2021-06-18 07:13:21
BSP Orlik i Wizjer w wersji dla WRiA?
W dniu 14 czerwca br. Inspektorat Uzbrojenia poinformował o zamiarze przeprowadzenia wstępnych konsultacji rynkowych (odpowiednika dialogu technicznego w nowej wersji ustawy Prawo zamówień publicznych) związanych z pozyskaniem Bezzałogowych Statków Powietrznych (BSP) klasy taktycznej krótkiego zasięgu i BSP klasy mini, w obu przypadkach wraz z integracją z systemem kierowania ogniem Wojsk Rakietowych i Artylerii (WRiA). Co ciekawe, dla BSP klasy taktycznej krótkiego zasięgu obecnie w 2018 roku zawarta została umowa na dostawę 8 zestawów BSP Orlik (z opcją na 4 kolejne zestawy), a dla BSP klasy mini (program realizowany dotąd pod kryptonimem Wizjer), od kwietnia 2018 roku trwa postępowanie w ramach którego prowadzone są zaawansowane negocjacje z Polską Grupą Zbrojeniową S.A., w wyniku których w najbliższych miesiącach powinna zostać zawarta umowa na dostawy. Co zatem mogą oznaczać rozpoczęte konsultacje rynkowe?
Czy rozpoczęte wstępne konsultacje rynkowe otwierają drogę do rozpoczęcia dostaw BSP FT-5 ŁOŚ dla Sił Zbrojnych RP? Nie można tego wykluczyć. Fot. WB Electronics S.A.
„Orlik II”
Po trwającym blisko dwa lata postępowaniu (należy dodać drugim, ponieważ pierwsze przeprowadzone w latach 2015-2016 zostało unieważnione), 30 listopada 2018 roku zawarta została umowa o wartości 789,7 mln PLN brutto z konsorcjum PGZ S.A., WZL nr 2 S.A. (lider wykonawczy) oraz PIT-RADWAR S.A. na dostawę 8 zestawów BSP klasy taktycznej krótkiego zasięgu kr. Orlik w latach 2021-2023, która przewiduje także możliwość opcjonalnego zamówienia do czterech dodatkowych zestawów, z dostawami w latach 2023-2026. W skład każdego zestawu ma wejść m.in. 5 platform powietrznych co oznacza, że w ramach zamówienia podstawowego ma zostać ich dostarczonych 40 szt., a w ramach opcji do 20 szt. kolejnych. Opracowywany zestaw przez producenta określany jest nazwą PGZ-19R. Według dotychczasowych planów platforma miała zostać wyposażona m.in. w głowicę optoelektroniczną Wescam MX-8. W drugiej połowie 2020 roku zatwierdzony został Projekt Wykonawczy systemu. Aktualnie wykonanie umowy trwa nadal, choć prawdopodobnie w tym roku nie uda się rozpocząć dostaw, co przewidywał pierwotny harmonogram.
Jednocześnie, zamówione niedawno przez Polskę BSP Bayraktar TB2 nie powinny mieć wpływu na realizację kontraktu na Orlika, ponieważ tureckie bezzałogowce są rozwiązaniem wyższej klasy.
Warto także przypomnieć, że podczas Sejmowej Komisji Obrony Narodowej z 13 kwietnia br. poinformowano, że w latach 2020-2035 planuje się pozyskać łącznie 28 zestawów BSP klasy taktycznej krótkiego zasięgu, natomiast BSP Orlik zamówiono tylko w liczbie 8 zestawów, z opcją na 4 dodatkowe. Oznacza to, że potrzeby Sił Zbrojnych dla tej klasy BSP w perspektywie do 2035 roku są znacznie większe. I to jest prawdopodobnie odpowiedź na pytanie, co mogą oznaczać rozpoczęte konsultacje rynkowe. Resort obrony weryfikuje w ten sposób możliwości pozyskania tej klasy BSP, ale w stosunku do BSP Orlik dodatkowo z wymogiem integracji z systemem kierowania ogniem WRiA, w szczególności z będącym na wyposażeniu Sił Zbrojnych RP Zautomatyzowanym Zestawem Kierowania Ogniem (ZZKO) TOPAZ.
