2022-10-04 16:00:20
Dostawy pierwszych elementów systemów Wisła i Narew
W dniu 4 października br. poinformowano o dostarczeniu pierwszej jednostki ogniowej zestawów rakietowych obrony powietrznej (ZROP) krótkiego zasięgu „mała Narew” do 18. Pułku Przeciwlotniczego z Zamościa oraz o rozpoczęciu we wrześniu br. w Warsztatach Techniki Lotniczej w Toruniu procesu sprawdzenia i integracji SICO (System Integration Checkout) elementów wchodzących w skład dwóch baterii ZROP średniego zasięgu Patriot/IBCS, których dostawy w ramach I fazy programu Wisła trwają już od kilku miesięcy.

Samochód transportowo-załadowczy STZ na podwoziu Jelcz P882.57, stanowiący jeden z elementów ZROP Patriot/IBCS. Fot. Agencja Uzbrojenia.
I faza Wisły
Zacznijmy od programu Wisła. Procedura SICO ma fundamentalne znaczenie w procesie przyjęcia i wdrożenia systemu Patriot/IBCS do Sił Zbrojnych RP. W ramach tego procesu polskie i amerykańskie zespoły SICO przeprowadzają inwentaryzację dostaw i realizują finalny montaż sprzętu wojskowego oraz dokonają pierwszego uruchomienia i testów poprawności funkcjonowania systemu. Pozytywny wynik tych testów będzie stanowił niezbędny wymóg na drodze przekazania systemu Patriot/IBCS do pododdziałów obrony przeciwlotniczej i przeciwrakietowej.
SICO jest procesem podzielonym na trzy etapy. Pierwszy etap będzie dotyczył integracji wyrzutni M903A2 systemu Patriot z pozostałymi elementami systemu (np. radarami) i zostanie zrealizowany w Toruniu. Testy zintegrowanego systemu dowodzenia obroną przeciwlotniczą i przeciwrakietową IBCS zostaną zrealizowane w kolejnym etapie w 37. Dywizjonie Rakietowym Obrony Powietrznej w Sochaczewie. Na koniec zostanie dokonane sprawdzenie kompletnego systemu Patriot/IBCS, które ponownie zostanie przeprowadzone w Warsztatach Techniki Lotniczej w Toruniu.
W ramach SICO zostaną poddane sprawdzeniu wszystkie dostarczone elementy, tj. m.in. radary AN/MPQ-65, elektrownie polowe EPP, kabiny ECS/RIU (Engagment Control Station/Radar Interface Unit), wyrzutnie M903A2 i pociski rakietowe PAC-3 MSE, kontenery startowe dla rakiet szkolnych, sprzęt kryptograficzny, ciągniki siodłowe specjalne CSS 8x8 Jelcz C882.57, transportery specjalne Jelcz P882.57 TS EPP (Electrical Power Plan), transportery TS LRPT (Large Repair Parts Transporter) oraz samochody transportowo-załadowcze STZ (Jelcz P882.57 z przyczepą), stanowiska dowodzenia S-280, czy radiolinie IFCN z ciągnikami Jelcz 442.32.
Zakończenie procesu SICO, które zostało zaplanowane na II kwartał 2023 roku, będzie stanowiło milowy krok na drodze osiągnięcia wstępnej gotowości operacyjnej przez pododdziały wykorzystujące system Patriot/IBCS. Zgodnie z obowiązującym harmonogramem podstawowa gotowość systemu (Basic Operational Capability) została przewidziana na 2023 rok i ma nastąpić wraz z pozytywnym zakończeniem ćwiczenia certyfikacyjnego, co zostanie poprzedzone jeszcze etapem szkolenia i zgrywania pododdziałów. Należy również podkreślić, że doświadczenia i wnioski pozyskane w ramach procedury SICO realizowanej dla I etapu programu Wisła przełożą się na doskonalenie przyszłych procesów związanych z integracją kolejnych systemów pozyskiwanych w ramach II fazy programu Wisła oraz w ramach programów Narew, czy Pilica+, w związku z czym już teraz można powiedzieć, że proces SICO stanowi jeden z fundamentów budowy zintegrowanego systemu naziemnej obrony przeciwlotniczej i przeciwrakietowej Polski.
Warto również podkreślić, że na potrzeby realizacji procesu SICO przeprowadzono szereg remontów infrastruktury warsztatowej oraz dokonano inwestycji, w ramach której wybudowany został budynek warsztatowy dostosowany do potrzeb obsługi i napraw systemu Patriot/IBCS. Docelowo Warsztaty Techniki Lotniczej w Toruniu mają stać się zasadniczym wojskowym centrum serwisowym dla polskich systemów obrony przeciwlotniczej i przeciwrakietowej.
Rozpoczęte testy SICO obejmować będą sprawdzenia i integracje dwóch pierwszych baterii systemu Patriot/IBCS zamówionych w ramach I fazy programu Wisła na podstawie umowy głównej zawartej 28 marca 2018 roku o wartości 4,63 mld USD netto oraz 11 kolejnych umów wykonawczych podpisanych w latach 2018-2022. Łączną wartość I fazy programu Wisła można szacować na ok. 22,3 mld PLN brutto. Obie baterie Patriot/IBCS wejdą na stan 37. Dywizjonie Rakietowym Obrony Powietrznej w Sochaczewie.

Wyrzutnia rakiet iLauncher z pociskami CAMM zamontowana na podwoziu Jelcz P882.57. Fot. kpr. Wojciech Król/CO MON.
