Serwis używa cookies. Korzystając z serwisu wyrażasz zgodę na używanie cookies, zgodnie z aktualnymi ustawieniami przeglądarki. Zapoznaj się z polityką prywatności.
zamknij   

szukaj

2013-10-17 16:03:58

Budżet i plany inwestycyjne MON w roku 2014

     Na początku września br. rząd przyjął projekt budżetu na rok 2014, w którym zaplanowano wydatki na obronność kraju w wysokości 32 mld PLN. Kilka dni później, 17 września, przyjęta została uchwała Rady Ministrów w sprawie ustanowienia programu wieloletniego „Priorytetowe Zadania Modernizacji Technicznej Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej w ramach programów operacyjnych”. W uchwale tej określono zakres i finansowanie czternastu najważniejszych programów operacyjnych dotyczących modernizacji technicznej Sił Zbrojnych, na realizację których w latach 2014-2022 planuje się przeznaczyć kwotę 91,5 mld PLN. Biorąc pod uwagę zapisy tych dwóch dokumentów, warto poznać na co zostaną przeznaczone środki finansowe będące w dyspozycji Ministerstwa Obrony Narodowej w roku 2014.

Projekt budżetu na rok 2014

    Na początku przyjrzyjmy się założeniom przyszłorocznego budżetu. Na wykonanie zadań związanych z obronnością kraju zaplanowano wydatki w wysokości 32.036 mld PLN, co jest zgodne z formułą zawartą w ustawie z 2001 roku o przebudowie i modernizacji technicznej oraz finansowaniu SZ RP (wydatek nie mniejszy niż 1,95% PKB roku poprzedniego). Przypomnijmy, że łączne wydatki na obronność Polski w roku 2013 planowane były na 31,4 mld PLN, ale w wyniku przyjętej we wrześniu nowelizacji budżetu, zostały zmniejszone do kwoty 28,2 mld PLN. Porównując całkowitą wartość dostępnych środków w stosunku do planu z roku bieżącego w 2014 roku zauważalny jest ich niewielki wzrost, dokładnie o 0,6 mld PLN (+1,9%).

   Na zaplanowaną kwotę 32,036 mld składają się środki w wysokości 28,260 mld PLN przeznaczone na „Obronę Narodową” (część 29 budżetu) oraz 3,483 mld PLN na „Rezerwę celową” (część 83 budżetu) - dotyczącą finansowania programu wieloletniego "Priorytetowe zadania modernizacji technicznej Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej w ramach programów operacyjnych" oraz 0,287 mld PLN na pozostałe wydatki ujęte w różnych częściach budżetu państwa.

Porównanie planowanych wydatków na obronność kraju [kwoty w mld zł] w roku 2013 i 2014, z podziałem na główne ich kategorie.

Część

Dział

Pozycja wydatków

Projekt budżetu 2013

Projekt budżetu 2014

Zmiana

 

 

Wydatki obronne razem

31,4475

32,0365

1,9%

Część 29

obrona narodowa”

 

Obrona narodowa (MON)

31,1708

28,2609

- 9,3%

 

700

Gospodarka mieszkaniowa (dotacje dla Wojskowej Agencji Mieszkaniowej)

0,8970

0,7472

- 16,7%

 

710

Działalność usługowa (dotacje dla Agencji Mienia Wojskowego)

0,0013

0,0005

- 61,5%

 

750

Administracja publiczna (funkcjonowanie urzędu MON)

0,2615

0,2702

3,3%

 

752

Obrona narodowa (działalność podstawowa Sił Zbrojnych)

22,6641

19,6899

- 13,1%

 

753

Obowiązkowe ubezpieczenia społeczne (emerytury i renty wojskowe)

6,6916

6,8956

3,0%

 

755

Wymiar sprawiedliwości (prokuratura i sądy wojskowe)

0,0652

0,0579

- 11,2%

 

803

Szkolnictwo wyższe (akademie i wyższe szkoły oficerskie)

0,2070

0,2195

6,0%

 