Oczekuje się, że poszukiwany typ BSP będzie:
- charakteryzował się promieniem działania z maksymalną masą startową nie mniejszym niż 100 km,
- umożliwiał lot i rejestrację wideo poza zasięgiem stacji kierowania,
- posiadał maksymalny pułap nie mniejszy niż 5000 m n.p.m.,
- umożliwiał lot platformy przez minimum 6 godzin,
- charakteryzował się masą startową platformy powietrznej nie większą niż 150 kg.
Podczas konsultacji rynkowych planuje się również weryfikację możliwości spełnienia wymagań:
- zabudowy na platformie sensorów pokładowych tj. zintegrowanej głowicy optoelektronicznej, podświetlacza celu oraz sensora radarowego, o masie łącznej co najmniej 25 kg;
- integracji BSP z ZZKO TOPAZ;
- zdolności systemu BSP do prowadzenia powietrznego rozpoznania obrazowego przeciwnika, warunków terenowych i atmosferycznych oraz rejonów i obiektów zainteresowania z wykorzystaniem dzienno-nocnych sensorów optoelektronicznych (IMINT) oraz pokładowych sensorów radarowych (SAR/GMTI);
- zdolności systemu do startu i lądowania platformy powietrznej bez korzystania z infrastruktury lotniskowej (pasa startowego).
W praktyce rozpoczęte konsultacje rynkowe mogą oznaczać chęć weryfikacji możliwości integracji BSP Orlik z ZZKO TOPAZ, ale także opcjonalnie pozyskania zupełnie innego typu BSP tej samej klasy co Orlik, np. FT-5 ŁOŚ znajdującego się w ofercie Grupy WB i według dostępnych publicznie danych spełniającego w większości ww. wymagania (z wyjątkiem prawdopodbnie możliwości przenoszenia sensorów o masie min. 25 kg i pełnego zapasu paliwa).
Nie ujawniono jak dotąd, czy nowe Wymaganie Operacyjne na pozyskanie BSP klasy taktycznej krótkiego zasięgu zintegrowane z system kierowania ogniem WRiA będzie realizowane nadal pod kr. Orlik, czy też otrzymało inny, nowy kryptonim.
Na wyposażeniu Sił Zbrojnych RP znajdują się obecnie tylko dwa zestawy BSP klasy taktycznej krótkiego zasięgu. Pierwszy, kupiony w 2010 roku to BSP ScanEagle, a drugi to dostarczony w 2019 roku BSP RQ-21A Blackjack. Ich użytkownikiem są Wojska Specjalne.
W zakresie BSP klasy mini Siły Zbrojne RP planują w ramach programu o kryptonimie Wizjer pozyskanie BSP NeoX 2. Rozpoczęte konsultacje rynkowe mogą mieć na celu m.in. weryfikację, czy uda się je zintegrować z systemem kierowania ogniem TOPAZ , czy też lepszym rozwiązaniem będzie nabycie od firmy WB Electronics S.A. kolejnych BSP typu FlyEye. Fot. ITWL.
„Wizjer II”
Drugie planowane do rozpoczęcia konsultacje rynkowe mają dotyczyć BSP klasy mini. Do tej pory na wyposażeniu Sił Zbrojnych RP znajduje się 46 zestawów tej klasy, w tym 15 izraelskich typu Orbiter 2B (zakupionych w latach 2005-2009 i zmodernizowanych do wersji 2B w latach 2014-2015) oraz 31 typu FlyEye 3.0 produkcji WB Electronics (zakupionych w latach 2010-2019 i w przypadku 19 zestawów dostarczonych w latach 2010-2015 zmodernizowanych do najnowszej wersji 3.0 w latach 2019-2020).
W skład jednego zestawu BSP Orbiter 2B wchodzą trzy platformy powietrzne, a w przypadku BSP FlyEye 3.0 cztery platformy powietrzne. Oznacza to, że łącznie w polskim wojsku jest ich ok. 169 sztuk.
Niezależnie od ww. typów BSP w Planie Modernizacji Technicznej Sił Zbrojnych RP (PMT) na lata 2013-2022, a następnie w kolejnych wersjach tego dokumentu na lata 2017-2026 oraz aktualnym na lata 2020-2035 zaplanowano pozyskanie dodatkowych BSP klasy mini w ramach programu o kryptonimie Wizjer.
