trwać kolejny etap zakupu pocisków w liczbie 250 sztuk rocznie jednak pod warunkiem, że będzie to wersja zmodyfikowana oraz nastąpi ich integracja z wieżą Hitfist transportera Rosomak i z nowymi wieżami bezzałogowymi dla gąsienicowego bwp i KTO Rosomak. Finansowanie programu pozwolić może jedynie na produkcję kilkudziesięciu pocisków i podtrzymanie zdolności produkcyjnych zakładów w przyszłym roku.
  • W ramach programu „Rozpoznanie patrolowe” wydatkowanie 0 mln PLN. W ramach tego programu planuje się pozyskanie lekkich opancerzonych transporterów rozpoznawczych (IU w 2013 roku zapoczątkował analizę rynku), pojazdów rozpoznawczych dla pododdziałów dalekiego rozpoznania, mobilnych bezzałogowych pojazdów rozpoznania (IU w 2013 r. rozpoczął analizę rynku) oraz systemów informatycznych wspierających rozpoznanie. W 2014 roku nie planuje się jeszcze finansowania tych zadań.

     Łącznie wszystkie wydatki przewidziane na rok 2014 w ramach 14 wieloletnich programów priorytetowych zamkną się kwotą 3,483 mld PLN.

 

Zakupy Rosomaków to od kilku lat stała pozycja w budżecie MON. Nie inaczej będzie w roku 2014, na ich zakup zaplanowano kwotę blisko 608 mln PLN. fot. Mariusz Cielma.

   Zakupy w ramach 14 wieloletnich programów priorytetowych to jedynie część wydatków na modernizację techniczną sił zbrojnych. Drugim filarem są wydatki majątkowe zapisane w budżecie w części 29 „Obrona Narodowa”. W przyszłym roku będzie to kwota 4,810 mld PLN. Tylko część z niej zostanie przeznaczona na modernizację techniczną, autor jednak nie posiada informacji jak duża to będzie część. Tą wartość można jednak zgrubnie oszacować na podstawie tegorocznego projektu budżetu MON. W 2013 roku zakładano z wydatków majątkowych o wartości 8,168 mld PLN przeznaczyć na zakup uzbrojenia i sprzętu wojskowego kwotę 6,304 mld PLN. Pozostałe potrzeby określono na kwotę 1,864 mld PLN (w dużej mierze inwestycje budowlane). Jeśli założymy, że w roku 2014 te pozostałe potrzeby są na takim samym poziomie, to na zakup uzbrojenia i sprzętu wojskowego w budżecie bezpośrednio przekazanym MON pozostaje kwota 2,946 mld PLN. Tu jednak należy wziąć pod uwagę, że w roku 2013 redukcja wydatków majątkowych, o której tylko wiemy, że nie dotyczyła najważniejszych programów realizowanych przez Siły Zbrojne wynosiła 1,138 mld PLN. Wydatki te prawdopodobnie (co najmniej w części) będą musiały zostać poniesione w roku 2014. Jakich zakupów możemy spodziewać się z tych środków?

   Po pierwsze należy brać pod uwagę zakupy planowane na rok 2013 i przeniesione w wyniku cięć na rok przyszły. Listę tą otwiera prawdopodobny zakup 3 samolotów dozoru morskiego bazujacych na płatowcu C-295. W 2013 roku planowano wydatkować na ten cel kwotę 135 mln PLN. Finalizacji powinna doczekać się także sprawa zakupu w Niemczech partii 119 czołgów Leopard 2 (105 w wersji A5 i 14 w wersji A4) oraz wyposażenia brygadowego dla kolejnego związku ciężkiego (mosty towarzyszące, środki łączności, uzbrojenie pokładowe, samochody itp.). Na ten cel w 2013 roku rezerwowano kwotę 144 mln PLN. Kolejnym wydatkiem na kwotę 170 mln PLN, który nie doczekał się realizacji w roku 2013, był zakup systemów informatycznych i oprogramowania oraz remonty i wdrożenie węzłów informatycznych.

   Jeżeli sprawdzą się obietnice MON i do końca 2013 roku zostanie zawarta umowa na dostawę 866 samochodów średniej ładowności i wysokiej mobilności, to w przyszłym roku powinny rozpocząć się ich dostawy. Wartość tej umowy szacuje się na 300-400 mln PLN, gdy podzielimy to na 5 lat realizacji, otrzymamy 60-80 mln PLN rocznie.