851

Ochrona zdrowia (składki ubezpieczeniowe, specjalizacje medyczne, dotacje inwestycyjne dla SPZOZ)

0,3437

0,3222

- 6,3%

 

921

Kultura i ochrona dziedzictwa narodowego (muzea wojskowe)

0,0394

0,0579

47,0%

 

 

Pozostałe resorty

0,2767

3,7756

1264,5%

Część 28 'Nauka”

752

Projekty badawcze i celowe w dziedzinie obronności

0,1570

0,1680

7,0%

Część 20

Gospodarka”

752

Zadania związane z utrzymaniem mocy rezerwowych ze względu na potrzeby Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej

0,0843

0,0876

3,9%

Część 83 „Rezerwy celowe”

752

Środki na finansowanie programu wieloletniego "Priorytetowe zadania
modernizacji technicznej Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej w ramach
programów operacyjnych"

0,0000

3,4835

100%

Inne

Inne

Inne niż ON części budżetu państwa

0,0354

0,0365

3,0%

 

Wydatki majątkowe

Projekt w 2013

Projekt w 2014

Zmiana

 

8,1688

8,1559

- 0,3%

Udział wydatków majątkowych w planowanych wydatkach MON

26,2%

25,7%*

* część 29 obrona narodowa plus część 83 "rezerwy celowe"

 

   Spośród szczegółowych wydatków wchodzących w zakres działu 752 „Obrona narodowa (działalność podstawowa Sił Zbrojnych RP)” warto wspomnieć o pozycji dotyczącej wydatków na zagraniczne misje pokojowe. W 2014 roku na ten cel zaplanowano kwotę w wysokości 292,7 mln PLN. To dużo mniej niż w tym roku, gdzie początkowo była to kwota 559,9 mln PLN, a po nowelizacji 453,1 mln PLN. Oczywiście redukcja ma związek z malejącym zaangażowaniem Polski w misję w Afganistanie, najważniejszego beneficjenta naszych wydatków na operacje zagraniczne.

   Z punktu widzenia zakupów dotyczących modernizacji technicznej Sił Zbrojnych, najbardziej istotne są planowane wydatki majątkowe. W roku przyszłym na ten cel zaplanowano 8,156 mld PLN (4,810 mld w ramach części 29 „Obrona Narodowa” i 3,345 mld PLN w ramach części 83 „Rezerwa celowa” na finansowanie rządowego programu wieloletniego) - to 25,7 % całości budżetu (środki MON plus program wieloletni). W poprzednich latach zrealizowane wydatki majątkowe wynosiły: 5,548 mld (22,2 % całości budżetu) w 2010 roku, 5,885 mld (22,2 %) w  2011 roku i 6,114 mld PLN (22,0%) w roku 2012. W tym roku na ten cel planowano wydatkować początkowo kwotę 8,168 mld PLN (26,2 %), a po nowelizacji budżetu kwota ta niestety zmalała do 6,292 mld PLN (22,5 %). Po raz kolejny więc MON stoi przed szansą znacznego zwiększenia udziału procentowego wydatków majątkowych ponad „magiczny” poziom 22 %. W roku 2013 to się nie udało, może przyszły rok będzie bardziej szczęśliwy.

 

Jeżeli zapadnie decyzja i powiodą się negocjacje cenowe z producentem, w 2014 roku dla potrzeb Lotnictwa Marynarki Wojennej zostaną zakupione morskie samoloty patrolowe bazujące na C-295. fot. Airbus Military.

Co będzie przedmiotem zakupów modernizacyjnych?

