2013-05-20 13:54:43
O relacjach polsko-amerykańskich oraz bezpieczeństwie Polski w Instytucie Wolności
Równo w południe rozpoczęła się w Instytucie Wolności debata moderowana przez Igora Janke na temat relacji polsko-amerykańskich oraz bezpieczeństwa naszego kraju. Główni dyskutanci do takiej rozmowy byli jak najbardziej kompetentni: ambasador Stanów Zjednoczonych w Polsce Stephen Mull, minister obrony narodowej Tomasz Siemoniak, poseł Prawa i Sprawiedliwości Marek Opioła oraz szef warszawskiego biura German Marshall Fund – Andrew Michta.
Zarówno ambasador Mull jak i minister Siemoniak podkreślili dobre relacje polsko-amerykańskie, nasze partnerstwo strategiczne ugruntowane wieloma ćwiczeniami a przede wszystkim udziałem w misjach ekspedycyjnych. Zwrócono uwagę na ostatnią inicjatywę jaką jest obecność rotacyjna amerykańskiego kontyngentu sił powietrznych w Polsce, ze stałą placówką w Łasku (Aviation Detachment) a minister zaapelował o jeszcze bliższą współpracę.
Sporo czasu w debacie zajęła kwestia nowych systemów przeciwlotniczych średniego zasięgu jakie polska armia zamierza zakupić w najbliższych latach. Chyba najistotniejsza w tym względzie jest opinia ministra obrony. Polski wybór skupiać się będzie wokół trzech obszarów – skuteczność systemu, poziom polonizacji oraz decyzja o politycznym partnerstwie politycznym (sojuszniczym). Minister Siemoniak nie potwierdził, że zdecydowano o wyborze oferty izraelskiej, przyznał, że w gestii najbliższego zainteresowania MON są trzej oferenci, a bliższe decyzje związane z pozyskaniem informacji o systemach zapadną w najbliższych tygodniach. Według ministra, offset nie jest najlepszym rozwiązaniem – w praktyce wiąże się z wyższymi kosztami dla armii. Nie chcemy kupić systemu z półki, chcemy uczestniczyć w jego rozwijaniu, chcemy by uczestniczyli w tym nasi naukowcy, chcemy być członkiem systemu (można postawić tezę, że MEADS byłby najmocniejszym kandydatem w takiej ofercie, zaraz przed SAMP-T/Aster 15/30 – DzZ). Oczywiście nie może powstać system obrony powietrznej w oderwaniu od sojuszników, ma być kompatybilny z systemem NATO, z systemem amerykańskim, gotowym także do mobilnego przerzutu w ramach operacji międzysojuszniczej (przykład Turcji). Oczywiście polonizacja nie oznacza bezkrytycznego podejścia do zdolności polskiej zbrojeniówki, ta musi także wykazać pewien wysiłek, nie tylko licząc na miliardy wydawane z puli państwowej.
Na efektywność systemu, a nie tylko wsparcia dla zbrojeniówki zwrócił również uwagę poseł Opioła. Odniósł się także do współpracy pomiędzy rządem a opozycją w temacie obronności i można przyjąć, że są one raczej poprawne a nieporozumienia dotyczą pobocznych tematów (np. zagrożenie ze wschodu). Na próby traktowania obronności traktowanej przez resort obrony jako tematu ponadpartyjnego przypomniał minister Siemoniak.
Partnerzy amerykańscy dyskusji w dużej mierze, co oczywiste, wskazywali na rozwiązania z ich kraju, podkreślając głównie kwestię rozbudowy relacji politycznych poprzez użytkowanie wspólnego uzbrojenia.
Istotnym tematem w rozmowie była dyskusja o zagrożeniach w Europie. Jak zaznaczył ambasador Mull, Rosja powinna dojrzeć i dojrzeje do świadomości, że jej zagrożeniem nie jest Polska, ale czyha ono na wschodzie czy przy jej południowych granicach. Oczywiście Stany Zjednoczone mają różnorakie interesy z Rosją – są to tematy, które wywołują pełną współpracę – sytuacja w Afganistanie, jak i mocno kłopotliwe – stosunek do konfliktu w Syrii. Na pytanie z sali o większe wsparcie finansowe dla modernizacji polskiej armii, pan ambasador zauważył, że dzisiejszy potencjał Sił Zbrojnych RP jest całkiem odmienny od tego sprzed 20 lat a i sam budżet obronny Polski stoi na stosunkowo wysokim poziomie. Taka forma współpracy jest raczej zbędna a dotyczyc powinna wymiany technologii. Odniósł się również do nietypowego w świecie podejścia, czyli ustawowego wskazania poziomu wydatków militarnych – słynnego już 1,95% PKB.
Wszyscy członkowie debaty odnieśli się krytycznie do sytuacji budżetów obronnych w zachodniej Europie. Nie było jeszcze tak w historii sojuszu, że 73% wydatków obronnych NATO regulowanych jest przez Stany Zjednoczone.
(MC)
