2021-04-21 09:10:50
Wydatki na modernizację techniczną w 2020 roku
Jak już informowaliśmy w marcu br., na finansowanie zadań związanych z modernizacją techniczną Sił Zbrojnych RP w 2020 roku wydatkowano łącznie kwotę 16,525 mld PLN, w tym 13,351 mld PLN w ramach Planu Modernizacji Technicznej (PMT) i 3,174 mld PLN ze środków Funduszu Modernizacji Sił Zbrojnych (FMSZ). Dodatkowo, w ramach wydatków niewygasających ujętych w PMT na 2021 rok przesunięto środki w wysokości 308,7 mln PLN. Z kwoty 16,525 mld PLN łącznych poniesionych nakładów, Inspektorat Uzbrojenia wydatkował 13,869 mld PLN (84%), Inspektorat Wsparcia Sił Zbrojnych 2,139 mld PLN (13%), a pozostali dysponenci budżetowi 516,6 mln PLN (3%). Poniżej prezentujemy szczegóły tych wydatków.

Blisko 3,5 mld PLN w 2020 roku zapłacono w ramach zaliczki na dostawy dla Polski 32 szt. wielozadaniowych samolotów bojowych F-35A w latach 2024-2030. Fot. USAF.
Wydatki Inspektoratu Uzbrojenia
W 2020 roku Inspektorat Uzbrojenia na finansowanie zadań związanych z modernizacją techniczną polskiej armii wydatkował łącznie kwotę 13,869 mld PLN, w tym 10,788 mld PLN w ramach PMT (ze środków budżetowych) i 3,081 mld PLN ze środków FMSZ. W rozbiciu na poszczególne Rodzaje Sił Zbrojnych nakłady te przeznaczono:
- na Siły Powietrzne – 9 121,6 mln PLN (65,8%),
- na Wojska Lądowe – 3 194,2 mln PLN (23,0%),
- na Marynarkę Wojenną – 609,4 mln PLN (4,4%),
- na Wojska Obrony Terytorialnej – 416,1 mln PLN (3,0%),
- na pozostałe RSZ – 527,8 mln PLN (3,8%).

Wydatki Inspektoratu Uzbrojenia poniesione w 2020 roku w ramach PMT i FMSZ z podziałem na poszczególne Rodzaje Sił Zbrojnych. Kwoty w mln PLN.
Dodatkowo możemy poinformować, że Inspektorat Uzbrojenia wydatkował w 2020 roku kwotę 748 mln PLN na finansowanie zadań ujętych w Planie Zakupu Środków Materiałowych, w tym z tytułu realizacji umów na dostawy amunicji i materiałów wybuchowych.
Pięć najkosztowniejszych pozycji wydatków Inspektoratu Uzbrojenia dotyczyło pozyskania:
- Przeciwlotniczych i przeciwrakietowych zestawów rakietowych średniego zasięgu kr. Wisła – 4 772,6 mln PLN;
- Samolotów wielozadaniowych F-35A (program kr. Harpia) - 3 488,7 mln PLN;
- 155 mm Dywizjonowych Modułów Ogniowych Regina - 688,8 mln PLN;
- Dywizjonowego Modułu Ogniowego wieloprowadnicowych wyrzutni rakietowych Homar – 510,5 mln PLN;
- Zintegrowanego systemu szkolenia zaawansowanego AJT (dostaw samolotów M-346 Bielik)– 409,2 mln PLN.
Warto podkreślić, że ponad 84% wydatków Inspektoratu Uzbrojenia przeznaczono na finansowanie zadań ujętych w ramach priorytetowych Programach Operacyjnych, mających największe znaczenie dla poprawy zdolność Sił Zbrojnych RP. To niewątpliwie powód do pochwały.
Jednocześnie istotną część (ok. 64%, 8,9 mld PLN) ubiegłorocznych wydatków Inspektoratu Uzbrojenia stanowiły płatności związane z realizacją umów zawartych ze Stanami Zjednoczonymi w trybie FMS (ang. Foreign Military Sales) na zakup: systemu Wisła, samolotów F-35, systemu HIMARS (Homar) oraz przeciwpancernych pocisków kierowanych (ppk) FGM-148F Javelin. Należy jednak pamiętać, że tego rodzaju systemów uzbrojenia polski przemysł obronny nie posiada w swojej ofercie (z wyjątkiem ppk, gdzie MESKO S.A. produkuje bardziej zaawansowany ppk Spike-LR), a ich wprowadzenie do służby jest pilną potrzebą Sił Zbrojnych RP. Można jedynie ubolewać, że w przypadku programu Homar nie zawarto umowy pozwalającej na częściową polonizację systemu i licencyjną produkcję w Polsce jego wybranych elementów. Tak duże płatności dla strony amerykańskiej z jednej strony mogą być powodem do krytyki, z drugiej jednak pozwolą na szybszą spłatę zawartych kontraktów, co w rezultacie zmniejszy obciążenie budżetu MON z tego tytułu w kolejnych latach, odblokowując możliwość zawarcie nowych umów dla pozostałych programów ujętych w PMT.
W przypadku kontraktu na I fazę programu Wisła o wartości 4,75 mld USD (ok. 18,3 mld PLN netto), w 2018 roku wydatkowano na jego poczet 5,432 mld PLN, w 2019 roku 3,320 mld PLN, a w ubiegłym roku 4,773 mld PLN. Łącznie zapłacono zatem już 13,525 mld PLN, czyli ok. 74% wartości netto kontraktu. Dostawy zasadniczego sprzętu w ramach I fazy programu Wisła powinny nastąpić już za niecałe 2 lata, tj. do końca 2022 roku. Do spłaty w kolejnych latach (płatności realizowane będą także po 2022 roku) pozostaje kwota 4,75 mld PLN netto i 3,3 mld PLN podatku VAT, który zostanie odprowadzony z chwilą realizacji dostaw do polskiego Urzędu Skarbowego.
Z FMSZ Inspektorat Uzbrojenia w 2020 roku wydatkował środki głównie na finansowanie programów Wisła i Harpia.