„Mała Narew”
W celu przyśpieszenia osiągania zdolności bojowych w zakresie zwalczania zagrożeń powietrznych, w tym głównie rakietowych pocisków manewrujących, 14 kwietnia br. zawarta została umowa wykonawcza z Konsorcjum PGZ-Narew o wartości 1,65 mld PLN na dostawę wybranych elementów dwóch jednostek ogniowych ZROP Narew w wersji pomostowej (nazywanych „małą Narwią”) wraz z pakietem szkoleniowym i logistycznym. Zestawy te wyposażone są wyrzutnie rakiet iLauncher z pociskami CAMM, których producentem jest brytyjska firma MBDA UK. Pociski tego typu charakteryzują się zasięgiem do 25 km i wyposażone są w aktywną głowicę radiolokacyjną.
Z końcem września br. na wyposażenie 18. Pułku Przeciwlotniczego z Zamościa została wprowadzona pierwsza jednostka ogniowa „małej Narwi” której uroczyste przekazanie nastąpiło dzisiaj, z udziałem wicepremiera i ministra obrony narodowej Mariusza Błaszczaka oraz Sekretarza Obrony Wielkiej Brytanii Bena Wallace’a. Natomiast planowany termin dostarczenia drugiej jednostki ogniowej dla dywizjonu z Elbląga, który wchodzi w skład 15. Gołdapskiego Pułku Przeciwlotniczego wyznaczono na pierwszą połowę 2023 roku.
W skład przekazanej jednostki ogniowej ZROP „mała Narew” wchodzi:
- zdolna do przerzutu stacja radiolokacyjna Soła (z zasobów Sił Zbrojnych RP),
- urządzenie kierowania uzbrojeniem ZENIT zamontowane na podwoziu Jelcz 442.32,
- 3 wyrzutnie iLauncher dla 8 pocisków CAMM na podwoziu Jelcz P882.57,
- 2 samochody transportowo-załadowcze na podwoziu Jelcz P882.57,
- odpowiednia liczba pocisków CAMM, zapewniających wymagane przez Siły Zbrojne RP zdolności operacyjne.
Wraz z ZROP„mała Narew” w ramach umowy zakontraktowano pakiet szkoleniowy, logistyczny oraz wsparcie wykonawcy w procesie eksploatacji sprzętu wojskowego.
Zasadniczym zadaniem ZROP krótkiego zasięgu „mała Narew” będzie zapewnienie osłony wojskom i obiektom w obszarze prowadzonych działań, a także uzupełnienie systemu ognia przeciwlotniczych i przeciwrakietowych ZROP średniego zasięgu Wisła na małych wysokościach, funkcjonujących w ramach narodowego i sojuszniczego systemu obrony powietrznej.
Wprowadzenie powyższych zestawów na wyposażenie Sił Zbrojnych RP ma pozwolić w szybkim czasie dokonać rewolucyjnej zmiany w zakresie obrony polskiej przestrzeni powietrznej poprzez wykorzystanie wielokanałowych systemów przeciwlotniczych krótkiego zasięgu, z których każdy posiada kilkanaście kanałów celowania, co umożliwi zwalczanie wielu celów jednocześnie.
Dostawy dwóch jednostek ogniowych „małej Narwi” (w praktyce jednej baterii) to element właściwego programu Narew przewidującego dostarczenie łącznie 23 baterii ZROP krótkiego zasięgu w konfiguracji docelowej, z systemem dowodzenia obroną przeciwlotniczą i przeciwrakietową IBCS oraz pociskami rakietowymi CAMM-ER o zasięgu wydłużonym do 45 km. Realizacja tego programu została zainicjowana podpisaniem umowy ramowej 7 września 2021 roku pomiędzy Inspektoratem Uzbrojenia a Konsorcjum PGZ-NAREW podczas Międzynarodowego Salonu Przemysłu Obronnego w Kielcach. W realizację tego projektu zaangażowani są następujący członkowie konsorcjum PGZ-NAREW: PGZ S.A. jako lider projektu, Jelcz sp. z o.o. jako dostawca podwozi oraz PIT-RADWAR S.A. i WZU S.A. odpowiadające za integrację komponentów od MBDA UK z krajowymi rozwiązaniami. W skład konsorcjum PGZ-NAREW wchodzą także następujące firmy: HSW S.A., Mesko S.A., OBR CTM S.A., PCO S.A., WZŁ nr 1 S.A., WZE S.A. oraz ZM Tarnów S.A.
Program Narew, którego częścią jest umowa wykonawcza na „małą Narew”, jest największym i najbardziej złożonym programem modernizacyjnym w historii Sił Zbrojnych RP, o szacunkowej wartości sięgającej kilkudziesięciu miliardów złotych. Należy podkreślić, że jego głównym wykonawcą są spółki polskiego przemysłu obronnego dla których realizacja tego kontraktu stanowi szansę na ustanowienie nowych oraz rozwinięcie już posiadanych kompetencji w obszarze zaawansowanych systemów uzbrojenia. Okres realizacji oraz wolumen zamówień pozwolą ponadto zapewnić rozwój zdolności podmiotów zaangażowanych w realizację tego programu w całym cyklu życia systemu, tj. na etapach produkcji, dostaw, późniejszego serwisowania oraz modernizacji. Wszystkie elementy docelowej wersji programu Narew mają zostać zamówione na podstawie kolejnych umów wykonawczych w terminie do końca 2023 roku.
Realizację I fazy programu Wisła jak i programu Narew, w tym "małej Narwi" nadzoruje "Zespół Programu Zintegrowanej Obrony Przeciwlotniczej i Przeciwrakietowej" z Agencji Uzbrojenia, na czele którego stoi pełnomocnik Ministra Obrony Narodowej do spraw budowy takiego systemu, a jednocześnie Zastępca Szefa Agencji Uzbrojenia płk dr inż. Michał Marciniak.
(TD z wykorzystaniem komunikatów Agencji Uzbrojenia i PGZ S.A.)