2022-12-07 10:22:12
Eskadra Bielików w komplecie
W sierpniu br. do Polski przyleciały cztery ostatnie z dotychczas zamówionych 16 samolotów szkolenia zaawansowanego M-346 Master (polska nazwa Bielik) o numerach 7713-7716. Od 28 sierpnia do 29 października br. maszyny były poddawane procesowi zdawczo-odbiorczemu, który przeprowadził personel latający i naziemny, przeszkolony w zakresie obsługi M-346. Dokonano inspekcji wizualnej oraz przeprowadzono testy naziemne. Specjaliści sprawdzili samoloty w powietrzu oraz zweryfikowali poprawność dokumentacji technicznej. Statki powietrzne zostały przyjęte, a pierwsze ich loty miały miejsce po procesie rejestracji 9 listopada tego roku. Obecnie polska flota Bielików składa się z pełnej eskadry, czyli 16 maszyn. Znajdują się one na wyposażeniu 41. Bazy Lotnictwa Szkolnego z Dęblina, wchodzącej w skład 4. Skrzydła Lotnictwa Szkolnego.
Jeden z 16 polskich samolotów M-346 Bielik. Fot. DGRSZ.
Cztery nowe sztuki Bielików nieznacznie różnią się od tych, które zostały dostarczone do 2020 roku. Modyfikacji poddane zostało oprogramowanie systemu awionicznego. Równolegle do prac odbiorczych personel Leonardo dokonał modyfikacji wstecznej systemów wcześniej dostarczonych samolotów o numerach 7701-7712.
Samoloty M-346 są częścią Zintegrowanego Systemu Szkolenia Zaawansowanego AJT (Advanced Jet Trainer). Pojawiły się w Siłach Powietrznych RP w 2016 roku, jako następcy legendarnego samolotu szkolnego TS-11 Iskra. W 2018 roku oficjalnie nadano im imię Bielik. Maszyny wykorzystywane są do kształcenia podchorążych Lotniczej Akademii Wojskowej. Dzięki samolotom szkolenia zaawansowanego Siły Powietrzne RP mogą w pełni samodzielnie kształcić przyszłych pilotów nowoczesnych samolotów bojowych, jak F-16 i F-35, a przez to zrezygnować z kosztownego szkolenia za granicą. M-346 są eksploatowane przez Siły Powietrzne: Włoch, Izraela, Polski i Singapuru.
Pierwsze 8 samolotów M-346 (o numerach 7701-7708) dostarczono w latach 2016-2017 na postawie zamówienia z 27 lutego 2014 roku o wartości 1,436 mld PLN brutto, które obejmowało także pozyskanie m.in.: pełnego symulatora lotu FMS (Full Mission Simulator), uproszczonego symulatora lotu FTD (Flight Training Device) oraz symulatora katapultowania i procedur awaryjnych (EPT).
Kolejne 4 egzemplarze M-346 (o numerach 7709-7712) dostarczono w 2020 roku na mocy umowy o wartości 600 mln PLN brutto zawartej z włoską firmą Leonardo 27 marca 2018 roku. Kontrakt ten został aneksowany 14 grudnia 2018 roku, co zwiększył jego wartość o 675,4 mln PLN brutto. Na podstawie tego aneksu w sierpniu br. firma Leonardo dostarczyła 4 następne (i ostatnie jak dotąd) M-346 (o numerach 7713-7716). Umowa z 2018 roku obejmował również pozyskanie 7 stanowisk Simulation Based Training zwiększających funkcjonalność systemu szkolenia pilotów. Łącznie pozyskanie wszystkich 16 samolotów M-346 kosztowało budżet MON ponad 2,7 mld PLN brutto.
M-346 charakteryzuje się rozpiętością skrzydeł wynoszącą 9,72 m, długością 11,49 m, wysokością 4,76 m i powierzchnią nośną 23,52 m2. Jego masa startowa to 7,5 tony, a maksymalna startowa 9,6 tony. Napęd stanowią dwa silniki turboodrzutowe Honeywell F124-GA-200 o maksymalnym ciągu 2.850 kg każdy. Samolot osiąga prędkość maksymalną 1090 km/h, prędkość wznoszenia 117 m/s i pułap praktyczny 13715 m. Jego zasięg maksymalny w konfiguracji gładkiej wynosi 1980 km, a ze zbiornikami zewnętrznymi 2720 km. Konstrukcja została zaprojektowana dla dopuszczalnych przeciążeń + 8/ - 3 g.
(TD z wykorzystaniem komunikatu 4. SLSzk.)