Pierwszy konkurencyjny przetarg na zakup 15 zestawów tego rodzaju w terminie do końca 2017 roku przeprowadzono w latach 2015-2016, ale zakończył się on unieważnieniem. Decyzję taką podjęto 15 lipca 2016 roku, formalnie z powodu ponownie dokonanej oceny występowania podstawowego interesu bezpieczeństwa państwa. W postępowaniu tym oferty złożyło trzech wykonawców: konsorcjum w składzie Polska Grupa Zbrojeniowa S.A. (lider), PIT-RADWAR S.A., Wojskowe Zakłady Lotnicze Nr 2 i Instytut Techniczny Wojsk Lotniczych (pierwsza oferta), firma EADS PZL „Warszawa-Okęcie” S.A. (druga oferta) i WB Electronics S.A. (trzecia oferta).
Nowe postępowanie Inspektorat Uzbrojenia rozpoczął 24 kwietnia 2018 roku skierowaniem zaproszenia do negocjacji już tylko do Polskiej Grupy Zbrojeniowej S.A. Przedmiotem zamówienia ma być dostawa 25 zestawów, każdy z kilkoma (4-5) platformami powietrznymi, prawdopodobnie typu NeoX 2, opracowanych przez Instytut Techniczny Wojsk Lotniczych. Podpisanie umowy planowano początkowo w 2019 roku, jednak do dziś to nie nastąpiło, a negocjacje są nadal prowadzone. Według niedawnych deklaracji Inspektoratu Uzbrojenia powinny się one zakończyć zawarciem kontraktu na dostawy jeszcze w tym roku.
Również w tym przypadku można przewidywać, że potrzeby Sił Zbrojnych RP w zakresie BSP klasy mini do 2035 roku znacząco przekraczają planowaną wielkość zamówienia na 25 zestawów Wizjer. Do niedawna mówiono o potrzebie posiadania co najmniej 50 zestawów BSP tej klasy.
Oczekuje się, że poszukiwany w ramach ogłoszonych wstępnych konsultacji rynkowych BSP klasy mini będzie:
- charakteryzował się promieniem działania z maksymalną masą startową nie mniejszym niż 40 km,
- umożliwiał lot i rejestrację wideo poza zasięgiem stacji kierowania,
- posiadał maksymalny pułap nie mniejszy niż 3500 m n.p.m.,
- umożliwiał lot platformy przez minimum 2 godziny,
- charakteryzował się masą startową platformy powietrznej nie większą niż 12 kg.
Podczas konsultacji rynkowych planuje się również weryfikacje możliwości spełnienia wymagań:
- zabudowy na platformie ładunku użytecznego tj. zintegrowanej głowicy optoelektronicznej EO/IR o masie łącznej co najmniej 2 kg;
- integracji BSP z ZZKO TOPAZ;
- zdolności systemu BSP do prowadzenia powietrznego rozpoznania obrazowego przeciwnika, warunków terenowych i atmosferycznych oraz rejonów i obiektów zainteresowania z wykorzystaniem dzienno-nocnych sensorów optoelektronicznych (IMINT);
- zdolności systemu do startu i lądowania platformy powietrznej bez korzystania z wyrzutni i dodatkowej infrastruktury terenowej.
Podobnie zatem jak dla BSP klasy taktycznej krótkiego zasięgu można sądzić, że rozpoczęte konsultacje rynkowe mogą oznaczać chęć weryfikacji możliwości integracji BSP Wizjer z ZZKO TOPAZ, ale także pozyskania innego typu BSP tej samej klasy co Wizjer, np. sprawdzonych BSP FlyEye, których zdolności dobrze wpisują się w przedstawione powyżej wymagania. Nie można też wykluczyć, że w przypadku BSP klasy mini ogłoszone konsultacje rynkowe mogą mieć także wpływ na prowadzone negocjacje warunków umowy na dostawy BSP NeoX 2.
Również w tym przypadku nie wiadomo, czy nowe Wymaganie Operacyjne na pozyskanie BSP klasy mini zintegrowane z system kierowania ogniem WRiA będzie realizowane nadal pod kr. Wizjer, czy też otrzymało inny, nowy kryptonim.
Firmy zainteresowane udziałem w jednym lub obu wstępnych konsultacjach rynkowych mają czas na przesłanie swoich zgłoszeń do Inspektoratu Uzbrojenia w terminie do 30 czerwca br., natomiast przewidywany okres przeprowadzenia konsultacji określono na lipiec-wrzesień tego roku.
(TD)
