2024-11-06 20:45:10
Nowe źródło finansowania polskich zdolności do produkcji amunicji
W dniu 31 października br. Ministerstwo Aktywów Państwowych skierowało do Stałego Komitetu Rady Ministrów projekt ustawy o zapewnieniu finansowania działań mających na celu zwiększenie zdolności produkcji amunicji artyleryjskiej na terenie Polski. Dokument został opublikowany przez Rządowe Centrum Legislacji (RCL) 5 listopada tego roku. Projekt przewiduje przekazania do Funduszu Inwestycji Kapitałowych środków w wysokości ok. 3 mld PLN, które będą przeznaczone na dokapitalizowanie spółek odpowiedzialnych za produkcję amunicji. Środki na powyższy cel mają pochodzić w kwocie 2 mld PLN z budżetu resortu obrony narodowej i w kwocie 1 mld PLN ze skarbowych papierów wartościowych znajdujących się w posiadaniu Rządowej Agencji Rezerw Strategicznych.
Przygotowany projekt ustawy ma na celu zwiększenie polskich zdolności produkcyjnych w zakresie amunicji artyleryjskiej kalibru 155 mm. fot. 16. DZ.
Jak możemy przeczytać w piśmie przewodnim skierowanym 31 października br. przez Ministerstwo Aktywów Państwowych (MAP) do Stałego Komitetu Rady Ministrów, MAP wnioskuje o przyjęcie projektu ustawy w trybie obiegowym przez Stały Komitet Rady Ministrów. Pilny tryb procedowania ma być uzasadniony charakterem aktu prawnego, który „musi wejść w życie i być w istotnej części wykonany jeszcze w 2024 roku”.
W uzasadnieniu do projektu możemy przeczytać m.in.:
„Trwający konflikt zbrojny na terytorium Ukrainy, sposób prowadzenia działań operacyjnych oraz ilości sprzętu niezbędnego do prowadzenia skutecznych działań obronnych wskazał, iż posiadane możliwości polskiego przemysłu obronnego mogą nie być wystarczające w sytuacji narastania tego konfliktu, który może przenieść się na terytorium Polski lub kolejnych państw bezpośrednio graniczących z Polską. Możliwości te mogą nie być wystarczające nawet biorąc pod uwagę połączone wysiłki kilku państw jednocześnie. Działania operacyjne prowadzone w ramach wojny obronnej na terytorium Ukrainy pokazują, iż wolumeny środków bojowych, w tym amunicji, jakie są zużywane w cyklu dziennym są na tyle duże, że pojedyncze państwo w dotychczasowym - standardowym cyklu produkcyjnym nie jest w stanie sprostać potrzebom zapewniającym dostawę niezbędnej ilości w celu prowadzenia samodzielnej obrony terytorium. Z danych udostępnionych przez stronę ukraińską oraz bazach dostępnych w ramach OSINT wynika, że w szczytowym momencie konfliktu, agresor – siły zbrojne Federacji Rosyjskiej wystrzeliwały nawet do 60 000 pocisków artyleryjskich dziennie. W tym samym czasie Ukraińcy byli w stanie odpowiadać ogniem 10 000 pocisków artyleryjskich dziennie. Tak duża dysproporcja powoduje, że siłom atakującym łatwiej jest realizować założenia taktyczne i w efekcie odnosić sukces na poziomie strategicznym. Podczas, gdy to strona broniąca się winna dążyć do uzyskania przewagi ogniowej, chcąc odpierać ataki agresora oraz móc razić jego zaplecze logistyczne i punkty dowodzenia. Konflikt na Ukrainie wyraźnie pokazuje, że to artyleria dalekiego zasięgu jest podstawowym środkiem do niszczenia siły żywej przeciwnika, i w połączeniu z rozpoznawaniem i kierowaniem ogniem z wykorzystaniem dronów, walnie przyczynia się do uzyskiwania postępów na froncie. Nie mniej ważnym aspektem jest także to, że wystarczająca ilość środków ogniowych przy okazji realizowania działań o charakterze kontrofensywy, z jednej strony znacząco ułatwia ich pomyślną realizację, z drugiej zaś gwarantuje większe szanse na poniesienie mniejszych strat ludzkich po stronie nacierającego, co w kontekście ewentualnej przewagi w sile żywej przeciwnika ma kolosalne znaczenie. Do podobnych wniosków doszli także nasi sojusznicy i partnerzy w ramach Sojuszu Północnoatlantyckiego, którzy podejmują działania zmierzające do zwiększenia swojego potencjału w obszarze artylerii lufowej i rakietowej dalekiego zasięgu oraz konsekwentnie w obszarze produkcji amunicji do tychże systemów.