   W ramach czternastu rządowych, wieloletnich programów priorytetowych, finansowanych z 83 część budżetu "Rezerwy celowe", zakłada się:

  • W ramach programu „System obrony powietrznej” wydatkowanie 152 mln PLN. Z niewielkiej planowanej kwoty widać, że w 2014 roku nie przewiduje się jeszcze rozstrzygnięć w sprawie zakupów rakietowych systemów obrony przeciwlotniczej krótkiego (Narew) i średniego zasięgu (Wisła). Zarezerwowane środki zostaną prawdopodobnie przeznaczone na finansowanie już podpisanych umów na stacje radiolokacyjne Soła o wartości 150 mln PLN (planowana dostawa 2 egzemplarzy w 2014 roku i 6 kolejnych w 2015 roku) oraz na przenośne przeciwlotnicze zestawy rakietowe Grom (w tym roku podpisano umowę o wartości 81 mln PLN na dostawę 200 pocisków). Być może w przyszłym roku dojdzie także do podpisania umowy na dostawę przeciwlotniczych zestawów rakietowych Poprad, ale ich finansowanie prawdopodobnie rozpocznie sie dopiero w roku 2015.
  • W ramach programu „Śmigłowce wsparcia bojowego, zabezpieczenia i VIP” wydatkowanie 141 mln PLN. W grudniu 2011 Inspektorat Uzbrojenia (IU) zawarł z PZL-Świdnik umowę na dostarczenie polskiemu lotnictwu 4 (modernizacja) śmigłowców PZL W-3PL Głuszec, 5 dyspozycyjnych W-3WA VIP (z których do tej pory dostarczono 3 sztuki) i modernizację 10 innych wiropłatów, w tym 8 Mi-2. Wartość kontraktu wyceniono na 380 mln PLN. Zarezerwowane środki zapewnią kontynuację finansowania tej umowy. W przyszłym roku nie planuje się wydatków na pozyskanie 70 nowych śmigłowców wielozadaniowych, na które toczy się obecnie postępowanie przetargowe. Prawdopodobnie rozstrzygnięcie przetargu w którym uczestniczy Sikorsky (S-70 International Hawk), AgustaWestland (AW149) i Eurocopter (EC725 Caracal) nastąpi w połowie przyszłego roku, a pierwsze dostawy planowane są już od roku 2015, być może wówczas nastąpią także pierwsze płatności. Resort obrony może również liczyć się z podpisaniem kontraktu na śmigłowce dopiero w 2015 roku, przy dużej skali zlecenia samo rozstrzygnięcie wcale nie musi kończyć sprawy, a jest początkiem szczegółowych negocjacji. Bardzo prawdopodobne są także odwołania od wyników przetargu co dodatkowo wykluczałoby zakładany termin dostaw już od 2015 roku.
  • W ramach programu „Zintegrowane systemy wsparcia dowodzenia oraz zobrazowania pola walki – C4ISR” wydatkowanie 403,8 mln PLN. W ramach tego programu kontynuowane będą zakupy elementów systemu dowodzenia: Mobilnych Modułów Stanowisk Dowodzenia, aparatowni transmisyjnych i teleinformatycznych, wozów dowodzenia i wozów dowódczo-bojowych oraz systemu monitorowania położenia wojsk własnych (BMS/BFT) w pododdziałach wyposażonych w KTO Rosomak. Prowadzone będą także prace związane z zakończeniem wdrożenia taktycznego systemu transmisji danych LINK 16 oraz rozwój i modernizacja systemu obrony przed cyberatakami. Ze względu na poufny charakter tych zakupów, MON nie informuje publicznie o zakresie i wartości podpisanych umów.
  • W ramach programu „Modernizacja Wojsk Pancernych i Zmechanizowanych” wydatkowanie 0 PLN. Program nowej platformy pancernej Rydwan dopiero się rozpoczyna i w 2014 roku nie przewidziano jeszcze jego finansowania. Prowadzone będą prace projektowo-badawcze, ale ze środków pochodzących z części na badania i rozwój. Brak środków oznacza, że zakładana modernizacja czołgów Leopard 2A4 i zakup kolejnych wozów tego typu w Niemczech nie wchodzi w skład projektu rządowego, a będzie finansowany z budżetu resortu obrony.
