2022-06-08 06:43:16
Kraby trafiają nad Dniepr
Początkowe doniesienia medialne potwierdzono w dniu wczorajszym. Spółkę Huta Stalowa Wola odwiedził 7 czerwca premier Mateusz Morawiecki, minister aktywów państwowych Jacek Sasin oraz szef resortu obrony Mariusz Błaszczak. Decydenci zapewniali o znaczeniu zakładów ze Stalowej Woli oraz całego polskiego przemysłu obronnego, ale przede wszystkim wizyta stała się okazją do poinformowania o największym od dekad eksportowym kontrakcie zbrojeniowym. Ukraina zakupi wytwarzane w naszym kraju armatohaubice Krab, a w praktyce moduły dywizjonowe znane pod kryptonimem Regina.
W ostatnich dniach informacje o przekazaniu w maju przez stronę polską z zasobów Sił Zbrojnych RP jednego modułu dywizjonowego z 18 haubicami Krab, prowadzonych negocjacjach, a w końcu i sprzedaży trzech kolejnych modułów artyleryjskich pojawiły się w mediach (Informacyjna Agencja Radiowa, Dziennik Gazeta Prawna). To wymagało weryfikacji, co stało się wczoraj podczas wizyty polityków, ale i z minimalnym zakresem informacji.
Z obszaru tych konkretniejszych warto przytoczyć wicepremiera Jacka Sasina, który poinformował, że wartość zlecenia wynieść ma 2,7 mld PLN. Sasin przekazał także, że jego resort prowadzi prace nad zwiększeniem możliwości wytwórczych polskiej zbrojeniówki, szacując takie potrzeby tylko w przypadku HSW na ok. 300 mln PLN. Zakup przez Ukrainę prawdopodobnie kolejnych 54-56 haubic (trzy dywizjony po 18 egzemplarzy) plus sprzęt towarzyszący, finansowany ma być ze środków własnych nabywcy jak i funduszy Unii Europejskiej (dotychczas na ten cel Bruksela przeznaczyła 2 mld euro). Pomimo wizyty tak ważnych osób, natomiast brak jestinformacji o harmonogramie dostaw oraz specyfikacji sprzętowej modułu ogniowego zakontraktowanego na potrzeby ukraińskiej artylerii.
Dotychczas HSW S.A. przekazać miała dla Wojska Polskiego 80 armatohaubic Krab z wozami dowodzenia, amunicyjnymi oraz remontowymi dla trzech dywizjonów z 11., 5. i 23. Pułku Artylerii oraz jednej baterii 14. dywizjonu artylerii samobieżnej Brygady Podhalańczyków. W czerwcu br. do przekazania dla 14. das przewidziana była kolejna ich bateria. Do realizacji ze zlecenia zakontraktowanego w grudniu 2016 roku (plus aneks z grudnia 2020 roku) pozostały zatem 42 Kraby plus sprzęt towarzyszący. Wiadomo również, że HSW otrzymała od Agencji Uzbrojenia zaproszenie do negocjacji kolejnych 48 haubic plus sprzęt towarzyszący (dwa moduły dywizjonowe).
Średniorocznie zdolności produkcyjne wykonawcy i organizacyjne wojska do wdrożenia dotychczas pozwalały na przekazywanie dwóch baterii Krabów. Z powyższego więc widać, że proces modernizacji i rozbudowy Wojsk Rakietowych i Artylerii oraz realizacja kontraktu ukraińskiego wymaga przyspieszenia dostaw sprzętu, a temu służyć miała między innymi wizyta ministra Mariusza Błaszczaka w Korei Południowej, gdzie weryfikowane miały być możliwości dostaw z tego kraju podwozi pod działa, co oczywiście zwolniłoby pewne zasoby produkcyjne. Wszystkie te działania wszystko wymagają jednak czasu. Jeżeli ukraińska armia otrzymać ma sprzęt z nowej produkcji, można szacować, że realizacja zlecenia zajmie (optymistycznie nawet oceniając) przynajmniej dwa lata, co z perspektywy sytuacji na froncie i ponad 100 dni wojny wydaje się trudne do akceptacji. Nie można zatem także wykluczyć szybszych dostaw sprzętu artyleryjskiego pochodzącego jednak ponownie z zasobów Wojska Polskiego, a jego uzupełniania bieżącymi dostawami z tzw. kontraktu ukraińskiego. Można chyba sobie wyobrazić polityczną, po czym i wojskową akceptację dla takiego scenariusza. Warto także dodać, że na chwilę obecną brak jest w zasadzie materiału fotograficznego potwierdzającego wykorzystanie przez Ukraińców systemu Krab (nie licząc jednego, wykadrowanego zdjęcia wozu dowodzenia w nieznanej jednak lokacji). Znając specyfikę działań propagandowo-informacyjnych na wschodzie, takie wkrótce powinny się pojawić. Ukraina prowadzi na pewną skalę proces westernizacji na kaliber 155 mm swojej artylerii lufowej, do czego głównie przyczynia się dostawa prawie 120 haubic holowanych M777, ale i samobieżne M109, CAESAR czy wkrótce także 12-działowy dywizjon PzH2000.
Nie wiadomo na jakiej zasadzie przekazano stronie ukraińskiej dywizjon 18 haubic z zasobów Sił Zbrojnych RP. Zasadnym wydaje się zebranie i zabranie sprzętu po jednej „ukraińskiej” baterii z każdego z trzech pułków artylerii. Nie zakłóca to szkolenia i spójności organizacyjnej istniejących jednostek. Warto dodać, że typowy moduł ogniowy Regina w Wojsku Polskim składa się z 24 haubic Krab, dwóch wozów dowódczo-sztabowych szczebla dywizjon, 9 dowódczych, 6 amunicyjnych i jednego do remontu uzbrojenia i elektroniki. Całość spina zautomatyzowany system kierowania ogniem TOPAZ w najnowszej jego odsłonie. W przypadku dostaw ukraińskich, prócz samych haubic, zainteresowanie wzbudzać powinna również specyfikacja środków dowodzenia, wsparcia i zabezpieczenia. Prawdopodobne jest, że artylerzyści naszego sąsiada pozyskują system TOPAZ, choć zapewne w zmodyfikowanej postaci.
Moduł ogniowy Regina, znany lepiej jako Krab od kryptonimem haubicy, zaliczyć należy do grupy atrakcyjnych eksportowo produktów polskiej zbrojeniówki. Z obszaru przemysłu państwowego warto jeszcze wymienić w niej z pewnością przeciwlotnicze Pioruny oraz karabinki Grot, których ponad 10 tysięcy w ramach donacji otrzymała Ukraina (i zakupiła kolejne w wersji A2). Obok Stanów Zjednoczonych i Wielkiej Brytanii, nasz kraj należy do czołówki państw wspierających materiałowo ukraińskie siły zbrojne, i bardzo dobrze.
(MC)
fot. kpr Wojciech Król/CO MON