Biorąc to pod uwagę w celu zapewnienia bezpieczeństwa Państwa, zachowania jego integralności terytorialnej a także potencjalną koniecznością wsparcia zagrożonych państw sojuszniczych, konieczne jest podjęcie działań związanych z zabezpieczeniem potrzeb Sił Zbrojnych RP we wszystkich obszarach niezbędnych dla ich sprawnego funkcjonowania. Jedną z najpilniejszych potrzeb jest rozbudowa i dywersyfikacja bazy produkcyjnej amunicji wielkokalibrowej oraz uzupełnienie jej rezerw, mając na celu w szczególności rozbudowę potencjału Sił Zbrojnych RP.
W związku z powyższymi potrzebami, przedkładany projekt ustawy umożliwia stworzenie mechanizmu sfinansowania polskiego przemysłu zbrojeniowego w celu utworzenia odpowiedniego potencjału produkcyjnego w strategicznym obszarze amunicyjnym.
Ochrona podstawowych interesów bezpieczeństwa Rzeczypospolitej Polskiej w zakresie produkcji amunicji nie może być realizowana bez odpowiednich nakładów na utworzenie odpowiedniego potencjału. Brak możliwości produkcyjnych niezbędnych do zaspokojenia potrzeb Sił Zbrojnych może doprowadzić do konieczności pozyskiwania wsparcia wyłącznie od pozakrajowych podmiotów zbrojeniowych, co w sytuacji ewentualnego konfliktu może się okazać rozwiązaniem problematycznym. Z tego powodu konieczne jest znalezienie właściwych i elastycznych rozwiązań umożliwiających zapewnienie finansowania polskiego przemysłu zbrojeniowego. W chwili obecnej polskie spółki sektora obronnego są w stanie wyprodukować zbyt małą ilość amunicji w stosunku do potencjalnych potrzeb. Ponadto nie posiadają one kompetencji i technologii umożliwiających kompleksową produkcję tylko w oparciu o własne możliwości produkcyjne.
Projekt ustawy ma na celu zapewnienie finansowania działań zmierzających do zwiększenia zdolności produkcji amunicji, przez realizację strategicznie ważnych inwestycji dla bezpieczeństwa kraju, na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Projekt tworzy ramy do przekazania do Funduszu Inwestycji Kapitałowych środków, które będą przeznaczone na dokapitalizowanie spółek odpowiedzialnych za produkcję amunicji w celu realizacji działań, o których mowa w zdaniu poprzednim.
Fundusz Inwestycji Kapitałowych uzyska ok. 3 mld złotych na cel określony ustawą. Dwa miliardy złotych będą pochodziły z budżetu Ministerstwa Obrony Narodowej. Środki te zostaną przekazane z części budżetu państwa 29 „Obrona narodowa” z działu [752 – red.] „obrona narodowa” do części budżetu państwa 55 „Aktywa państwowe” do działu [752 – red.] “obrona narodowa” w trybie przepisów ustawy z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny (Dz. U. z 2024 r. poz 248 z późn. zm.) [tj. zgodnie z art. 40 ust.7 w brzmieniu „Minister właściwy do spraw finansów publicznych, na zgodne wnioski Ministra Obrony Narodowej oraz właściwego dysponenta części budżetowej, może dokonywać przeniesień wydatków zaplanowanych w dziale „obrona narodowa” między częściami budżetu państwa” – red.], a podstawę do tego dają przepisy art. 2 projektu ustawy. Następnie, dzięki regulacjom zawartym w art. 2 i 3 projektu, Ministerstwo Aktywów Państwowych dokona wpłaty tych środków na Fundusz Inwestycji Kapitałowych. Środki te będą przekazane na cel określony w przepisie art. 1 projektu, czyli na finansowanie działań zmierzających do zwiększenia zdolności produkcji amunicji przez realizację strategicznie ważnych inwestycji dla bezpieczeństwa kraju. Mając na uwadze ogólne przepisy określające gospodarkę finansową Funduszu Inwestycji Kapitałowych przekazane do tego funduszu środki będą wykorzystywane do nabywania lub obejmowania akcji lub udziałów przez Skarb Państwa reprezentowany przez Ministra Aktywów Państwowych.