  • W ramach programu „Zwalczanie zagrożeń na morzu” wydatkowanie 845,8 mln PLN. W planowanej kwocie znajdują się zapewne środki na pozyskanie kolejnych rakiet NSM dla Nadbrzeżnego Dywizjonu Rakietowego (być może również płatności na wzmiankowany od pewnego czasu zakup drugiego NDR) oraz finansowanie podpisanej w tym roku umowy na patrolowiec Ślązak (pierwszy etap o wartości 115,91 mln PLN) i prototyp niszczyciela min Kormoran II (pierwszy etap o wartości 693,72 mln PLN). Nic nie wskazuje na to, aby w przyszłym roku finansowane były projekty innych klas okrętów o których mowa w koncepcji modernizacji MW (prawdopodobnie rozpoczną się jednak przetargi na ich budowę).
  • W ramach programu „Rozpoznanie obrazowe i satelitarne” wydatkowanie 60,2 mln PLN. Środki zarezerwowane w roku 2014 na ten program są niewielkie (cały program zakłada wydatkowanie do 2022 roku 2,5 mld PLN). Dostawy nowych bezzałogowych systemów powietrznych planowane są dopiero od roku 2015. W przyszłym roku finansowane będzie więc prawdopodobnie utworzenie i wyposażenie Ośrodka Rozpoznania Obrazowego, który odpowiadać będzie za zarządzanie całym podsystemem rozpoznania obrazowego.
  • W ramach programu „Indywidualne wyposażenie i uzbrojenie żołnierza – TYTAN” wydatkowanie 40 mln PLN. Również w tym programie zarezerwowana kwota jest niewielka w stosunku do planowanej całości – 3,14 mld PLN, choć wydaje się wyższą niż tylko na potrzeby dopracowania projektu. Prawdopodobnie pozwoli na zakup kilkudziesięciu zestawów wyposażenia osobistego żołnierza przeznaczonych do prowadzenia testów i ewentualnie uruchomi proces zakupu nowego karabinka MSBS.
  • W ramach programu „Modernizacja Wojsk Rakietowych i Artylerii” wydatkowanie 319,2 mln PLN. W ramach tego programu powinna być finansowana głównie umowa podpisana w 2008 roku (z aneksem z 2012 roku) na pozyskanie do końca października 2015 kompletnego dywizjonowego modułu ogniowego, wyposażonego w 24 armatohaubice Krab kalibru 155 mm. W ramach tego programu finansowane może być także dostarczenie radiolokacyjnych zestawów rozpoznania artyleryjskiego Liwiec. Umowa na dostawę 7 zestawów o wartości 170 mln PLN podpisana w styczniu tego roku przewiduje dostarczenie pierwszego egzemplarza radiolokatora dopiero pod koniec 2015 roku, zakres płatności w 2014 roku nie powinien być znaczący. Finansowane prawdopodobnie będzie pozyskanie kolejnych Zautomatyzowanych Zestawów Kierowania Ogniem „Topaz” przeznaczonych dla dywizjonów artylerii rakietowej wyposażonych w wyrzutnie WR-40 Langusta. W ramach tego programu operacyjnego planuje się także dostarczenie Siłom Zbrojnym modułów ogniowych 120 mm moździerzy samobieżnych RAK wykorzystujących podwozie kołowe (Rosomak) i gąsienicowe (LPG). Praca rozwojowa na ich opracowanie kończy się w 2013 roku. W przyszłym roku prowadzone będą badania kwalifikacyjne prototypowych egzemplarzy, po czym powinna zostać podpisana umowa na dostawy, te rozpoczną się jednak dopiero w roku 2015.
