2026-06-19 18:13:53
Pociski rakietowe PAC-2 GEM-T zamówione dla systemu Wisła
Pomiędzy Agencją Uzbrojenia a Agencją Wsparcia i Zamówień NSPA (NATO Support and Procurement Agency), 19 czerwca br. podpisano umowę na dostawę kilkuset przeciwlotniczych pocisków rakietowych PAC-2 GEM-T (Guidance Enhanced Missile – Tactical) dla zestawów rakietowych obrony powietrznej średniego zasięgu Wisła (Patriot/IBCS). Wartość zamówienia wynosi 988 mln USD netto, czyli ok. 4,5 mld PLN brutto. Dostawy pocisków rozpoczną się w przeciągu kilku najbliższych miesięcy i zakończą się w 2031 roku.
Pociski PAC-2 GEM-T wykorzystano podczas pierwszego bojowego strzelania systemu Wisła jakie miało miejsce na Centralnym Poligonie Sił Powietrznych w Ustce 16 września 2025 roku. Fot. mł. chor. Piotr Gubernat.
Nowo zakupione efektory uzupełnią stan pocisków PAC-3MSE, pozyskiwanych przy realizacji programu Wisła. GEM-T to najnowsza wersja już dość leciwego pocisku PAC-2, opracowanego przez firmę Raytheon na potrzeby systemu Patriot, w którym wprowadzono zmiany umożliwiające lepsze przechwytywanie i niszczenie szybkich i małych celów, takich jak głowice taktycznych pocisków balistycznych.
Rakieta przeznaczona jest obecnie głównie do zwalczania celów aerodynamicznych i tylko niektórych, mniej wymagających rodzajów celów balistycznych. W stosunku do rakiet PAC-3MSE nie posiada ona aktywnej głowicy radiolokacyjnej. Naprowadzana jest charakterystyczną dla starszych wersji systemu Patriot metodą sygnałów sterujących ze śledzeniem celu przez pocisk, nazywaną TVM (Track via Missile).
Pocisk PAC-2 jest także znacznie większy i cięższy od PAC-3 MSE oraz nie posiada silniczków korekcyjnych ACM, przez co nie jest tak manewrowy. Ma za to znaczny zasięg (szacowany na ok. 160 km) i cięższą głowicę odłamkowo-burzącą z wymuszoną fragmentacją. Rakieta nie przechwytuje obiektu metodą hit-to-kill (kinetycznie przez bezpośrednie trafienie), tak jak PAC-3MSE, lecz posiada zapalnik zbliżeniowy inicjujący wybuch obok celu, co zapewnia jego zniszczenie.
Realizacja programu Wisła zapewnia Siłom Zbrojnym RP zdolności stanowiące odpowiedź na zagrożenia współczesnego pola walki. Ponadto nie tylko umożliwia prowadzenie zintegrowanej obrony przeciwlotniczej i przeciwrakietowej wyznaczonych obiektów infrastruktury krytycznej przed środkami napadu powietrznego, takimi jak rakiety balistyczne i manewrujące, bezzałogowe statki powietrzne oraz lotnictwo, ale także przekłada się na interoperacyjność z innymi armiami państw Sojuszu Północnoatlantyckiego.
Wartość wszystkich podpisanych dotąd umów w ramach programu Wisła (I i II fazy) wynosi ponad 82 mld PLN brutto. Na zakupy poprzez agencję NATO NSPA Polska nie musi uzyskiwać zgody Kongresu Stanów Zjednoczonych, jak to ma miejsce w przypadku zakupów bezpośrednio od USA w trybie FMS (Foreign Military Sales). Na wykorzystywanych w systemie Wisła/Patriot wyrzutniach M903 można zamontować maksymalnie 12 kontenerów z pociskami PAC-3MSE lub cztery kontenery z pociskami PAC-2 GEM-T. Możliwa jest również kombinacja dwóch kontenetów z pociskami GEM-T i sześciu z PAC-3MSE.
Warto także przypomnieć, że w maju 2025 roku Polska uzyskała zgodę na zakup do 788 pocisków rakietowych PAC-2 GEM-T ze Stanów Zjednoczonych w trybie FMS za maksymalnie 5,8 mld USD netto. Jak dotąd nie zawarto jednak kontraktu będącego rezultatem tej zgody.
(TD)