   Następnym wydatkiem mogą być koszty związane z remontem jednej fregaty typu Oliver Hazard Perry. W celu realizacji tego zadania w tym roku rozpoczęto postępowanie w trybie FMS, a w ostatnich dniach poinformowano o otrzymaniu oferty LOA (ang. Letter of Offer and Acceptance). Jeżeli oferta zostanie zaakceptowana prawdopodobnie pierwsze wydatki z nią związane mogą mieć miejsce w przyszłym roku.

   Z przyszłorocznego budżetu możliwe jest także finansowanie zakupu trzech pierwszych zmodyfikowanych stacji radiolokacyjnych NUR-15M, których wartość określono na 105,4 mln PLN. Ich dostawa ma nastąpić w 2015 roku i jest efektem umowy podpisanej w styczniu tego roku. W przyszłym roku zakończy się także realizacja wartej 126 mln PLN umowy na modernizację 16 samolotów MiG-29, co prawdopodobnie także oznacza konieczność płatności przynajmniej części z tej sumy.

   To oczywiście nie jest pełny obraz planowanych modernizacji, wymieniono jedynie pozycje najbardziej kosztowne związane z wydatkami majątkowymi i mające swoje źródło w już publikowanych informacjach. Jak co roku, z wydatków bieżących finansowane będą także zakupy amunicji i materiałów wybuchowych (w 2013 roku planowano przeznaczyć na ten cel 382 mln PLN) oraz remonty sprzętu wojskowego (w 2013 roku kwota 1 mld PLN). Jak widać, plany na rok 2014 są praktycznie na takim samym poziomie, jak w 2013 roku (przed nowelizacją budżetu).

 

Planowane do zakupu z rezerw Bundeswehry czołgi Leopard 2A5 mimo, że w wersji liczącej już sobie kilkanaście lat stanowić powinny rzeczywiste zwiększenie potencjału polskiej armii. fot. Mariusz Cielma.

Podsumowanie

   Planowana na 2014 rok kwota budżetu na obronność jest zgodna z ustawową zasadą 1,95% PKB i wynosi 32 mld PLN, czyli około 10 mld USD. W Europie więcej na ten cel wydaje tylko Rosja, Wielka Brytania, Francja, Niemcy, Włochy, Turcja i Hiszpania. Problem polega jednak na tym, że w ostatnich latach rzeczywiste wydatki na koniec roku były znacznie poniżej planowanego poziomu. Czy w 2014 roku uda się przełamać tą niemoc, czas pokaże, ale jeżeli poważnie myśli się o realizacji przyjętego Planu Modernizacji Technicznej Sił Zbrojnych w latach 2013-22 (PMTSZ), należy poprawić efektywność wydatkowania dostępnych środków i z planu 2014 skutecznie wykorzystać przyznane środki. Drugi raz z rzędu nie może być mowy o nowelizacji (redukcji) budżetu na wydatki obronne, po raz kolejny nie może być powtórzenia sytuacji związanej z nieskutecznością procedur zakupowych.

   Ciekawe wnioski natomiast wynikają z analizy zapisów ustawy o przebudowie i modernizacji technicznej oraz finansowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej w zakresie nowo dodanego z inicjatywy Prezydenta art. 7 ust. 2a dotyczącego obrony przeciwrakietowej i przeciwlotniczej.

   Artykuł ten mówi, że „W latach 2014-2023 na sfinansowanie wyposażenia Sił Zbrojnych w środki obrony przeciwrakietowej i przeciwlotniczej w ramach systemu obrony powietrznej przeznacza się wydatki budżetowe z części budżetu państwa "obrona narodowa" co najmniej w wysokości sumy corocznych przyrostów planowanych wydatków tej części budżetu, [...]” (warto zwrócić uwagę, że PMTSZ obejmuje lata 2013-2022, rządowy program wieloletni 2014-2022, natomiast wspomniany ustawowy zapis o obronie powietrznej lata 2014-2023).

Wydatki na kontyngenty ekspedycyjne w latach 2014-2022 powinny być wieloktrotnie mniejsze niż w poprzedniej dekadzie, warto aby środki z tego tytułu zasilliły programy modernizacyjne. fot. Tomasz Kwasek.