  • W ramach programu „Symulatory i trenażery” wydatkowanie 205 mln PLN. Obecnie w ramach tego programu realizowana jest umowa na pozyskanie taktycznego system treningowego użycia broni strzeleckiej Śnieżnik i Śnieżnik-1. W 2014 roku za kwotę 24 mln PLN Siły Zbrojne otrzymać mają 3 kolejne zestawy, doposażony zostanie także jeden już użytkowany. W tym roku IU prowadził postępowania przetargowe na pozyskanie symulatora katapultowania z samolotu PZL-130 TC-II Orlik, wirtualnego systemu taktycznego pola walki, symulatora lotu samolotu MiG-29, oraz symulatora lotu śmigłowca SW-4 Puszczyk. Prowadzono także analizę rynku dotyczącą pozyskania symulatora lotu śmigłowca W-3 Sokół oraz dialogi techniczne dotyczące dostawy trenażera do nauki operatorów Radiolokacyjnego Zestawu Rozpoznania Artyleryjskiego Liwiec oraz komputerowego systemu dydaktycznego z oprogramowaniem do szkolenia obsług radarów NUR-15M, NUR-12ME i NUR-12M. Zaplanowane środki powinny zapewnić finansowanie umów.
  • W ramach programu „Samolot szkolno-treningowy AJT” wydatkowanie 240 mln PLN. We wrześniu tego roku IU zakończył etap negocjacji technicznych w postępowaniu na pozyskanie 8 (z opcją 4 dodatkowych) odrzutowych samolotów szkolno-treningowych AJT wraz z innym wyposażeniem szkolnym. Obecnie trwa etap składania ostatecznych ofert. Rozstrzygnięcie postępowania powinno nastąpić w I kwartale 2014 roku. Przyjęty na 2014 rok poziom finansowania tego zadania zakłada już pierwszą płatność, co pozwala mieć nadzieję, że zgodnie z planem dojdzie do zawarcia umowy, a pierwsze samoloty zostaną dostarczone w 2016 roku.
  • W ramach programu „Samoloty transportowe” wydatkowanie 452,5 mln PLN. W ramach tego programu realizowane są dwie umowy, na dostawę 5 samolotów C-295M CASA (z których do tej pory dostarczono 3 sztuki) oraz na dostawę 8 samolotów M-28B/PT Bryza (Glass Cockpit) wraz z symulatorem lotu (z których do tej pory dostarczono 7 samolotów). Do końca bieżącego roku powinny zostać dostarczone brakujące samoloty obu typów, natomiast w 2014 roku powinien być przekazany symulator lotu Bryzy. Finansowanie samolotów CASA (kwota 300 mln PLN) było zaplanowane na rok 2013, jednak w wyniku cięć budżetowych prawdopodobnie zostanie przeniesione na rok 2014.
  • W ramach programu „Kołowe Transportery Opancerzone Rosomak” wydatkowanie 607,8 mln PLN. Dzięki podpisanym w lipcu tego roku porozumieniom między WZM Siemianowice i Patria Land Systems możliwa stała się dalsza produkcja KTO Rosomak w Polsce. Do końca tego roku MON deklaruje podpisanie zamówienia na kolejne transportery. Zarezerwowana kwota pozwoli na wyprodukowanie w przyszłym roku kilkudziesięciu nowych Rosomaków, choć wielkość produkcji będzie poniżej maksymalnych możliwości siemianowickich zakładów (w szczytowym okresie do 16 wozów miesięcznie).
  • W ramach programu „Przeciwpancerne pociski kierowane Spike” wydatkowanie 16,2 mln PLN. Podpisana w 2003 roku umowa na produkcję 264 wyrzutni i 2675 przeciwpancernych pocisków Spike kończy się w 2013 roku. Od 2015 do 2018 roku ma trwać kolejny etap zakupu pocisków w liczbie 250 sztuk rocznie jednak pod warunkiem, że będzie to wersja zmodyfikowana oraz nastąpi ich integracja z wieżą Hitfist transportera Rosomak i z nowymi wieżami bezzałogowymi dla gąsienicowego bwp i KTO Rosomak. Finansowanie programu pozwolić może jedynie na produkcję kilkudziesięciu pocisków i podtrzymanie zdolności produkcyjnych zakładów w przyszłym roku.
  • W ramach programu „Rozpoznanie patrolowe” wydatkowanie 0 mln PLN. W ramach tego programu planuje się pozyskanie lekkich opancerzonych transporterów rozpoznawczych (IU w 2013 roku zapoczątkował analizę rynku), pojazdów rozpoznawczych dla pododdziałów dalekiego rozpoznania, mobilnych bezzałogowych pojazdów rozpoznania (IU w 2013 r. rozpoczął analizę rynku) oraz systemów informatycznych wspierających rozpoznanie. W 2014 roku nie planuje się jeszcze finansowania tych zadań.

