2026-01-11 00:02:43
Realizacja inwestycji związanych z polsko-amerykańską współpracą wojskową
Podczas posiedzenia Sejmowej Komisji Obrony Narodowej w dniu 8 stycznia br. przedstawiono również informację na temat inwestycji wojskowych na terytorium Polski realizowanych na podstawie polsko-amerykańskiej umowy o wzmocnionej współpracy obronnej EDCA (Enhanced Defence Cooperation Agreement) podpisanej i ratyfikowanej w 2020 roku. Wynika z niej, że z zaplanowanych do realizacji łącznie 115 inwestycji, prace zakończono dla 4 inwestycji, dla 51 inwestycji prace trwają, a dla 4 kolejnych inwestycji prace mają rozpocząć się w 2026 roku. Do dziś w związku z realizacją umowy EDCA wydatkowano łącznie 2,4 mld PLN, a w 2026 roku w planie finansowym ujęto wydatki w wysokości 735 mln PLN.

Jedna z czterech zakończonych inwestycji zrealizowanych w ramach umowy EDCA dotyczy budowy dużego magazynu paliwowego w Powidzu do przechowywania blisko 6 tys. m3 paliwa. Fot. IWspSZ.
Informacje dla posłów w imieniu MON przedstawili wiceminister w MON Paweł Zalewski oraz Szef Inspektoratu Wsparcia Sił Zbrojnych gen. dyw. Dariusz Mendrala.
Zaplanowane w umowie EDCA inwestycje mają na celu tworzenie warunków do zapewnienia stałej i rotacyjnej obecności wojsk amerykańskich w Polsce oraz uzyskania zdolności do szybkiego przyjęcia sojuszniczych sił wzmocnienia (nie tylko amerykańskich). Umowa przewiduje realizację łącznie 115 inwestycji (projektów infrastrukturalnych) w 12 lokalizacjach, przy czym lokalizacja dla miejsc stacjonowania elementów Pancernej Brygadowej Grupy Bojowej ABCT obejmuje 5 miejscowości.
Poniżej podano lokalizacje planowanych inwestycji oraz planowane ich liczby:
- Poznań (dowództwo V Korpusu, 5 inwestycji);
- Powidz (baza sił lotniczych, magazyny LTESM-C, komponent Brygady Lotnictwa Bojowego CAB, Batalion Wsparcia Bojowego CSSB, komponent sił specjalnych, 14 inwestycji);
- Żagań, Świętoszów, Trzebień, Pstrąże, Toruń (miejsca stacjonowania elementów Pancernej Brygadowej Grupy Bojowej ABCT, 14 inwestycji);
- Lotnisko Wrocław-Strachowice (lotnicza baza załadunkowo-rozładunkowa (ADOP) zdolna do przyjęcia 4 samolotów C-5 Galaxy dziennie, 17 inwestycji);
- Lotnisko Kraków-Balice (baza zapasowe dla bazy ADOP z Wrocławia, 9 inwestycji);
- Lotnisko Katowice-Pyrzowice (baza zapasowe dla bazy ADOP z Wrocławia, 8 inwestycji);
- Drawsko Pomorskie (Centrum Szkolenia Bojowego, 3 inwestycje);
- Mirosławiec (baza eskadry bezzałogowych statków powietrznych, 12 inwestycji);
- Lubliniec (obiekty sił specjalnych, 1 inwestycja);
- Biedrusko (obiekt obsługi sprzętu oraz parking dla wysuniętego dowództwa V Korpusu US Army, 1 inwestycja).
Choć lokalizacje te nie zostały wymienione w Sejmie RP, to początkowo umowa EDCA obejmowała także:
- Łask (baza dla bezzałogowych statków powietrznych, 19 inwestycji);
- Dęblin (zapasowa baza dla bezzałogowych statków powietrznych, 12 inwestycji).
Dopiero licząc z nimi otrzymujemy 12 lokalizacji i 115 inwestycji.

Inna inwestycja zrealizowana w ramach umowy EDCA. Miejsce stacjonowania wojsk w Świętoszowie przygotowane do przyjęcia sił wzmocnienia. Inwestycja polegała w szczególności na wykonaniu utwardzonego terenu z zastosowaniem podłoża żwirowego oraz kruszyw mineralnych, betonowych nawierzchni, dróg oraz infrastruktury uzupełniającej w postaci instalacji elektrycznej, w tym oświetlenia. Fot. st. szer. Kamil Oślizło / 10BKPanc.
Ze stroną amerykańską uzgodniono dwa etapy realizacji inwestycji. Etap I – priorytetowy, obejmuje inwestycje w następujących lokalizacjach: Poznań, Wrocław-Strachowice, Łask, Powidz, Żagań, Świętoszów i Toruń. Zadania tego etapu realizowane są od 2021 roku. W etapie II ujęto zadania o niższym priorytecie, które mają zapewnić zapasowe zdolności dla zdolności z etapu I oraz część obiektów wsparcia, tj.: centra medyczne, obiekty sportowe, obiekty zabezpieczające.
Jak dotąd zakończono realizację czterech inwestycji:
- duży magazyn paliwowy w Powidzu do przechowywania blisko 6 tys. m3 paliwa z systemem zaopatrzenia w paliwo o pojemności 3 tys. m3 (Large Bulk Fuel Storage and Distribution Facility) – wartość inwestycji 200 mln PLN;
- obiekty mobilnego systemu bazy lotniczej (DABS) w Powidzu;
- miejsce stacjonowania wojsk w Świętoszowie (dla 4800 żołnierzy) przygotowane do przyjęcia sił wzmocnienia;
- miejsce stacjonowania wojsk w Drawsku Pomorskiem (dla 3600 żołnierzy) przygotowane do przyjęcia sił wzmocnienia.
W 2026 roku planuje się rozpoczęcie realizacji czterech kolejnych, następujących inwestycji:
- we Wrocławiu-Strachowicach, warsztatu remontowego pojazdów z parkingiem,
- we Wrocławiu-Strachowicach, stołówki dla min. 450 osób,
- w Łasku, miejsca składowania amunicji,
- w Łasku miejsca przetrzymywania amunicji.
Inwestycje realizowane są w większości przez polskie firmy, a wybudowana infrastruktura jest polską własnością. Infrastruktura ta może być w znacznym stopniu wykorzystywana również na potrzeby innych wojsk sojuszniczych, nie tylko amerykańskich, jeśli zajdzie taka potrzeba.
Posłowie dopytywali także o szczegóły realizacji programu rozbudowy polskiej infrastruktury paliwowej, w celu jej przyłączenia do systemu rurociągów NATO w części CEPS (Central Europe Pipeline System). Pisaliśmy o tym zadaniu w październiku 2025 roku. Potwierdzono, że jak na razie trwają dopiero prace nad koncepcją takiego przyłączenia, a bardziej konkretnych decyzji można spodziewać się w drugiej połowie 2026 roku.
(TD)