Serwis używa cookies. Korzystając z serwisu wyrażasz zgodę na używanie cookies, zgodnie z aktualnymi ustawieniami przeglądarki. Zapoznaj się z polityką prywatności.
zamknij   

szukaj

2011-10-29 08:48:05

Wyrzutnia pocisków rakietowych WP-8z

     Sformowanie w połowie 1957 roku w ludowym Wojsku Polskim dywizji powietrznodesantowej wymusiło stworzenie pododdziału wsparcia artyleryjskiego. Zgodnie z etatem 2/234 z 15 czerwca 1957 roku powstał 5. dywizjon artylerii (przemianowany następnie na 5. dywizjon artylerii mieszanej).

      Liczący 368 żołnierzy pododdział składał się wówczas z dwóch baterii moździerzy kalibru 120 mm, dwóch baterii dział bezodrzutowych kalibru 107 mm, baterii szkolnej (rozwiązana w 1959 roku), plutonu dowodzenia i plutonu transportowo-gospodarczego. Uzbrojenie obejmowało 13 moździerzy kalibru 120 mm, 2 moździerze kalibru 82 mm, 13 dział bezodrzutowych B-11 kalibru 107 mm, 2 działa bezodrzutowe B-10 kalibru 82 mm. Jak na potrzeby związku taktycznego typu dywizja (o rzeczywistym potencjale brygady powietrznodesantowej) nie było to wystarczające, tym bardziej, że podobne systemy tylko mniejszych kalibrów stanowiły uzbrojenie także batalionów powietrznodesantowych. Słusznie uznano, że artyleria rakietowa znacząco wzmocni potencjał dywizjonu artylerii.

       W latach 1959 i 1960 zespół konstruktorów (mjr mgr inż. Bronisław Habaj, mjr mgr inż. Marian Orbidan, por. inż. Mieczysław Olszak, por. inż. Ignacy Witczak) Centralnego Naukowo-Badawczego Poligonu Artyleryjskiego w Zielonce koło Warszawy opracował lekką wyrzutnię pocisków rakietowych kalibru 140 mm. Prac nie realizowano od zera, na warsztat wzięto elementy z kilku typów uzbrojenia: samobieżnej wyrzutni BM-14 (wyrzutnia), 45 mm armaty przeciwpancernej wz. 42 (łoże i podwozie) i 76 mm armaty dywizyjnej wz. 42 (przyrządy celownicze). Pozwoliło to na szybkie opracowanie rozwiązania, a co równie ważne racjonalnego z punktu widzenia ekonomii (wykorzystanie składników uzbrojenia już nieefektywnego). Wyrzutnię artyleryjską WP-8z w 1961 roku wprowadzono do uzbrojenia 5. dywizjonu. Wraz z 35. dywizjonem artylerii samobieżnej (działa ASU-85) stanowiła ona na długie lata wsparcie ogniowe batalionów powietrznodesantowych w zwalczaniu celów powierzchniowych. Przykładowo podczas operacji „Dunaj” w 1968 r. działania pododdziałów 6. Dywizji wspierało 12 wyrzutni WP-8z. Z dostępnych informacji wynika, że 5. dywizjon posiadał łącznie 3 baterie rakietowe z 18 wyrzutniami. Z WP-8z próbowano zrobić przedmiot eksportu, prezentowano ją przedstawicielom armii chilijskiej i peruwiańskiej (1973 rok). Jeszcze w pierwszej połowie lat 80-tych XX wieku były na wyposażeniu 5. dam-u po czym wycofano je z szeregów „czerwonych-beretów”.

Wyrzutnia WP-8z na ekspozycji plenerowej Muzeum WP w Warszawie, fot. Mariusz Cielma.

     WP-8z to zespół ośmiu gładkościennych prowadnic rurowych rozmieszczonych w dwóch rzędach po cztery w ramie o kunstrukcji rurowej. Z lewej strony ramy umieszczono przyrządy celownicze w postaci celownika mechanicznego i kątomierza działowego, zabezpieczone przed uszkodzeniami mechanicznymi i strumieniem gazów pocisków blaszaną osłoną. Wyrzutnię osadzono na łożu z ręcznymi mechanizmami naprowadzania wyrzutni w obu płaszczyznach. Mobilność zapewniało dwukołowe, resorowane sprężynami (wyłączane w położeniu bojowym) podwozie wsparte dwoma rozstawnymi ogonami i przednią podporą stabilizującą. Względy bezpieczeństwa zadecydowały o elektrycznym, sterowanym odpalarką, wystrzeliwaniu pocisków z maksymalnej odległości do 45 metrów od wyrzutni. Włączenie napięcia powodowało odpalenie pironabojów PP-9, które inicjowały pracę silników rakietowych. Pociski odpalane były pojedynczo lub salwami o regulowanej ich liczbie. Stosowano pociski odłamkowo-burzące M-14-OF o długości 1085 mm, masie 39,6 kilograma i ponad 4 kilogramowej głowicy bojowej. Pocisk zawierał głowicę z materiałem kruszącym i silnik na stały materiał pędny. M-14-OF po opuszczeniu prowadnic stabilizowany był w locie obrotowo dzięki dziesięciu dyszom (osiem ustawionych pod kątem) umieszczonym dookoła w dnie komory spalania. Jego maksymalna prędkość to 400 m/s.

     Jak przystało na uzbrojenie spadochroniarzy, WP-8z mogła być zrzucana z samolotów transportowych na platformach desantowych. Już na ziemi jako ciągnika używano lekkiego samochodu osobowego, w naszych warunkach był to przede wszystkim GAZ-69. Po pozytywnych doświadczeniach z wyrzutnią WP-8z opracowano jej bardziej skomplikowany wariant morski nazwany WM-18. Znalazła się ona na pokładach średnich okretów desantowych.

Dane taktyczno-techniczne WP-8z:

kaliber [mm] 140,4
długość w położeniu marszowym [m] 3,52
szerokość [m] 1,615
wysokość [m] 1,38
prześwit [m] 0,23
długość prowadnicy [m] 1,37
masa wyrzutni nie załadowanej [kg] 750
masa wyrzutni załadowanej [kg] 1070
kąt podniesienia wyrzutni w pionie [stopnie] -12/+50
kąt obrotu wyrzutni w poziomie [stopnie] 28
maksymalna donośność [m] 9810
przejście z położenia marszowego w bojowe [sekund] 60
przejście z położenia bojowego w marszowe [sekund] 120
odpalenie 8 pocisków salwą [sekund] 10
załadowanie wyrzutni pociskami [sekund] 90
 prędkość holowania po drogach utwardzonych (polnych) [km/h]  60 (25)

Mariusz Cielma




Rejestracja

Funkcja chwilowo niedostępna

×

Logowanie

×

Kontakt

×
Bojowy wóz rozpoznawczy Svatawa (BWR-1S/BPzV/BPsV)

Bojowy wóz rozpoznawczy Svatawa (BWR-1S/BPzV/BPsV)

Gdy w armiach potencjalnego przeciwnika - NATO, w latach 80-tych XX wieku rozpoznanie ogólnowojskowe realizowano poprzez kołowe czy to gąsienicowe ...

więcej polecanych artykułów