     Łącznie wszystkie wydatki przewidziane na rok 2014 w ramach 14 wieloletnich programów priorytetowych zamkną się kwotą 3,483 mld PLN.

 

Zakupy Rosomaków to od kilku lat stała pozycja w budżecie MON. Nie inaczej będzie w roku 2014, na ich zakup zaplanowano kwotę blisko 608 mln PLN. fot. Mariusz Cielma.

   Zakupy w ramach 14 wieloletnich programów priorytetowych to jedynie część wydatków na modernizację techniczną sił zbrojnych. Drugim filarem są wydatki majątkowe zapisane w budżecie w części 29 „Obrona Narodowa”. W przyszłym roku będzie to kwota 4,810 mld PLN. Tylko część z niej zostanie przeznaczona na modernizację techniczną, autor jednak nie posiada informacji jak duża to będzie część. Tą wartość można jednak zgrubnie oszacować na podstawie tegorocznego projektu budżetu MON. W 2013 roku zakładano z wydatków majątkowych o wartości 8,168 mld PLN przeznaczyć na zakup uzbrojenia i sprzętu wojskowego kwotę 6,304 mld PLN. Pozostałe potrzeby określono na kwotę 1,864 mld PLN (w dużej mierze inwestycje budowlane). Jeśli założymy, że w roku 2014 te pozostałe potrzeby są na takim samym poziomie, to na zakup uzbrojenia i sprzętu wojskowego w budżecie bezpośrednio przekazanym MON pozostaje kwota 2,946 mld PLN. Tu jednak należy wziąć pod uwagę, że w roku 2013 redukcja wydatków majątkowych, o której tylko wiemy, że nie dotyczyła najważniejszych programów realizowanych przez Siły Zbrojne wynosiła 1,138 mld PLN. Wydatki te prawdopodobnie (co najmniej w części) będą musiały zostać poniesione w roku 2014. Jakich zakupów możemy spodziewać się z tych środków?

   Po pierwsze należy brać pod uwagę zakupy planowane na rok 2013 i przeniesione w wyniku cięć na rok przyszły. Listę tą otwiera prawdopodobny zakup 3 samolotów dozoru morskiego bazujacych na płatowcu C-295. W 2013 roku planowano wydatkować na ten cel kwotę 135 mln PLN. Finalizacji powinna doczekać się także sprawa zakupu w Niemczech partii 119 czołgów Leopard 2 (105 w wersji A5 i 14 w wersji A4) oraz wyposażenia brygadowego dla kolejnego związku ciężkiego (mosty towarzyszące, środki łączności, uzbrojenie pokładowe, samochody itp.). Na ten cel w 2013 roku rezerwowano kwotę 144 mln PLN. Kolejnym wydatkiem na kwotę 170 mln PLN, który nie doczekał się realizacji w roku 2013, był zakup systemów informatycznych i oprogramowania oraz remonty i wdrożenie węzłów informatycznych.

   Jeżeli sprawdzą się obietnice MON i do końca 2013 roku zostanie zawarta umowa na dostawę 866 samochodów średniej ładowności i wysokiej mobilności, to w przyszłym roku powinny rozpocząć się ich dostawy. Wartość tej umowy szacuje się na 300-400 mln PLN, gdy podzielimy to na 5 lat realizacji, otrzymamy 60-80 mln PLN rocznie.

   Następnym wydatkiem mogą być koszty związane z remontem jednej fregaty typu Oliver Hazard Perry. W celu realizacji tego zadania w tym roku rozpoczęto postępowanie w trybie FMS, a w ostatnich dniach poinformowano o otrzymaniu oferty LOA (ang. Letter of Offer and Acceptance). Jeżeli oferta zostanie zaakceptowana prawdopodobnie pierwsze wydatki z nią związane mogą mieć miejsce w przyszłym roku.