Najważniejsze wydatki Inspektoratu Uzbrojenia poniesione w ramach PMT i ze środków FMSZ w 2020 roku.
Wydatki Inspektoratu Wsparcia Sił Zbrojnych
W 2020 roku Inspektorat Wsparcia Sił Zbrojnych na finansowanie zadań związanych z modernizacją techniczną (głównie na remonty i modyfikacje) wydatkował łącznie kwotę 2,139 mld PLN, w tym 2,076 mld PLN w ramach PMT (ze środków budżetowych) i 63,2 mln PLN ze środków FMSZ.
Największe jednostkowo ubiegłoroczne wydatki tej instytucji dotyczyły remontów z modyfikacją czołgów T-72, remontów jednostek pływających MW i mechanizmów okrętowych oraz remontów śmigłowców Mi-24 i Mi-17.
Pisząc o tej kategorii wydatków warto zwrócić uwagę, że koszty remontów i modyfikacji stanowiły ok. 13% łącznych nakładów poniesionych ze środków PMT i FMSZ, a gdyby w ubiegłym roku nie zwiekszono budżetu FMSZ o dodatkowe 3 mld PLN (z przeznaczeniem głównie na programy Wisła i Harpia), ten udział byłby jeszcze wyższy i wynosił ok. 16%.

Najważniejsze wydatki Inspektoratu Wsparcia Sił Zbrojnych poniesione w ramach PMT i ze środków FMSZ w 2020 roku.
Na zakończenie warto napisać, że według szacunków autora, łączne wydatki związane z modernizacją techniczną polskiej armii poniesione w 2020 roku przez Inspektorat Uzbrojenia i Inspektorat Wsparcia Sił Zbrojnych zostały skierowane w ponad 40% do firm polskiego przemysłu obronnego. W następstwie planowanych zamówień na pozyskanie: bezzałogowych wież ZSSW-30, systemu Rosomak-BMS oraz fregat kr. Miecznik, a w dalszej perspektywie także nowych bojowych wozów piechoty kr. Borsuk, czy zestawów rakietowych obrony powietrznej krótkiego zasięgu kr. Narew, w przypadku zawarcia umów na dostawy tych systemów, należy spodziewać się w nadchodzących latach ponownego wzrostu nakładów na zamówienia kierowane do polskiego przemysłu obronnego.
O umiegłorocznych wydatkach poniesionych na pozostałe Centralne Plany Rzeczowe pisaliśmy TUTAJ.
Tomasz Dmitruk
Autor pragnie podziękować Inspektoratowi Uzbrojenia oraz Inspektoratowi Wsparcia Sił Zbrojnych za udostępnione dane.