Pozostała część środków zostanie przekazana w postaci skarbowych papierów wartościowych, które aktualnie znajdują się w posiadaniu Rządowej Agencji Rezerw Strategicznych. Są to skarbowe papiery wartościowe otrzymane nieodpłatnie przez Rządową Agencję Rezerw Strategicznych w dniu 29 grudnia 2023 r. na podstawie:
- listu emisyjnego nr 201/2023 Ministra Finansów z dnia 22 grudnia 2023 r. w sprawie emisji obligacji zerokuponowych o terminie wykupu w dniu 25 października 2025 r. przeznaczonych na podwyższenie kapitału zakładowego Rządowej Agencji Rezerw Strategicznych;
- listu emisyjnego nr 202/2023Ministra Finansów z dnia 22 grudnia 2023 r. w sprawie emisji obligacji o oprocentowaniu zmiennym i terminie wykupu w dniu 25 listopada 2028 r. przeznaczonych na podwyższenie kapitału zakładowego Rządowej Agencji Rezerw Strategicznych;
- listu emisyjnego nr 203/2023 Ministra Finansów z dnia 22 grudnia 2023 r. w sprawie emisji obligacji o oprocentowaniu stałym i terminie wykupu w dniu 25 kwietnia 2029 r. przeznaczonych na podwyższenie kapitału zakładowego Rządowej Agencji Rezerw Strategicznych;
- listu emisyjnego 204/2023 Ministra Finansów z dnia 22 grudnia 2023 r. w sprawie emisji obligacji o oprocentowaniu stałym i terminie wykupu w dniu 25 października 2033 r. przeznaczonych na podwyższenie kapitału zakładowego Rządowej Agencji Rezerw Strategicznych.
Wskazane skarbowe papiery wartościowe są przekazywane z przeznaczeniem na nabywanie lub obejmowanie akcji przez Skarb Państwa w spółkach w celu finansowania działań zmierzających do zwiększenia zdolności produkcji amunicji, przez realizację strategicznie ważnych inwestycji dla bezpieczeństwa kraju, na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, o czym przesądza projektowany przepis art. 4.
Przepisy art. 5 projektu ustawy dają Funduszowi Inwestycji Kapitałowych możliwość otrzymania skarbowych papierów wartościowych i zarządzania nimi, w tym uzyskiwania odsetek i wpływów z ich sprzedaży. Środki te staną się przychodami Funduszu Inwestycji Kapitałowych
Należy także podkreślić, że dalsze działania będą się odbywały zgodnie z przepisami określonymi w ustawie z dnia 16 grudnia 2016 r. o zasadach zarządzania mieniem państwowym (Dz. U. z 2024 r. poz. 125 z późn. zm.) oraz w wydanym na jej podstawie rozporządzeniu Prezesa Rady Ministrów z dnia 31 grudnia 2020 r. w sprawie szczegółowego sposobu postępowania w zakresie nabywania lub obejmowania akcji przez Skarb Państwa ze środków Funduszu Inwestycji Kapitałowych (Dz. U. z 2021 r. poz. 69).
Środki pochodzące z wpłaty staną się przychodami Funduszu Inwestycji Kapitałowych o określonym przeznaczeniu, do których będą miały zastosowanie przepisy ogólne, czyli przykładowo odsetki od dokonanej wpłaty będą przychodem Funduszu Inwestycji Kapitałowych, zgodnie z przepisem art. 33b ust. 1 pkt 5 ustawy o zasadach zarządzania mieniem państwowym. W projekcie ustawy doprecyzowano również, że przekazane na rzecz Funduszu Inwestycji Kapitałowych skarbowe papiery wartościowe będą mogły być wykorzystane do obejmowania i nabywania akcji lub udziałów w celu finansowania działań zmierzających do zwiększenia zdolności produkcji amunicji, przez realizację strategicznie ważnych inwestycji dla bezpieczeństwa kraju, na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
W konsekwencji całość przewidzianych w projekcie ustawy środków zostanie finalnie przeznaczona na nabywanie lub obejmowanie akcji przez Skarb Państwa w spółkach w celu finansowania działań zmierzających do zwiększenia zdolności produkcji amunicji, przez realizację strategicznie ważnych inwestycji dla bezpieczeństwa kraju, na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Zgodnie z obowiązującymi przepisami, w przypadku obejmowania akcji lub udziałów ze środków Funduszu Inwestycji Kapitałowych, pomiędzy Skarbem Państwa reprezentowanym przez Ministra Aktywów Państwowych a określoną spółką zostanie zawarta umowa inwestycyjna, określająca m.in. szczegółowy sposób wykorzystania tych środków oraz cele, które mają zostać osiągnięte”.
Choć projekt zakłada pozyskanie finansowania jeszcze z tegorocznego budżetu państwa, to biorąc pod uwagę proces legislacyjny, ustawa może wejść w życie dopiero w pierwszej połowie 2025 roku co spowoduje, że środki na jej sfinansowanie będą musiały zostać zapewnione w ramach przyszłorocznego budżetu na obronność.
Niniejsza ustawa ma zapewnić finansowanie działań mających na celu zwiększenie zdolności produkcji amunicji artyleryjskiej niezależnie od Narodowego Programu Amunicyjnego przyjętego w 2023 roku.
Poniżej zamieszczono treść projektu ustawy.
(TD)