   W tym miejscu warto zauważyć pewien "zabieg prawny", który można zinterpretować następujaco. Wartość części budżetu państwa "obrona narodowa" (część 29) w roku 2014 (28,261 mld PLN) okazuje się mniejsza niż była w roku 2013 (31,171 mld PLN), ponieważ dużą część środków z tego działu (3,4835 mld PLN) wydzielono do rezerwy celowej (część 83 budżetu) na realizację wieloletnich programów priorytetowych. Dzięki temu zabiegowi nie ma przyrostu wydatków w części budżetu „Obrona Narodowa”. Gdyby to co jest w rezerwie celowej znalazło się w części 29 „Obrona Narodowa”, zgodnie z ustawą w latach 2014-2023 na systemy obrony przeciwrakietowej i przeciwlotniczej należałoby przeznaczyć kwotę 0,573 mld PLN (przyrost z roku 2014) plus sumę przyrostów w latach 2015-2023. Dzięki wydzieleniu rezerwy celowej w praktyce eliminuje się znaczenie tej części art. 7 ust. 2a – przy takim zabiegu żadnych przyrostów nie będzie. Utrzymanie zasady wydzielania rezerwy celowej w kolejnych latach spowoduje, że przynajmniej w tych latach roku nie będzie obowiązku (wynikającego z tej części art. 7 ust. 2a) przeznaczania jakichkolwiek środków na systemy obrony przeciwrakietowej i przeciwlotniczej.

   Jest jeszcze druga część art. 7 ust. 2a mówiąca o tym, że „[...], nie mniej jednak niż 20% środków przeznaczonych na modernizację techniczną w okresie realizacji przedmiotowego zadania, z uwzględnieniem polskiego przemysłowego potencjału obronnego”. Niestety zapis ten także dotyczy sumy wydatków w całym okresie realizacji programu od 2014 do 2023 roku. Efekt jest taki, że ustawa nie określa, ile w roku 2014 należy przeznaczyć minimalnie na systemy obrony przeciwrakietowej i przeciwlotniczej. Formalnie więc, wydatki zaplanowane w przyszłym roku na „System obrony powietrznej” w wysokości tylko 152 mln PLN są zgodne z ustawą. Problem jednak będzie narastał w kolejnych latach. Zgodnie z przyjętym przez rząd programem wieloletnim, na obronę powietrzną w latach 2017-2022 należy przeznaczyć 25,188 mld PLN, co daje średnio kwotę około 4,2 mld PLN rocznie, czyli więcej niż w przyszłym roku na wszystkie programy wieloletnie. Czy to jest realne? Na to pytanie z pewnością będzie musiał sobie odpowiedzieć kolejny rząd.

    Drugą istotną innowacją w stosunku do budżetów z poprzednich lat jest ustanowienie opisanego dosyć szczegółowo wieloletniego programu rządowego związanego z modernizacją techniczną. Wykonanie 14 strategicznych zadań niesie ze sobą duże ryzyko związane z komplikacjami przy ich realizacji (opóźnienia itp.). Stąd szef resortu obrony otrzymał możliwość stosunkowo swobodnego przepływu środków pomiędzy każdym z programów, w miarę potrzeb, do maksymalnej przewidzianej w danym roku na cały rządowy program kwoty (w 2014 roku jest to 3,483 mld PLN). Dodatkowo, niewykorzystana w rocznym okresie rozliczeniowym kwota jest przenoszona na rok kolejny, wraz z końcem 31 grudnia nie ulega przepadkowi i w dalszym ciągu pozostaje w gestii realizujących program. To istotne novum w finansowaniu wojskowej modernizacji.

   Na zakończenie można zadać sobie pytanie, czy dzięki planowanym zakupom polska armia w 2014 roku zwiększy znacząco swój potencjał obronny pomimo wydatkowania rekordowych ponad 8 miliardów PLN? Zapewne zdania będą podzielone, powyższy artykuł powinien pozwolić na wyrobienie własnego zdania przez każdego z Czytelników.

Tomasz Dmitruk




Rejestracja

Funkcja chwilowo niedostępna

×

Logowanie

×

Kontakt

×
Uzbrojenie nowych rosyjskich wozów bojowych Armata, Kurganiec, Bumierang

Uzbrojenie nowych rosyjskich wozów bojowych Armata, Kurganiec, Bumierang

Nowa generacja pojazdów bojowych dla sił zbrojnych Federacji Rosyjskiej ma posiadać, stosownie do swoich możliwości bojowych, nowe podstawowe środk...

więcej polecanych artykułów