   Z przyszłorocznego budżetu możliwe jest także finansowanie zakupu trzech pierwszych zmodyfikowanych stacji radiolokacyjnych NUR-15M, których wartość określono na 105,4 mln PLN. Ich dostawa ma nastąpić w 2015 roku i jest efektem umowy podpisanej w styczniu tego roku. W przyszłym roku zakończy się także realizacja wartej 126 mln PLN umowy na modernizację 16 samolotów MiG-29, co prawdopodobnie także oznacza konieczność płatności przynajmniej części z tej sumy.

   To oczywiście nie jest pełny obraz planowanych modernizacji, wymieniono jedynie pozycje najbardziej kosztowne związane z wydatkami majątkowymi i mające swoje źródło w już publikowanych informacjach. Jak co roku, z wydatków bieżących finansowane będą także zakupy amunicji i materiałów wybuchowych (w 2013 roku planowano przeznaczyć na ten cel 382 mln PLN) oraz remonty sprzętu wojskowego (w 2013 roku kwota 1 mld PLN). Jak widać, plany na rok 2014 są praktycznie na takim samym poziomie, jak w 2013 roku (przed nowelizacją budżetu).

 

Planowane do zakupu z rezerw Bundeswehry czołgi Leopard 2A5 mimo, że w wersji liczącej już sobie kilkanaście lat stanowić powinny rzeczywiste zwiększenie potencjału polskiej armii. fot. Mariusz Cielma.

Podsumowanie

   Planowana na 2014 rok kwota budżetu na obronność jest zgodna z ustawową zasadą 1,95% PKB i wynosi 32 mld PLN, czyli około 10 mld USD. W Europie więcej na ten cel wydaje tylko Rosja, Wielka Brytania, Francja, Niemcy, Włochy, Turcja i Hiszpania. Problem polega jednak na tym, że w ostatnich latach rzeczywiste wydatki na koniec roku były znacznie poniżej planowanego poziomu. Czy w 2014 roku uda się przełamać tą niemoc, czas pokaże, ale jeżeli poważnie myśli się o realizacji przyjętego Planu Modernizacji Technicznej Sił Zbrojnych w latach 2013-22 (PMTSZ), należy poprawić efektywność wydatkowania dostępnych środków i z planu 2014 skutecznie wykorzystać przyznane środki. Drugi raz z rzędu nie może być mowy o nowelizacji (redukcji) budżetu na wydatki obronne, po raz kolejny nie może być powtórzenia sytuacji związanej z nieskutecznością procedur zakupowych.

   Ciekawe wnioski natomiast wynikają z analizy zapisów ustawy o przebudowie i modernizacji technicznej oraz finansowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej w zakresie nowo dodanego z inicjatywy Prezydenta art. 7 ust. 2a dotyczącego obrony przeciwrakietowej i przeciwlotniczej.

   Artykuł ten mówi, że „W latach 2014-2023 na sfinansowanie wyposażenia Sił Zbrojnych w środki obrony przeciwrakietowej i przeciwlotniczej w ramach systemu obrony powietrznej przeznacza się wydatki budżetowe z części budżetu państwa "obrona narodowa" co najmniej w wysokości sumy corocznych przyrostów planowanych wydatków tej części budżetu, [...]” (warto zwrócić uwagę, że PMTSZ obejmuje lata 2013-2022, rządowy program wieloletni 2014-2022, natomiast wspomniany ustawowy zapis o obronie powietrznej lata 2014-2023).

Wydatki na kontyngenty ekspedycyjne w latach 2014-2022 powinny być wieloktrotnie mniejsze niż w poprzedniej dekadzie, warto aby środki z tego tytułu zasilliły programy modernizacyjne. fot. Tomasz Kwasek.

   W tym miejscu warto zauważyć pewien "zabieg prawny", który można zinterpretować następujaco. Wartość części budżetu państwa "obrona narodowa" (część 29) w roku 2014 (28,261 mld PLN) okazuje się mniejsza niż była w roku 2013 (31,171 mld PLN), ponieważ dużą część środków z tego działu (3,4835 mld PLN) wydzielono do rezerwy celowej (część 83 budżetu) na realizację wieloletnich programów priorytetowych. Dzięki temu zabiegowi nie ma przyrostu wydatków w części budżetu „Obrona Narodowa”. Gdyby to co jest w rezerwie celowej znalazło się w części 29 „Obrona Narodowa”, zgodnie z ustawą w latach 2014-2023 na systemy obrony przeciwrakietowej i przeciwlotniczej należałoby przeznaczyć kwotę 0,573 mld PLN (przyrost z roku 2014) plus sumę przyrostów w latach 2015-2023. Dzięki wydzieleniu rezerwy celowej w praktyce eliminuje się znaczenie tej części art. 7 ust. 2a – przy takim zabiegu żadnych przyrostów nie będzie. Utrzymanie zasady wydzielania rezerwy celowej w kolejnych latach spowoduje, że przynajmniej w tych latach roku nie będzie obowiązku (wynikającego z tej części art. 7 ust. 2a) przeznaczania jakichkolwiek środków na systemy obrony przeciwrakietowej i przeciwlotniczej.

   Jest jeszcze druga część art. 7 ust. 2a mówiąca o tym, że „[...], nie mniej jednak niż 20% środków przeznaczonych na modernizację techniczną w okresie realizacji przedmiotowego zadania, z uwzględnieniem polskiego przemysłowego potencjału obronnego”. Niestety zapis ten także dotyczy sumy wydatków w całym okresie realizacji programu od 2014 do 2023 roku. Efekt jest taki, że ustawa nie określa, ile w roku 2014 należy przeznaczyć minimalnie na systemy obrony przeciwrakietowej i przeciwlotniczej. Formalnie więc, wydatki zaplanowane w przyszłym roku na „System obrony powietrznej” w wysokości tylko 152 mln PLN są zgodne z ustawą. Problem jednak będzie narastał w kolejnych latach. Zgodnie z przyjętym przez rząd programem wieloletnim, na obronę powietrzną w latach 2017-2022 należy przeznaczyć 25,188 mld PLN, co daje średnio kwotę około 4,2 mld PLN rocznie, czyli więcej niż w przyszłym roku na wszystkie programy wieloletnie. Czy to jest realne? Na to pytanie z pewnością będzie musiał sobie odpowiedzieć kolejny rząd.

    Drugą istotną innowacją w stosunku do budżetów z poprzednich lat jest ustanowienie opisanego dosyć szczegółowo wieloletniego programu rządowego związanego z modernizacją techniczną. Wykonanie 14 strategicznych zadań niesie ze sobą duże ryzyko związane z komplikacjami przy ich realizacji (opóźnienia itp.). Stąd szef resortu obrony otrzymał możliwość stosunkowo swobodnego przepływu środków pomiędzy każdym z programów, w miarę potrzeb, do maksymalnej przewidzianej w danym roku na cały rządowy program kwoty (w 2014 roku jest to 3,483 mld PLN). Dodatkowo, niewykorzystana w rocznym okresie rozliczeniowym kwota jest przenoszona na rok kolejny, wraz z końcem 31 grudnia nie ulega przepadkowi i w dalszym ciągu pozostaje w gestii realizujących program. To istotne novum w finansowaniu wojskowej modernizacji.

   Na zakończenie można zadać sobie pytanie, czy dzięki planowanym zakupom polska armia w 2014 roku zwiększy znacząco swój potencjał obronny pomimo wydatkowania rekordowych ponad 8 miliardów PLN? Zapewne zdania będą podzielone, powyższy artykuł powinien pozwolić na wyrobienie własnego zdania przez każdego z Czytelników.

Tomasz Dmitruk




Rejestracja

Funkcja chwilowo niedostępna

×

Logowanie

×

Kontakt

×
Amerykański batalion – garnizon Mazury

Amerykański batalion – garnizon Mazury

Wydarzenia ostatnich miesięcy zdynamizowały dyskusję, nie tylko w naszym kraju, ale w Europie, czy nawet u sojuszników za oceanem, na temat obecnoś...

więcej polecanych artykułów